Deuk in imago D66 als onderwijspartij

Amsterdamse wethouder overleeft motie van wantrouwen

De glans is er even af bij D66 in de hoofdstad. Alles moet anders, was de boodschap toen de partij anderhalf jaar geleden verreweg de grootste werd in de Amsterdamse gemeenteraad. Maar gisteren werden een D66-wethouder én de partijleider stevig de oren gewassen in de raad. Niet ten onrechte, moesten zij beide toegeven. En het ging uitgerekend over terreinen waarop D66 zich wil profileren: onderwijs en de bestuurscultuur.

Onderwijswethouder Simone Kukenheim hield een rapport geheim dat positief uitpakte voor het beleid van haar PvdA-voorgangers. Dat deed ze in overleg met fractievoorzitter Jan Paternotte. En toen het rapport uitlekte (via Het Parool) stapelde ze fout op fout om haar missers toe te dekken.

De aanleiding was een onderzoek naar de zogeheten Kwaliteitsaanpak Basisonderwijs Amsterdam (KBA), ooit bedacht door toenmalig wethouder Lodewijk Asscher om het aantal zwakke scholen terug te dringen. Dat aantal nam inderdaad af, van 44 tot vier. Maar in de campagne voor de raadsverkiezingen van 2014 nam D66 er scherp afstand van. Die aanpak was te eenvormig en te veel van bovenaf opgelegd, voerde ze aan, en leraren moesten er niets van hebben. Een rapport van het Centraal Planbureau (CPB) leek haar gelijk te geven: de KBA-resultaten waren op de keper beschouwd niet zo goed.

D66 aarzelde niet: zodra ze aan de macht kwam, zette ze een streep door de KBA - ook al hadden schoolbesturen en gemeente net een akkoord gesloten om ermee door te gaan. Dat de KBA nauw verbonden was met opeenvolgende PvdA-wethouders droeg misschien bij aan die daadkracht. Alles moest immers anders nu de PvdA voor het eerst in zestig jaar niet meebestuurde in de stad.

En toen was er dus dat onderzoek van het Kohnstamm Instituut. Dat concludeerde dat de KBA volgens schoolbesturen en -directeuren en ook leerkrachten wel degelijk tot beter onderwijs heeft geleid - al hadden leerkrachten er aanvankelijk moeite mee. En passant maakte het Kohnstamm Instituut (specialisten op onderwijsgebied) gehakt van het onderzoek van het CPB (bepaald géén onderwijsspecialisten).

Maar dat onderzoek belandde in een la. Kukenheim had het aan de gemeenteraad willen sturen, maar vroeg eerst even per e-mail aan partijleider Paternotte: "Is dat akkoord?" En toen die 'nee' zei, deed ze het niet. Om politiek gewin ging het hen niet, hielden ze gisteren in de raad vol. Ze hadden slechts in een tweede onderzoek de Amsterdamse aanpak willen laten vergelijken met Utrecht en Den Haag.

Pas als dat klaar zou zijn, wilden ze beide rapporten openbaar maken. Maar Kukenheim liet na een opdracht voor zo'n tweede onderzoek te verstrekken. Tot Het Parool erover ging schrijven.

'Verbijsterend', 'stuitend', 'laakbaar', klonk het in de raad. Was D66 niet aangetreden, werd er in de wandelgangen aan toegevoegd, met de belofte dat er een frisse wind zou waaien na jarenlange binnenkamertjespolitiek onder PvdA-bewind in de hoofdstad?

Kukenheim bood omstandig excuses aan en Paternotte - landelijk gezien als het grootste D66-talent in jaren - gaf toe dat hij meteen bij de wethouder had moeten aandringen op openbaarmaking van het rapport. De voltallige oppositie nam er geen genoegen mee. Maar haar motie van wantrouwen tegen de wethouder werd weggestemd door de coalitiepartijen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden