InterviewLuis in de pels

Deze christen-democraten willen het CDA dwingen tot verandering: ‘Er is een zorgwekkend gebrek aan ideeën en politiek debat’

Henriette van Hedel (rechts) en Susan Hommerson van de stichting Sociale Christen-Democratie.
 Beeld Maikel Samuels
Henriette van Hedel (rechts) en Susan Hommerson van de stichting Sociale Christen-Democratie.Beeld Maikel Samuels

Ze zijn luis in de pels van het CDA en dwongen de top na het vertrek van Pieter Omtzigt tot een extra ‘verantwoordingscongres’. Met hun stichting Sociale Christen-Democratie timmert een nieuwe generatie CDA’ers aan de weg. Ze willen de partij grondig veranderen.

Henriëtte van Hedel en Susan Hommerson weten dat ze met de stichting Sociale Christen-Democratie binnen het CDA een vreemde eend in de bijt zijn. Ze krijgen steeds wisselende etiketten opgeplakt. Eerst waren ze rechts, toen conservatief en daarna weer links. Maar met die termen hebben ze niets. Hommerson: “Wij voelen ons in hart en nieren christen-democraten”. Van Hedel denkt zelfs dat interim-voorzitter Van Rij hun activiteiten stiekem toejuicht. “Hij zegt steeds: zonder crisis geen vernieuwing.”

Van Hedel: “We zijn hieraan begonnen omdat we ons ergerden aan het zorgwekkende gebrek aan ideeën en politiek debat binnen het CDA. Je kunt dan de schouders laten hangen, of zelf wat gaan veranderen.” Ze daagt ook andere CDA’ers uit, die volgens haar blijven klaagzangen. “Blijf niet hangen in defaitisme, iedereen moet aan de slag als we de christen-democratie zo belangrijk vinden.”

Honderden sympathisanten

Met twaalf gelijkgezinden richtten ze vorig jaar de stichting Sociale Christen-Democratie op. Ze staan los van de partij, vooral om zich vrij te kunnen blijven uiten. Van Hedel: “Er blijkt grote behoefte om de zorgen over het CDA met elkaar te delen. We kregen direct veel bijval. Inmiddels hebben we honderden sympathisanten.”

Ze schreven een politiek pamflet, organiseerden een zomerschool om nieuw talent op te leiden en komen nu met politieke café’s in het land. Vandaag start de eerste in Eindhoven. Ze willen goed beslagen ten ijs komen op het CDA-verantwoordingscongres in september. Van Hedel: “Het wordt een rare zomer.”

Volgens Van Hedel is het CDA opgericht “om het een beetje leuk te maken voor alle mensen in Nederland”. “Niet alleen maar voor de happy few. Daar hebben we VVD en D66 voor. Maar die bestaansreden lijkt uit het oog verloren. Het CDA moet weer een echte brede volkspartij worden.”

‘Zullen we eerst kinderen weer fatsoenlijk taal en rekenen leren?’

Als voorbeeld noemt ze de tweedeling. “Een kwart van de leerlingen is na hun opleiding nog steeds functioneel analfabeet. Het reken- en taalonderwijs is achteruit gehold. In Den Haag willen ze dat leerlingen vaardigheden van de 21ste eeuw leren. Maar first things first: zullen we er eerst eens voor zorgen dat alle kinderen weer fatsoenlijk taal en rekenen leren? Zullen we prioriteit geven aan het helpen van iedereen om een plaats in de maatschappij te verwerven, niet alleen de hoogopgeleiden?”

Politiek is een kwestie van keuzes maken. Maar dan moet je wel een analyse hebben over de vastgelopen overheid, het onderwijs, de zorg, duurzaamheid, Europa en veiligheid. Van Hedel: “We missen deze brede analyses. Als politiek moet je weten welke stip je op de horizon zet en welke keuzes je daarvoor maakt.”

De ideeën-armoede binnen de partij is groot, vindt ze. “Vroeger kwamen ons Wetenschappelijk Instituut (WI) en de Wiardi Beckmanstichting van de PvdA nog met interessante ideeën. Dat is allang niet meer het geval. Uit de CDA-jaarrekening blijkt dat de partij wel 1,2 miljoen euro uitgeeft aan communicatie, maar aan het WI slechts 37.500 euro.”

‘Zonder berouw zal niets veranderen’

De toeslagenaffaire was voor Hommerson een kantelmoment. “Je ziet dat mensen die niet in de mal van een systeem passen, slachtoffer zijn geworden, overgeleverd aan totale willekeur. Toch is nog steeds niet iedereen daarvan overtuigd. Ons systeem gaat uit van wantrouwen, en die mensvisie moet veranderen. Menselijke waardigheid en moraliteit moeten bovenaan worden gezet.”

Ze vinden het beiden moeilijk te verkroppen dat er zoveel “is gelogen” in de toeslagenaffaire en dat bestuurders er mee wegkomen. Hommerson: “Zeker de christen-democraten hebben hier hun plicht verzuimd. Zonder berouw zal er niets veranderen.”

Veel van hun ideeën staan ook in het boek van Pieter Omtzigt, erkennen ze. Van Hedel: “Hij noemt het zelf ombudspolitiek, maar het is in de kern gewoon christen-democratische politiek.” Of ze straks Omtzigt volgen mocht hij een eigen partij oprichten, weten ze niet. Hommerson: “Ik denk eigenlijk niet dat we meerdere christen-democratische partijen moeten willen. Het CDA moet veranderen.”

Lees ook:

Het CDA verkeert in crisis na het vertrek van stemmenkanon Pieter Omtzigt

Gaat Omtzigt een eigen partij oprichten als hij in september terugkeert in de Kamer?

De commissie Spies onderzocht de perikelen van het CDA in het afgelopen jaar en stelde dat iedereen excuses aan elkaar moest aanbieden, ook Omtzigt

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden