Derrick, een fenomeen met hondenogen

Voor het derde achtereenvolgende jaar komt de Derrick-fanclub vandaag bijeen in Amsterdam. Zo'n tachtig fans tussen de 16 en 76 geven opnieuw 'de moordenaar geen kans.' Voorzitter Frans van Nijnatten, journalist bij Associated Press, speelt daarnaast met plezier de rol van de populaire Oberinspektor met die wallen onder de ogen.

Verweven met variaties rond de herkenningsmelodie van de serie, keert deze dialoog steeds weer terug op de cult-cd die Frans van Nijnatten bezit. De hele inrichting van zijn aantrekkelijke woning getuigt van de verzamelwoede van de 34-jarige historicus, die bezig is aan een proefschrift over Jimmy Carter, en die zich tot taak heeft gesteld de fans van de populaire duitse Krimi-serie bij elkaar te brengen.

Een bordje 'Restaurant' wijst richting keuken. Op de koelkast een reeks magneetjes met de afbeelding van Amerikaanse presidenten, van Truman tot Clinton. Verder een rose Cadillac uit Graceland, een Dollywood-magneet (uit Dolly Partons amusementspark) en eentje uit de Country Music Hall of Fame in Nashville. Aan de muur een Stan Laurel & Oliver Hardy-kalender, elders een grote Mickey Mouse-klok. Op tafel staat een Lucky Luke-koffiekopje klaar voor het bezoek. Op het toilet zorgen Johnny Deppe en opnieuw Stan & Ollie voor sfeer. In de huiskamer een bonte collectie Duitse volksmuziek, muziekinstrumenten en een kast vol uitnodigende Disney-tekenfilms. En dan is daar eindelijk ook de ingelijste foto, op posterformaat, van de beide helden om wie het vandaag draait: Horst Tappert en Fritz Wepper alias Stephan Derrick en Harry Klein.

“Heb je licht nodig?”, vraagt Frans van Nijnatten, als ik me installeer voor het interview. “Nee”, zeg ik, “nog niet. We kunnen de kaarsen aansteken.” Frans, met een glimlach: “Een kaars voor de moordenaar.” Ter verklaring: “Er is een Derrick-aflevering die zo heet.” En zo zitten we al direct midden in het thema.

Hoe is hij, voorjaar 1993, op het idee gekomen een Derrick-fanclub op te richten? “In mijn vriendenkring was de Derrick-koorts uitgebroken. We praatten in het slang van de serie, met 'Es geht um Mord' en 'Damit komm ich nicht zurecht' als geliefde citaten. Maar er bestond nog geen fanclub, ook niet in Duitsland. Wij wisten dat er meer mensen moesten zijn, die ookvan Derrick hielden, dus waarom zouden we die niet bundelen?”

Daartoe hadden de enthousiastelingen echter meer informatie nodig. Frans, inmiddels tot voorzitter gepromoveerd, belde het Zweites Deutsches Fernsehen, dat de serie produceert, op en legde de redactie van 'Derrick' zijn plan voor. Sindsdien krijgt de club vaak al weken van tevoren materiaal over de volgende aflevering toegestuurd.

Wat vindt hij nou precies zo aantrekkelijk aan de serie? “Voor mij is de serie een tikje surrealistisch, een mengeling van werkelijkheid en fantasie”, luidt het bijna filosofische antwoord. “Je kunt het enigszins vergelijken met het enthousiasme van de fans van 'Tim en Struppi' (een populaire strip over een jongen en zijn hond, red.). Derrick en Harry lijken een beetje op die twee. Harry is dan Struppi, al vinden velen dat juist Derrick degene met de hondenogen is.”

Hondenogen of niet, Derrick is inderdaad een fenomeen. Geen mens weet waarom juist deze serie sedert meer dan 22 jaar zoveel succes heeft en tot de grootste exporthit van de Duitse tv-industrie is uitgegroeid. En niemand weet waarom zijn trouwste fans in Holland, Italië en China zitten - en dat, ondanks (of juist dank zij?) het ontbreken van schietpartijen, rauwe dialogen, seks en spanning, terwijl zelfs een Krimi-leek al na twintig minuten weet wie de moordenaar is. Liefhebbers als Frans van Nijnatten hebben daar hun eigen verklaring voor: “Derrick is een soort ambassadeur in het buitenland geworden. Mensen houden van zijn ingetogen en geduldige karakter, dat vinden ze zo ontypisch Duits. Veel fans zeggen dat hun belangstelling voor Duitsland is gewekt door Derrick.”

Als gevolg daarvan heeft de club ook 'het intensiveren van de betrekkingen met Duitsland', zogezegd op micro-niveau, in de statuten opgenomen. “Verbetering van de betrekkingen is niet nodig. Die zijn al goed.”

Vorig jaar was Claus Legal, redacteur van de serie, te gast bij de fan-bijeenkomst. En de Duitse consul Horst Dieter Dopychai, die de oprichting van de fanclub destijds ondersteunde, was, tot aan zijn overplaatsing, erelid. En in hoogsteigen persoon streek Tappert bij Frans & Co. neer, toen hij twee jaar geleden in Holland werd onderscheiden met de Zilveren Tulp, de publieksprijs voor de beste buitenlandse tv-serie van het jaar. “Toen Derrick hier voor mijn deur stond, had ik het gevoel dat hij me kwam arresteren.” Ze hebben hem toen gevraagd waarom hij in de serie altijd spaghetti kookt. Omdat dat het enige is wat hij kan koken, gaf hij toe. Voor Frans is het duidelijk: “Om die reden hebben vrouwen niet zoveel met hem.”

Die vallen sowieso meer op assistent Harry, de eeuwige tweede die nog nooit een vaste relatie heeft gehad of een promotie heeft binnengesleept, maar voor wiens charme de fans in groten getale bezwijken. Frans' vriendin kan daarover meepraten, want tijdens een bezoek aan de opnames in München smaakte zij het (twijfelachtige) genoegen voorwerp te zijn van Fritz Weppers flirtpogingen.

Op de beurs die vandaag in hotel Lairesse in Amsterdam plaats vindt, wordt er geruild en gekeken, onder andere naar twee afleveringen op video van de serie 'Der Kommissar', waarin Tappert zoals in al zijn vroegere Krimi's de misdadiger speelt. Als bijzondere uitdaging voor de fans geldt het naspelen van scènes uit de serie. Frans zelf speelt de hoofdinspecteur, “anders had ik de boef moeten spelen.” In het Duits wordt er vervolgens over misdaad en moordenaars gefilosofeerd.

Hoe zal het verder gaan met Derrick? “Dat hangt van de producent af. En die wil Tappert desnoods in een rolstoel nog de set oprijden.” Vindt hij trouwens ook niet, dat er wel weer wat actie in de serie mag komen? “Het klopt dat Derrick de laatste jaren erg psychologisch is geworden. Er zit nauwelijks nog actie in. Dat is niet goed. Maar ja, Tappert is 73 en doet al zijn stunts nog zelf.” Stunts? Daar wisten we niets van. “Nou ja, ik bedoel de telefoon opnemen, lopen, autorijden”, is het ironische antwoord.

Wat is dat? Een fan die ironisch doet over zijn idool? Maar ook hier heeft deze ietwat gesloten overkomende Krimi-fan een cool antwoord paraat: “Ik ben fan van niemand. Wel van de serie, niet van de persoon.”

Hij kan zich ook wel vrolijk maken om de serie: “Gisteren heb ik in de krant een advertentie met een middel tegen oogwallen gezien. Dat zou toch een passend verjaardagscadeau voor Tappert kunnen zijn. . .”

Kortgeleden is de 265ste aflevering van 'Derrick' uitgezonden. De volgende komt op 13 december: zelfde zender, zelfde tijd, zelfde milieu, zelfde goed, zelfde kwaad. . . en natuurlijk Derrick, die nog graag even een telefoontje pleegt, terwijl Harry intussen de auto haalt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden