Analyse

Deze begroting moet het maar worden

null Beeld ANP
Beeld ANP

Vandaag, Prinsjesdag, presenteert het demissionaire kabinet een begroting die een meerderheid in de versgekozen Tweede Kamer op onderdelen liever zou wijzigen. Toch haalt deze begroting vermoedelijk ongewijzigd de eindstreep in de Kamer. Hoe kan dat?

Wilfried van der Bles

Na het catastrofaal verlopen Catshuisberaad dat in april uitliep op het vertrek van Geert Wilders' PVV uit de gedoogcoalitie, zagen de fracties van D66, GroenLinks en ChristenUnie hun kans schoon. In een week tijd timmerden zij samen met regeringspartijen VVD en CDA een begroting voor 2013 in elkaar, waarmee Nederland aan de begrotingseisen van Brussel voldoet: een tekort dat volgend jaar ruim onder de drie procent uitkomt.

De PvdA - destijds buiten dit zogeheten Lente-akkoord gebleven, maar binnenkort met de VVD in coalitie-besprekingen - is het op tal van punten niet eens met wat in dat akkoord is afgesproken. Dat is niet de enige reden dat die afspraken onder vuur liggen. Ook ondertekenaars van het Lente-akkoord zelf, met uitzondering van D66-leider Alexander Pechtold, hebben zich de afgelopen maanden van een paar onderdelen gedistantieerd.

BTW-verhoging
Toch is de vraag of aan de afspraken uit het Lente-akkoord nog wel iets zal worden veranderd vóór 1 januari. Een aantal onderdelen is al geaccordeerd door de Kamers. Dat geldt voor de door de PvdA bestreden BTW-verhoging van 19 naar 21 procent per 1 oktober en ook voor de verlaging van de overdrachtsbelasting die al per 1 juli is ingegaan. Ook aan de geleidelijke verhoging van de AOW-leeftijd vanaf 1 januari 2013, eveneens door de PvdA bestreden, valt voor 1 januari niets meer te doen. Vlak voor het zomerreces is die maatregel nog door de Eerste Kamer goedgekeurd.

Resteert de beperking van de hypotheekrente-aftrek en de belasting op de reiskostenvergoeding. De PvdA wil - in tegenstelling tot de VVD én tot wat is afgesproken in het Lenteakkoord - ook bestaande hypotheken aanpakken, niet alleen de nieuwe. En vier van de vijf partijen van het Lente-akkoord willen af van de impopulaire forenzentax of die in elk geval wijzigen. Beide maatregelen moeten nog worden behandeld door Tweede en Eerste Kamer.

Financiële Beschouwingen
Wil de Tweede Kamer aan deze begroting toch wat veranderen, dan zouden allereerst de Algemene Beschouwingen, het gebruikelijke grote politieke debat na Prinsjesdag, daartoe gelegenheid bieden. Maar die gaan misschien niet door, als er snel zicht is op een nieuw kabinet. In dat geval zijn de Financiële Beschouwingen voor de Kamer de volgende kans. Dan immers stelt de Kamer definitief vast hoeveel geld er mag worden uitgegeven en waaraan.

Maar het is onwaarschijnlijk dat een kamermeerderheid de financiële kaders zal wijzigen, en bijvoorbeeld de forenzentax verdwijnt. Al gauw komt dan namelijk de Brusselse norm van maximaal drie procent begrotingstekort in gevaar. De partijen van het Lente-akkoord, samen nog altijd goed voor 75 zetels, willen daar niets van weten. De PvdA wel, maar voor deze partij is dat niet zo handig, net op het moment dat ze in coalitiebesprekingen is met de VVD.

De laatste kans om daarna nog iets te veranderen aan de vandaag gepresenteerde begroting, vormen de begrotingsbehandelingen per departement. Die staan de komende weken op de agenda. Voor iedere wijziging zal, binnen het vastgestelde financiële kader, een alternatieve dekking moeten worden gevonden. Met twee grote partijen die over alle gevoelige onderwerpen nog in onderhandeling zijn, zit dat er niet in. Kortom: dat Lenteakkoord wordt per 1 januari gewoon uitgevoerd. Alleen het nieuwe kabinet kan in de loop van volgend jaar via aanvullende begrotingsvoorstellen weer iets veranderen.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden