Deutsche Bank gaat alweer in de fout

boete - Duitse bank moet miljoenen betalen omdat ze de regels overtrad. De zaak doet denken aan het Libor-schandaal.

Vlak na alle peperdure reddingsacties van banken, aan het begin van de financiële crisis, was het de regel van het gezonde verstand. Voortaan zou het banken verboden zijn om met eigen geld te speculeren. In opdracht van cliënten, prima, maar breng niet het voortbestaan van de eigen instelling in gevaar met risicovolle beleggingen. Deze 'Volcker-regel' belandde in een dik pakket aan hervormingen om Wall Street en de bankwereld veiliger te maken.


Voor het eerst heeft de Amerikaanse centrale bank nu een boete opgelegd vanwege de Volcker-regel: Deutsche Bank moet 147 miljoen euro betalen. De bank had nagelaten interne regels op te stellen die overtreding van de Volcker-regel moeten voorkomen en betaalt daarvoor 19 miljoen euro boete.


Het grootste deel van de straf, 128 miljoen euro, legt de Fed op vanwege 'onveilige en ongezonde' praktijken op de afdeling vreemde valuta, waar handelaren dollars en buitenlandse valuta kopen en verkopen voor klanten en voor de bank. Via digitale chatrooms overlegden zij met concurrenten over hun handelsposities. Het hogere management van Deutsche Bank had dit moeten ontdekken en aanpakken.


De Fed eist dat Deutsche Bank meewerkt aan onderzoek naar de betrokken handelaren en verbiedt de bank om ze in dienst te houden. Los van deze werknemers is het de vraag hoe verziekt de hele bedrijfscultuur bij deze bank is. Ook omdat de zaak herinnert aan het Libor-schandaal, waarbij rentetarieven werden gemanipuleerd om winst te maken. Dat leverde Deutsche Bank in 2015 een miljardenboete op.


De Volcker-regel richt zich op banken waarbij de belastingbetaler in een crisis garant staat voor de verliezen. Deze instellingen mogen niet voor eigen rekening handelen (prop trading) en verder is ze verboden een belang te hebben in hedgefondsen. Sponsoring gaat al te ver. Financiële instellingen hebben hierdoor hele afdelingen moeten sluiten.


Toen Paul Volcker, oud-voorzitter van de Fed, zijn regel formuleerde, omvatte die een alinea. In wetgeving ging het al om honderd pagina's. Voeg daarbij de rechtszaken en aanpassingen door toezichthouders, en er ontstaat een papieren werkelijkheid die volgens Wall Street te diffuus is voor de praktijk.


President Trump bevestigde deze maand flink wat hervormingen op Wall Street te willen schrappen. De omvangrijke Dodd-Frank Act waarop hij mikt, bevat ook de Volcker-regel. Donderdag kreeg Trump steun van het IMF, dat deze dagen in Washington met gasten uit 189 landen de Spring Meetings houdt. Volgens de hooggeplaatste Tobias Adrian is de Volcker-regel moeilijk te handhaven.


Hoewel het IMF de VS blijft waarschuwen voor de risico's van het afzwakken van de financiële beperkingen, noemt Adrian het 'fair' dat toezichthouders onderzoeken wat de Volcker-regel nu werkelijk oplevert. "Het is erg lastig om de grens te bepalen tussen handel voor de instelling en handel voor cliënten." Verder raakt de kapitaalmarkt verstoord als vraag en aanbod niet meer op elkaar aansluiten, zegt hij.


Paul Volcker, 89 jaar, zei woensdag dat het onverstandig zou zijn om de lessen van de crisis te vergeten. "We moeten ons niet laten misleiden door enkele jaren van stabiliteit." De praktijken bij Deutsche Bank lijken hem gelijk te geven.

bepaald niet de eerste boete

De terechtwijzing door de Amerikaanse centrale bank komt op een ongelukkig moment voor Deutsche Bank, dat schoon schip wilde maken nadat het schandaal op schandaal had gestapeld.


In februari had topman John Cryan nog in grote krantenadvertenties zijn verontschuldigingen aangeboden voor alle rechtszaken en boetes. Deze kostten niet alleen veel geld, maar ook vertrouwen, gaf hij toe.


De nieuwste strafsom van 147 miljoen euro brengt de totale schade van boetes en schikkingen sinds 2008 op 13,7 miljard euro, een Europees record.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden