Deurtje naar minderheidskabinet staat ook nog open

Fase 1 van de kabinetsformatie kan worden afgerond. Vandaag zal Edith Schippers tijdens het Kamerdebat over de verkiezingsuitslag formeel worden aangewezen als informateur. Haar niet geringe opdracht: smeed een coalitie van VVD, CDA, D66 en GroenLinks.


Schippers bracht gisteren verslag uit van haar ontmoetingen met alle dertien lijsttrekkers, vorige week. De uitkomst verrast niet: deze vier partijen moeten het met elkaar eens worden. Een andere optie ziet de 'verkenner' niet, schrijft ze. De meeste partijen willen dat de nieuwe coalitie 'bij voorkeur' een meerderheid vormt in zowel Tweede als Eerste Kamer. Met name Mark Rutte (VVD) en Alexander Pechtold (D66) adviseerden Schippers als eerste de winnaars van de verkiezingen een kans te geven bij de formatie. Dus GroenLinks wel, ChristenUnie niet.


Wat opvalt is dat GroenLinks-leider Jesse Klaver, in verhouding tot zijn collega's aan de onderhandelingstafel, minder waarde hecht aan een meerderheidskabinet. Klaver vindt 'een vruchtbare samenwerking' met beide Kamers belangrijker. Daarmee geeft hij ook aan dat hij niet ten koste van alles wil aanschuiven bij VVD, CDA en D66 om ze aan een meerderheid te helpen. De partijen zullen GroenLinks genoeg moeten bieden.


Verkenner Schippers sprak vorige week met voorzitter Ankie Broekers-Knol van de Eerste Kamer over de formatie. Een coalitiemeerderheid is van belang voor de 'stabiliteit en voortgang', zei Broekers-Knol. Maar het huidige kabinet heeft bewezen, merkte de voorzitter op, dat dit niet per se nodig is. Tijdens Rutte II behandelde de Eerste Kamer 900 wetsvoorstellen. Daarvan werden er precies zes verworpen.


Schippers gaat in haar brief uitvoerig in op de rol van de PVV tijdens de verkenning. Op voorhand was al duidelijk dat de meeste andere partijen niet samen willen werken met Geert Wilders. Toch nodigde de verkenner hem uit voor een tweede gesprek. Wilders gaf aan dat hij 'bijzonder graag' wil deelnemen aan de onderhandelingen. Schippers stelde een ontmoeting tussen Wilders en Rutte en Sybrand Buma (CDA) voor 'om het vertrouwen te herstellen'. De PVV-leider ging akkoord, op voorwaarde dat het standpunt van VVD en CDA (geen regering met Wilders) niet op voorhand vaststond. Rutte en Buma gaven echter aan niet van opvatting te zullen veranderen. Daarop blies Wilders het gesprek af.


De SP is niet in beeld bij de formatie. De reden hiervoor is dat de partij tijdens de campagne de VVD als coalitiepartner uitsloot . Uit het verslag van Schippers blijkt dat Emile Roemer daar voorzichtig op terugkomt: 'Als alle mogelijke combinaties diepgaand en uitputtend zijn onderzocht en vergeefs gebleken, kan de situatie worden heroverwogen'.


Dat Schippers informateur wordt, staat buiten kijf. Alle vier partijen die nu in beeld zijn voor het kabinet, bepleiten dit. Opvallend is dat Denk oud-premier Van Agt wilde als informateur. De Partij voor de Dieren stelde Pieter Winsemius of Ed Nijpels voor, twee oud-ministers van milieu.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden