Review

Deze spierbundel met minibrein: Herakles

In de korte proloog van haar hervertelling van de mythe van Herakles, Held van de twaalf taken, schrijft Imme Dros dat halfgoden onbegrepen en eenzaam door het leven gaan. Ze horen niet voluit bij de goden, noch bij de mensen, en dat plaatst ze per definitie in een tragische positie. En dat geldt ook voor de legendarisch sterke Herakles, zoon van Zeus en de stervelinge Alkmene. 'Hij had een hondenleven op aarde', stelt Imme Dros droog vast.

Dros werkt nu al jaren aan een complete hervertelling van de Griekse mythen voor de jeugd. Haar bewerkingen van de Ilias en de Odyssee zijn terecht zeer geprezen. Ook haar hervertelling van een aantal kleinere mythen, waaronder die van de argonauten en het Gulden Vlies in 'Reis naar de liefde', werden goed ontvangen. Haar soepele stijl en aanstekelijke enthousiasme staan garant voor een aangename kennismaking met de Griekse mythologie.

Wat dat betreft zit het met haar bewerking van de avonturen van Herakles ook wel goed. Alle grote wapenfeiten van deze niet al te snuggere, maar ijzersterke held passeren in een vlot relaas de revue. Het gevecht met de negenkoppige Hydra, het vangen van het hert met de gouden horens, het schoonmaken van de stallen van koning Augias, - alles, maar dan ook letterlijk alles komt aan bod. Want behalve de befaamde twaalf taken die Herakles door de laffe koning Eurystheus kreeg opgelegd, beleefde hij nog tal van andere avonturen. Hij heeft talrijke legers verslagen, dolle dieren levend gevangen en twee-, drie-, negen- danwel honderdkoppige monsters met zijn boomlange knots geveld.

Met deze overdaad weet zelfs Imme Dros niet altijd goed raad. In de mythe van Herakles gebeurt in het klein wat in de 'Metamorfosen' van Ovidius in het groot gebeurt: al die als los zand aaneengeregen wonderbaarlijke verhalen leiden tot mythologische overkill. Na de zoveelste meerkoppige reus, draak of hellehond, in nauwelijks wisselende mate schijnbaar onkwetsbaar, heb je het als lezer van een jaar of twaalf wel gezien, vrees ik. In tegenstelling tot bijvoorbeeld 'Reis naar de liefde', waarin de queeste van de argonauten en het tragische liefdesrelaas van Iason en Medeia voor een mooie spanningsboog zorgen, moet 'Held van de twaalf taken' het zonder duidelijke epische samenhang stellen.

Daarbij vertilt Imme Dros zich nogal aan het tweeslachtige karakter van de mythe van Herakles. Enerzijds is hij de tragische held die, door Hera met waanzin geslagen, in een vlaag van drift zijn vrouw en kinderen of zijn gastvriend vermoordt, waarvoor hij vervolgens met loodzware taken moet boeten. Anderzijds is deze spierbundel met minibrein een opgewekte schlemiel die zijn taken met verve volbrengt. Hij is nu eenmaal dol op wapengekletter! Dat hij nooit eens zélf een idee heeft en al het denkwerk overlaat aan zijn halfzus Athene of anderen, maakt hem tot een veeleer komische dan tragische held. Hoewel Imme Dros in haar proloog de noodlottige kant benadrukt ('een hondenleven' immers), laat zij Herakles in de rest van het boek meer dan eens optreden als een humoristische dommekracht.

Toch is die half komische benadering in dit geval zo gek niet. Want wat moet je met een held die zo sterk is dat elke ontmoeting met een monster of gruwelijk fabeldier bij voorbaat van elke spanning wordt ontdaan? Als hij al eens machteloos ter aarde ligt en op de genadeslag wacht, schiet vader Zeus hem te hulp door het rotsen te laten regenen... In zo'n context kun je tragiek en noodlot maar beter een beetje verdoezelen en je concentreren op de bonte, kleurrijke en grappige accenten die deze verhalende lappendeken te bieden heeft. En dat doet Dros dan ook. Haar ironische stijl brengt daarin toch nog een soort eenheid aan.

Illustratief voor die ironische aanpak is bijvoorbeeld de volgende scène. Herakles is naar Delfi afgereisd en windt zich op omdat de Pythia hem geen duidelijke opdracht geeft. Het wordt de driftkop uiteraard rood voor de ogen en woedend trekt hij de heilige driepoot onder de Pythia vandaan. Apollo, in wiens tempel dit gebeurt, protesteert: ,,'Stop! Leg neer die driepoot. Scheer je weg uit mijn tempel', schalde de god verongelijkt, maar Herakles grijnsde. Hij was niet geïmponeerd door beschermers van kunsten met een liertje, een zilveren boog en een kokertje pijlen. 'Kom hem maar halen, Apollon, als je tenminste het lef hebt', treiterde hij. Maar voor het tot een bloedbad kon komen smeet vader Zeus een withete bliksem tussen zijn zonen om hen er even op te wijzen wie er de baas was.''

Held van de twaalf taken is bepaald niet het sterkste boek uit de reeks hervertellingen die Dros inmiddels heeft uitgebracht. Het relaas van deze tragikomische, domme en eigenlijk nogal kinderachtige krachtpatser mocht natuurlijk niet in de reeks ontbreken, maar het boek over hem is een zwakke loot aan een sterke stam.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden