Deskundigen kritisch over snelle aanleg wegen

(Novum) - Het is nog maar de vraag of wegen in de toekomst twee keer zo snel kunnen worden aangelegd. Deskundigen en belangenorganisaties uitten woensdag ernstige bedenkingen tijdens een rondetafelgesprek in de Tweede Kamer over het rapport van de commissie-Elverding. De luchtkwaliteit blijft het grootste obstakel.

De commissie, ingesteld door minister van Verkeer Camiel Eurlings (CDA), deed in april een aantal voorstellen om de besluitvorming rond de aanleg van nieuwe wegen te versnellen. Eenvoudigere rekenmethodes, een snel besluit over een voorkeursvariant, een opleveringstoets achteraf en spoedwetgeving zouden ertoe kunnen leiden dat wegen in twee tot vijf jaar kunnen worden aangelegd in plaats van elf jaar. Minister Eurlings heeft de aanbevelingen inmiddels overgenomen.

In de Tweede Kamer werden woensdagmiddag deskundigen van onder meer de TU Delft en belangenorganisaties als de ANWB, VNO/NCW, Bouwend Nederland en Milieudefensie gehoord over de voorstellen van Elverding.

De wetenschappers van de TU Delft zetten vraagtekens bij het nut van het voorkeursbesluit om vaart te maken. Door al snel te kiezen voor één variant zullen de decentrale overheden zich juist heel star opstellen, zei Ernst ten Heuvelhof van de faculteit Techniek, Bestuur en Management. Dat leidt tot extra procedures, omdat zij later geen bezwaar meer kunnen maken. De partijen moeten daarom in het vervolgtraject enige ruimte krijgen om terug te komen op het besluit, bijvoorbeeld als er sprake is van onvoorziene ontwikkelingen. "Dat zal de verkenningsfase paradoxaal genoeg versnellen."

Zijn collega Hugo Priemus wees erop dat een voorkeursbesluit alleen werkt bij eenvoudige projecten. "Zodra er tegenvallers ontstaan bij de aanbesteding, moet je gaan denken in alternatieven." De Stichting Natuur en Milieu stipte aan dat eenvoudigere rekenmethodes leiden tot meer onzekerheid, maar niet tot meer snelheid.

De luchtkwaliteit blijft een groot probleem. De strenge normen zorgen voor veel vertraging. Het bekendste voorbeeld is de streep die de Raad van State zette door de verbreding van de A4 bij Leiderdorp, omdat de gevolgen voor de luchtkwaliteit onvoldoende waren onderzocht. Eurlings kondigde deze week aan dat nog eens 21 grote projecten zijn vertraagd, omdat nieuw luchtonderzoek moet worden uitgevoerd.

Hier komt verandering in. De komst van het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL) in 2009 zorgt ervoor dat grote projecten niet langer individueel op de gevolgen voor de luchtkwaliteit worden getoetst. Voortaan wordt gekeken naar de gevolgen voor de luchtkwaliteit voor een heel gebied. Dat houdt in dat alle bouwprojecten in het betreffende gebied mogen doorgaan, als er maar maatregelen worden genomen om de luchtkwaliteit in het hele gebied gelijk te houden.

Voorzitter Niek Ketting van de Commissie voor de milieueffectrapportage waarschuwde dat het nog wel even duurt voordat het NSL van kracht wordt. "Ik verwacht problemen." Voorlopig zal de luchtkwaliteit dus per project worden gemeten. Dat heeft ook gevolgen hebben voor de aanbevelingen van Elverding, omdat die rekening heeft gehouden met de komst van het NSL. Als deze vertraging oploopt, zal 'de luchtkwaliteitsproblematiek infrastructuurprojecten blijven vertragen', waarschuwde Elverding.

Ketting kreeg bijval van de voorzitter van Bouwend Nederland Elco Brinkman. Brinkman gaf aan dat de bouw bij een aantal projecten al 'tegen nieuwe perikelen' aanloopt, die verband houden met de luchtkwaliteit. "Het valt allemaal niet mee."

De Tweede Kamer overlegt maandag met minister Eurlings over de conclusies van de commissie-Elverding.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden