Dennenbos van 13 duizend jaar oud gevonden

De plek waar de resten gevonden werden. Beeld Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed

Op een landgoed vlakbij Amersfoort zijn de resten gevonden van een 13.000 jaar oud dennenbos. Zo’n oud bos wordt niet vaak gevonden, en al helemaal niet in zo’n goede staat. De dennen bieden onderzoekers een bijzonder kijkje in klimaatveranderingen duizenden jaren geleden.

Een graafmachine stuitte op de dennen bij werkzaamheden op het landgoed. Na onderzoek blijkt het te gaan om een van de oudste bossen ooit in Nederland gevonden, stammend uit de laatste ijstijd. Een bijzondere vondst, aldus onderzoekers van de Universiteit Utrecht en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.

De bomen laten namelijk goed zien wat er gebeurt als zich in korte tijd grote klimaatveranderingen voordoen. Ze maakten de overgang van de relatief warme Allerod-periode (ca. 13.100 tot 12.900 jaar geleden) naar de intens koude Jonge Dryas periode (ca. 12.900 tot 11,700 jaar geleden) mee. Een overgang die volgens de meeste wetenschappers het gevolg was van koud en zoet smeltwater van de Noord-Amerikaanse ijskap dat in de Atlantische Oceaan terecht kwam. Hierdoor viel de Warme Golfstroom stil en werd in Nederland de ijstijd ingezet.

“De vondst is een grote verrassing. Nu kunnen we voor het eerst voor Nederland heel gedetailleerd de milieueffecten van een snelle en langdurige afkoeling in het klimaat onderzoeken”, zei Wim Hoek, fysisch geograaf aan de Universiteit Utrecht, in het radioprogramma Vroege Vogels, dat de vondst vanochtend bekendmaakte.

Beschermd

Hoek en zijn collega’s stuitten op een oppervlakte van een kwart hectare op de resten van 160 bomen. De dennen zijn zo goed bewaard gebleven omdat ze tijdens een storm zijn omgewaaid, in een veenlaag terecht kwamen en bedekt raakten met zand. De meeste bomen waren 50 tot 80 jaar oud, met uitschieters tot 167 jaar – blijkt uit de jaarringen die nog altijd zichtbaar zijn. De langste den is 18,5 meter.

Behalve de bomen, vonden de onderzoekers ook de bladresten van de dwergberk, een struik die nu nog in Scandinavië voorkomt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden