'Deze test voorkomt miskramen'

De Gezondheidsraad adviseert een DNA-bloedtest toe te staan, waarmee zwangeren hun foetus op het Downsyndroom kunnen testen. De Nip-test is eenvoudiger en veiliger dan de vlokkentest.

Hij vindt het fascinerend: het idee dat je uit het bloed van de moeder iets kunt zeggen over het DNA van de foetus. Pim van Gool (56), sinds anderhalf jaar voorzitter van de Gezondheidsraad, vindt de doorbraak vergelijkbaar met een MRI-scan waarop de hersenen te zien zijn.

Wat is voor de Gezondheidsraad de belangrijkste reden geweest om positief te adviseren over de Nip-test?

"Het belangrijkste is dat deze test het aantal vruchtwaterpuncties en vlokkentesten kan verlagen. Dat betekent: minder miskramen en minder complicaties. Omdat oudere zwangeren vanwege hun leeftijd meer risico lopen op een kind met Down ondergaan zij deze testen vaker. Soms was het hun laatste kans op een kind. Dat de test deze drama's kan voorkomen, is heel mooi."

Wie komen er straks in aanmerking voor deze test?

"Alleen vrouwen die een verhoogd risico lopen. Het gaat dan om vrouwen die de combinatietest hebben ondergaan en bij wie de kans groter dan 1 op 200 is op een kind met Down. Als vervolgens de Nip-test wordt gedaan, dan is bij ongeveer 5 procent nog een vruchtwaterpunctie of vlokkentest nodig."

Eerder zei minister Schippers dat er voor de Nip-test nog onvol-doende wetenschappelijk bewijs beschikbaar is. Is dat er nu wel?

"Buitenlandse studies tonen aan dat de Nip-test goed werkt. Wat we nog niet weten is hoe de test in de Nederlandse situatie werkt. Daarover moeten we nu gegevens gaan verzamelen. Dat doen we met echte mensen, ja. Want je kunt het niet vergelijken met geneesmiddelenonderzoek. Het gaat alleen om bloedafname. Het is niet zo dat er bijwerkingen kunnen optreden."

Een 'bijwerking' kan zijn dat ouders eerder besluiten om een foetus met Down te aborteren.

"Het doel van de Nip-test is niet het afbreken van een zwangerschap, maar het informeren van aanstaande ouders. De test doet geen uitspraken over de richting die ouders moeten kiezen. Ik kan me die angst voorstellen. Maar we moeten innovaties niet tegenhouden op basis van angst."

Zo gek is die angst toch niet? Door de drempel te verlagen is het denkbaar dat er meer mensen voor zwangerschapsafbreking kiezen.

"Het zal geëvalueerd moeten worden of er door de Nip-test meer abortussen gaan komen. Ik denk ook de we het moeten hebben over de acceptatie van mensen met een beperking. Dat hoeft niet naar aanleiding van dit advies, dat moet altijd. Maar wij kunnen niet beïnvloeden hoe er in de maatschappij gedacht wordt."

Ziet u daar geen verantwoordelijk-heid voor de Gezondheidsraad? Het is uiteindelijk jullie organisatie die positief adviseert over de test.

"Natuurlijk, we benoemen dat ook in onze adviezen. We willen ook dat er goede voorlichting komt voor mensen die de test ondergaan. Ik vind het jammer dat de test in de hoek van zwangerschapsafbreking geduwd wordt. De test kan ook aandoeningen opsporen waar mogelijk wat aan gedaan kan worden."

Zoals?

"Bijvoorbeeld het adrenogenitaal syndroom, een verstoring van de hormonale huishouding waardoor een meisje geboren wordt met niet-vrouwelijke geslachtskenmerken. Medicatie kan dat voorkomen."

Dat is een uitzondering. Voor de meeste aandoeningen geldt dat ze alleen waargenomen kunnen worden.

"Dat klopt. Bij Down valt er niets aan te doen."

Waar trekken we de grens? Waar gaan we nog meer op screenen?

"Het is belangrijk dat we goed in de gaten blijven houden wat de mogelijkheden zijn, en zorgvuldig evalueren wat de nadelige effecten zijn. Ik geloof oprecht niet dat je daar in algemeenheden over kunt spreken. De angel zit in de details."

Zou een toename van het aantal abortussen van Downfoetussen wat u betreft een nadeel zijn?

"Daar kan ik niets over zeggen. Dat is niet aan de Gezondheidsraad."

interview Gezondheidsraad: Angst voor extra abortussen mag innovatie niet remmen

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden