Deze foto is €50 waard...

Terwijl beeld steeds belangrijker wordt in de media, zien fotografen de tarieven hard dalen. Gaat het nieuwe fotobureau De Beeldunie het tij keren?

De linkerfoto bij dit artikel heeft de krant 50 euro gekost. Gevonden in de database van Hollandse Hoogte, Nederlands bekendste fotobureau. De foto daarnaast is van Colourbox, een grote online speler op het gebied van beeld. De rekening: twee euro.

Snapt u het nog? Veel fotografen in ieder geval niet. Ze hebben de opbrengsten van hun werk de afgelopen jaren hard zien dalen. Kranten en tijdschriften betalen steeds minder voor het plaatsen van foto's. En zeker op internet zijn de prijzen laag: nog geen euro voor het gebruik van een plaatje is geen uitzondering.

Een aantal fotografen is het nu zat. Ze hopen via De Beeldunie het tij te keren. Dat is een nieuw fotobureau, opgericht door Eike den Hartog, dat wil voorkomen dat 'fotografie het kind van de rekening wordt' in een tijd waarin 'mediabudgetten slinken'. Den Hartog belooft: meer geld voor de fotografen en voor klanten een database met enkel kwaliteitsbeelden.

Adrie Mouthaan is een van de mensen die de overstap maakten naar De Beeldunie. Of het nieuwe bureau het tij in de branche gaat keren? "Wie niet waagt, die niet wint", zegt hij. Fotograaf Dirk-Jan Visser die zich eveneens aansloot: "Liever met een rechte rug ten onder, dan buigen voor de markt en de commercie."

Want naast het geld, gaat het de fotografen vooral om de waardering voor hun werk. Nu de smartphone altijd binnen handbereik is, kan iedereen erop los fotograferen. Maar dat betekent nog niet dat iedereen fotograaf is. "Het verschil met een professionele fotograaf en een hobbyfotograaf is dat ik niet zomaar kiekjes maak", zegt Visser. "Ik vind dat een foto meer is dan dat. Het gaat ook over een verhaal vertellen, een situatie overbrengen. Als je mij een opdracht geeft, dan kom ik met een goede foto terug." Mouthaan: "Er worden prachtige foto's gemaakt door hobbyfotografen. Maar dat zijn vooral toevalstreffers. Dat maakt je nog geen fotograaf. Als ik een keer worst maak, ben ik nog geen slager."

undefined

Diepe zucht

"Het is eigenlijk triest dat de wereld steeds visueler wordt, iedereen schreeuwt om beeld, maar dat degene die de foto's maken, steeds minder verdienen", zegt Bas van Beek, directeur van Hollandse Hoogte. Op de vraag hoe het er voor staat met de branche, slaakt hij een diepe zucht. "Er gebeuren dramatische dingen in een sneltreinvaart. Veel fotografen moeten er inmiddels iets anders naast doen om rond te komen. Sommigen zijn bezig zich te laten omscholen."

Het punt: er is een overvloed aan beelden te krijgen, vooral zogenoemde stockfoto's - plaatjes van dertien in een dozijn, zoals die van een appel. Internationale spelers als Colourbox en iStock photo die miljoenen van dergelijke beelden in de database hebben, verkopen die voor een euro, misschien een paar. Veel websites en mediabedrijven maken daar dankbaar gebruik van, vooral nu ook daar op de budgetten gelet moet worden.

Dat betekent dat de prijzen in de hele markt dalen. Volgens Van Beek kan hij niet anders dan meegaan. "Als ik honderd euro zou kunnen krijgen voor een foto dan zou ik het vragen, maar de markt is niet bereid dat te betalen", zegt hij. "Natuurlijk, de unieke pareltjes kosten meer. Maar als het gaat om stockfoto's, zoals een giraffe bij zonsondergang, of schijfjes komkommer, dan is de prijs lager."

En dat ligt overigens niet alleen aan de afnemers. Ook blijken er genoeg fotografen te zijn die bereid zijn voor minder geld te werken - Colourbox en iStock hebben werk van duizenden fotografen in hun database.

Maar volgens Mouthaan en Visser is het niet zo simpel. Hollandse Hoogte laat zich volgens hen meeslepen met de markt. "En die zal altijd vragen om lagere prijzen", zegt Mouthaan. Bijvoorbeeld door het maken van 'bulkafspraken': een afnemer krijgt de mogelijkheid veel beelden te gebruiken tegen een vaste lage prijs.

Het gevolg daarvan: wil de fotoredactie een foto die eerder in opdracht van de krant is gemaakt, hergebruiken (bijvoorbeeld een portret van een geïnterviewde die weer in het nieuws is) dan kan dat beeld vaak beter via Hollandse Hoogte gekocht worden, dan opnieuw via de fotograaf. Het is goedkoper. Dat is marktverstoring, vinden Visser en Mouthaan.

undefined

Romantisch beeld

Volgens Van Beek kan hij niet anders. "Veel fotografen die de al jaren in het vak zitten, hebben een romantisch beeld. Maar we moeten beamen dat die tijd voorbij is. De prijzen die vroeger betaald werden, komen niet meer terug."

Toch hoopt de Beeldunie die tijd weer te doen herleven. Goede fotografie moet weer gewaardeerd worden. Bij dat agentschap geen overvloed aan plaatjes, maar minder keus, gericht op kwaliteit. Een foto voor onder de vijftig euro vindt de krant er niet.

Betekent het nieuwe bureau nóg een speler in de toch al krappe markt? Van Beek juicht de komst van het nieuwe bureau toe. Als er bij fotografen behoefte is aan zo'n agentschap, dan heeft de nieuwe partij bestaansrecht. "Zo geloof ik ook dat Hollandse Hoogte nog bestaansrecht heeft. Wij kennen de Nederlandse markt en behoefte als geen ander."

Maar of de bodem inmiddels is bereikt wat betreft de beloning voor fotografen? Die bodem moet er op een gegeven moment zijn, zegt Van Beek. Het zou mooi zijn als er een nieuwe bewustwording komt over wat fotografie waard is. En als het even meezit, zal kwaliteit overwinnen.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden