Review

Dertig jaar wacht Erneste op bericht van Jacob

Onderschat dit boek niet. Wie het in de winkel ziet liggen, met zijn aanstellerige omslag en opdringerige blurbs, denkt aan een product uit de triviale hoek. De titel suggereert dat het om een handleiding voor horeca-personeel gaat. Maar schijn bedriegt: de roman is een kleine literaire verrassing.

De in het Duits schrijvende Zwitser Alain Claude Sulzer (1953) vertelt in ’Een volmaakte kelner’ over de liefde tussen twee jonge mannen aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog.

Erneste en Jakob leren elkaar in 1935 kennen in een Zwitsers Grand Hotel, waar ze als kelner werken. Ze beleven een zomer vol passie en hartstocht. Maar het geluk is van korte duur, want Jakob bedriegt zijn vriend met de beroemde en rijke Duitse schrijver Julius Klinger, die met zijn gezin in het hotel logeert.

Even later vergezelt Jakob als bediende annex geheime minnaar de Duitse Nobelprijskandidaat zelfs naar New York, toevluchtsoord voor nazi-vervolgden.

Dertig jaar lang hoort Erneste taal noch teken van Jakob, hoewel hij nog iedere dag aan hem denkt. Maar in 1966 ontvangt hij plotseling enkele brieven van zijn vroegere geliefde, waarin deze hem verzoekt om bij Klinger, die inmiddels in Zwitserland woont, een flink geldbedrag los te peuteren.

Sulzer weet vanaf het begin nieuwsgierig te maken naar zijn personages. Erneste is een gevoelige en bescheiden man, die al op zijn zestiende het ouderlijke huis verliet en amper vrienden heeft: „Dat hij eenzaam was nam hij amper waar, hij was het altijd geweest.”

Jakob is uit heel ander hout gesneden: een onbesuisde en egoïstische volksjongen, knap en aantrekkelijk voor mensen van beiderlei kunne. Hun kennismaking, verliefdheid en voorzichtige toenadering worden knap beschreven. Het duurt even alvorens de heren ter zake komen, maar uiteindelijk neemt Erneste op een zolderkamer van het hotel zijn jongere vriend flink in de brandweergreep – of hoe zeg je dat tegen nette mensen?

Misschien herhaalt Sulzer wat al te vaak dat Jakob voor Erneste ’de liefde van zijn leven’ is geweest, en dat hij na diens vertrek een nogal kleurloos bestaan leidde. Niet zonder effectbejag maakt hij gebruik van de biografie van Thomas Mann, die de lezer meteen achter Klinger herkent.

Toch overwegen de voordelen in deze roman. Sulzer vertelt met vaart en humor en verstrekt regelmatig fijnzinnig-ironische details over het bedrijvige internationale hotelleven, de subtiele balans tussen toenadering en afstand waaraan de kelners zich tegenover de gasten dienen te houden, of de sfeer in de kantine waar het uit alle landen afkomstige personeel het late ontbijt nuttigt. De roman laat zich bovendien lezen als tijdsbeeld: veel joodse hotelbezoekers zijn op de vlucht voor het nationaal-socialisme en wachten op een visum voor Amerika of Engeland.

Sulzer switcht even vaak als behendig in de tijd. Nu eens vertelt hij over de vooroorlogse jaren, dan weer over de periode in 1966 waarin de inmiddels 51-jarige Erneste post ontvangt van zijn in financiële nood geraakte ex-vriend en contact opneemt met Klinger. Uiteindelijk heeft Sulzer – de spanning blijft tot het laatst overeind – nog enkele verrassingen in petto, die we hier niet en detail zullen verraden. Zoveel mag echter worden verklapt: de artistieke zoon van Klinger blijkt ook nog een rol van betekenis te hebben gespeeld.

De vertaling is niet slecht, maar af en toe schijnt het Duits er doorheen. „Wat was er van zijn kinderen geworden?”, staat er in plaats van ’terechtgekomen’. En verbeteringen worden in het Nederlands niet ’doorgevoerd’ maar ’aangebracht’. Ook de titel is dubieus. ’Ein perfekter Kellner’ heet die in het origineel, wat beter klinkt en ook beter bij het beroep past dan ’Een volmaakte kelner’. Jammer dat je als recensent deze lovende bespreking niet geheel op dezelfde toon kunt afsluiten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden