Derivatendebacle drukt de winst van ABN Amro

Bank ABN Amro boekte positieve resultaten in het laatste kwartaal van 2016. Maar niet alle ballast uit het verleden is overboord.

Een nieuw gezicht aan het roer van ABN Amro, met nieuwe strategische plannen. Dat zou veelbelovend kunnen zijn voor een hernieuwd vertrouwen in het bankwezen.


Maar hoewel de kersverse topman Kees van Dijkhuizen gisteren optimistisch sprak over de gezonde resultaten van 'de nieuwe' bank, is ABN Amro nog niet klaar met het verleden. Dat blijkt onder meer uit voorzieningen die zijn getroffen voor gedupeerde klanten met rentederivaten en te hoge kredieten.


De laatste drie maanden van 2016 zijn inderdaad positief verlopen voor de bank, zo bleek gisteren bij presentatie van de vierde kwartaalcijfers. ABN Amro heeft in die periode een winst van 333 miljoen euro geboekt, een stijging van 23 procent ten opzichte van hetzelfde kwartaal in 2015. "De bank is solide en robuust", aldus Van Dijkhuizen.


De hypotheekportefeuille van de bank is opnieuw gegroeid, waardoor ABN Amro voor het tweede jaar op rij marktleider is in hypotheekverstrekking. De lage rente en de inhaalslag op de woningmarkt hebben volgens Van Dijkhuizen voor een flinke toename van het aantal verkochte hypotheken gezorgd.


Een andere motor achter het positieve resultaat is de groei van zakelijke kredieten aan het midden- en kleinbedrijf. ABN Amro durft het blijkbaar weer aan om kredieten aan het mkb te verstrekken, na jarenlang, net als andere banken, niet thuis te hebben gegeven als ondernemers aanklopten voor een lening. In de laatste twee kwartalen van 2016 heeft de bank niet alleen meer kredieten verstrekt, maar is ook het volume van de kredietverstrekking gestegen naar het hoogste niveau in twee jaar.


Over heel 2016 daalde de winst echter met 6 procent door getroffen voorzieningen. Dat is slecht nieuws voor de aandeelhouders, waarvan de Nederlandse staat de grootste is. De bank keert over 2016 0,84 euro dividend per aandeel uit, tegen 0,81 euro in 2015. Dat komt overeen met 45 procent van de winst.


Was ABN Amro haar zorgplicht in het verleden beter nagekomen, was de winst 271 miljoen euro hoger uitgekomen en daarmee naar verwachting ook het dividend. ABN Amro keerde op 20 november 2015 terug op de beurs, toen de overheid 23 procent van de aandelen verkocht. Dat was zeven jaar nadat de bank door de overheid was gered van de ondergang. Momenteel zijn nog 659 miljoen aandelen, ofwel 70 procent van het totaal aantal uitgegeven aandelen, in handen van de overheid. Een hoger dividend was een leuk extraatje voor de staatskas geweest.


De rentederivaten blijven de banken echter achtervolgen. Afgelopen zomer is door een onafhankelijke commissie een herstelkader rentederivaten vastgesteld, waar ook ABN Amro zich aan heeft gecommitteerd. De bank zet 250 mensen in, waaronder dure accountants, die uit moeten zoeken wat die rentederivaten voor schade hebben aangericht bij de klanten. Daarnaast is er geld opzij gezet voor compensatie.


En er was nog een akkefietje. Ongeveer 1 procent van het totaal aantal klanten met een creditcard bij International Card Services, heeft een te hoog krediet af kunnen sluiten. Het gaat om 30.000 mensen aan wie de bank rente terug gaat betalen over een periode van vijf jaar. "Dat komt neer op enkele honderden euro's gemiddeld per klant", aldus Van Dijkhuizen. Weliswaar heeft ABN Amro dit zelf aanhangig gemaakt bij de AFM, maar het duidt er wel op dat de bank ook hier verzaakt heeft in haar zorgplicht.


Werk aan de winkel voor Van Dijkhuizen om nu echt schoon schip te maken. De aangekondigde reorganisatie van de topmanagementstructuur is een begin.


"De bank moet innovatiever, wendbaarder en minder bureaucratisch. Minder praten, meer doen", aldus de topman.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden