Deze 23-jarige Syriëganger staat vandaag voor de rechter, maar deed ze iets strafbaars?

Beeld Trouw/NOS

Melis A. verschijnt vandaag voor de rechter. Haar familie haalde haar terug, nu wordt ze verdacht van deelname aan een terreurorganisatie.   

Radicaal is zijn cliënt niet. Orthodox wel, zegt advocaat Taner Sen. Melis A. leeft volgens een strikte uitleg van de islam. “Maar ze heeft nooit geweld verheerlijkt, is nooit bereid geweest een aanslag te plegen, heeft niemand geronseld en geen wapens gebruikt.” 

Toch zit A. (23) vandaag in de beklaagdenbank, zoals alle Syrië­gangers zich bij terugkeer moeten verantwoorden tegenover de rechter. Volgens haar familie radicaliseerde A. voorafgaand aan haar vertrek in 2016 naar IS-gebied. Het Openbaar Ministerie verdenkt haar van deelname aan een terroristische organisatie en het (mede-)voorbereiden van terreurdaden. Vandaag zal blijken hoe zwaar haar dat wordt aangerekend.

Net als Laura H.

Uit eerdere rechtszaken tegen vrouwelijke uitreizigers blijkt dat het voor een veroordeling niet nodig is om daadwerkelijke mee te vechten met IS. Ook vrouwen die koken voor hun strijdende man dragen bij aan het voortbestaan van de terreurgroep, redeneert justitie. Wel volgen er voor vrouwen doorgaans lagere straffen dan voor de mannelijke uitreizigers: zo kreeg Laura H. in 2017 elf maanden cel nadat zij een klein jaar in het kalifaat doorbracht. De man van Melis A., inmiddels overleden, werd in zijn afwezigheid veroordeeld tot zes jaar cel. 

Het verhaal van A. en Laura H. kent enige gelijkenis. H. zei tegen de rechter dat ze naïef was toen ze naar Syrië ging, op zoek naar een gelukkig leven in een islamitisch land. Ook de in Turkije geboren A. was toen ze vertrok ‘kinderlijk naïef’, zegt haar advocaat Sen. “Ze reisde de man achterna op wie ze verliefd was en met wie ze een gezin wilde stichten. Hier voelde ze zich niet prettig. Ze werd door haar progressieve familie en op straat nagekeken vanwege haar kleding en dacht ergens naartoe te gaan waar ze geaccepteerd zou worden.”

De plaatjes die haar man haar had laten zien over theekransjes en spelende kinderen in het kalifaat bleken schone schijn. A. kwam terecht in een gebied dat hevig werd gebombardeerd.  Ze vluchtte en belandde in een Koerdisch kamp. Net als meer Nederlandse jihadisten. Volgens de AIVD zitten er momenteel nog zo’n veertig vast. 

DNA-test

Op hulp van de Nederlandse autoriteiten hoefde A. niet te rekenen. Het kabinet vindt dat wie heeft gekozen te vertrekken zelf op de blaren moet zitten. Bovendien worden terugkeerders (mannen, vrouwen en kinderen) als potentieel gevaar gezien. De woorden ‘tikkende tijdbommen’ klinken vaak in dit verband. 

A.’s vader besloot, overigens net als de vader van Laura H., niet af te wachten. Hij ging haar zelf halen. “Ter land, ter zee en in de lucht”, vat raadsman Sen de reis samen. De vader wist, onder meer met behulp van smokkelaars, het Koerdische kamp te bereiken waar zijn dochter en kleinkind van nog geen half jaar zaten. Een gevaarlijke reis naar de Iraakse stad Erbil volgde. Daar werden ze door de Iraakse autoriteiten vastgezet terwijl het Nederlandse consulaat met een DNA-test controleerde of het kind dat A. bij zich had ook echt van haar was. 

Uiteindelijke vloog de familie begeleid terug naar Nederland. Op Schiphol werd A. zomer vorig jaar aangehouden, haar kind kwam bij haar moeder terecht. 

Na een half jaar op de terrorismeafdeling in Vught kwam A. afgelopen januari voorlopig vrij. Zo kon ze direct bewijzen dat ze een reïntegratie in de Nederlandse samenleving serieus nam, redeneerde het OM. Wel onder strenge voorwaarden. Ze draagt een enkelband, heeft een contactverbod, een omgangsregeling met haar kind en haar internetgedrag wordt in gaten gehouden. Volgens haar advocaat hield A. zich de afgelopen maanden aan alle afspraken. Dat zal haar zaak vandaag goed doen, verwacht hij.  

Lees ook 

De dood van een kind in Syrië zet discussie weer op scherp: Nederlandse jihadisten terughalen of niet? 

In Syrië is vorige week een driejarig Nederlands meisje overleden. Het gaat om de dochter van Syriëganger Angela B. Volgens familieleden van uitreizigers zijn de omstandigheden in de Koerdische kampen zo slecht dat het wachten is op de volgende dode.

Laura H. veroordeeld, maar hoeft niet terug naar de gevangenis.

De 22-jarige vrouw, die een klein jaar met man en jonge kinderen in IS-gebied verbleef, krijgt elf maanden gevangenisstraf. Dat is gelijk aan de tijd die ze in voorarrest zat. Daar bovenop krijgt ze een voorwaardelijke celstraf van een jaar en een proeftijd van drie jaar opgelegd. Dat moet voorkomen dat ze opnieuw de fout in gaat.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden