Deugden de verkiezingen – of toch niet?

Bewoners van een Haïtiaans dorp verzamelen stembiljetten, nadat een stemlokaal is vernield door demonstranten. (FOTO AP)Beeld AP

Haïti leek gisteravond nog te wankelen tussen acceptatie en verwerping van de uitslag van de chaotisch verlopen verkiezingen – een uitslag die overigens pas over een week bekend zal zijn. Twee van de kandidaten die eerder opriepen tot het annuleren van de stembusgang, leken later te twijfelen, toen het erop leek dat ze gewonnen kunnen hebben.

Verslaggevers van The New York Times zagen bij het tellen in diverse stembureaus in de hoofdstad Port-au-Prince dat een van deze kandidaten, rap-zanger Michel Martelly, veel meer stemmen kreeg dan de kandidaat van de regering, Jude Célestin. Hij versloeg in die stembureaus ook Mirlande Manigat, die in peilingen voorop ging en die ook is teruggekomen van haar aanvankelijke oproep tot annulering.

Een steekproef bij enkele stembureaus zegt niet alles, omdat bepaalde wijken vaak massaal voor de ene of de andere kandidaat zijn. Maar het geringe aantal stemmen voor Célestin, die over veel geld bleek te beschikken om campagne te voeren, doet vermoeden dat de kiezers niet tevreden zijn met het optreden van president René Préval na de aardbeving van 12 januari en de latere storm- en choleraproblemen.

Haïti had zich voorbereid op rumoerige verkiezingen, een traditie in een land met meer dictaturen dan democratische regeringen in zijn geschiedenis. Vrijdag al waren de scholen dicht en was het ongewoon stil op straat. Op zondag waren auto's en brommers verboden om het eventuele geweldplegers moeilijker te maken. Ook op maandag waren de scholen bij voorbaat gesloten.

Uiteindelijk waren er vooral op zondagavond demonstraties. Duizenden aanhangers van Martelly betoogden in Port-au-Prince dat hun kandidaat gewonnen had. Eerder op de dag was hij nog een van de twaalf kandidaten (in totaal waren er achttien) die opriepen tot het schrappen van de verkiezingen. Volgens hen was er massaal gefraudeerd om Célestin te laten winnen.

Fraude of niet, chaos was er. Veel kiezers konden niet naar de stembus omdat ze nooit hun identiteitsbewijs hadden gekregen. Anderen kwamen vergeefs naar het stembureau omdat hun naam op de lijst ontbrak. In sommige stembureaus werden stembussen door jongeren gestolen en leeg gestrooid of verbrand, en waarnemers verjaagd.

Maandag zeiden echter de waarnemers van de Organisatie van Amerikaanse Staten en van de Caribische landenclub Caricom dat de problemen over het hele land gezien niet ernstig genoeg waren om de verkiezingen af te keuren. De Amerikaanse ambassade zei dat de conclusie van de waarnemers ’deel van een proces is en dat we nog met onze partners in de internationale gemeenschap overleggen’.

Het annuleren van de verkiezingen zou die gemeenschap slecht uitkomen. Zonder een Haïtiaanse regering met een stevig mandaat kan de wederopbouw niet echt op gang komen. Beslissingen over de plek waar mensen mogen wonen of over het eigendom van land, kunnen hulporganisaties moeilijk op eigen houtje nemen.

Als de verkiezingen worden goedgekeurd, wint degene die meer dan 50 procent van de stemmen krijgt. Is die er niet, dan wordt begin volgend jaar een beslissende ronde gehouden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden