’Denkcorrectie’ voor radicale moslims

Saoedi-Arabië heeft de afgelopen drie jaren zevenhonderd mogelijke sympathisanten van de terreurorganisatie Al-Kaida vrijgelaten, na een theologische ’denkcorrectie’.

Het Saoedische ministerie van binnenlandse zaken heeft bekendgemaakt dat zevenhonderd terreursympathisanten een soort deprogrammering hebben doorgemaakt, uitgevoerd door geestelijken.

Volgens woordvoerder Al-Turki is hun denken ’gecorrigeerd’. Tegen het persbureau Reuters zei hij dat ze waren opgepakt op verdenking van betrokkenheid bij terreur. Toen er geen bewijs mogelijk was, zijn ze toch ideologisch aangepakt omdat ze blijk hadden gegeven van veel sympathie voor de ideeën van Osama bin Laden.

Volgens Turki hingen ze de takfiri-stroming aan, die andersdenkende moslims als kafir, ongelovige beschouwt. Of erger nog, als geloofsafvalligen die de dood verdienen. Onder die categorie vallen in de opvatting van de takfiri’s doorgaans de Arabische regimes en hun helpers.

De definitie van wat ’helpers’ zijn varieert. In de jaren negentig beschouwden gewelddadige takfiri’s in Algerije bijvoorbeeld treinmachinisten en conducteurs als geloofsafvalligen die de dood verdienden, want door de treinen te laten rijden hielpen ze mee een ongelovig regime in stand te houden.

Volgens sjeik Mohammed Al-Fifi, de geestelijke die leiding geeft aan de operatie van ’denkcorrectie’, vormen de 700 vrijgelatenen negentig procent van het totaal. Bij de overigen is de ’denkcorrectie’ nog niet voltooid. De meesten zijn opgepakt in 2003, toen Al-Kaida via zelfmoordaanslagen op de woonkampen van westerse werknemers het Saoedische koningshuis ten val probeerde te brengen.

De takfiri-stroming heeft veel aanhang in Saoedi-Arabië. Dat bleek bijvoorbeeld bij de zelfmoordaanslagen op het WTC in New York, op 11 september 2001. Van de negentien vliegtuigkapers bleek toen de meerderheid afkomstig uit Saoedi-Arabië. De Saoedische autoriteiten beloofden de schoolboeken eens kritisch te bekijken, om te zien of die ook aanknopingspunten gaven voor een extreem gewelddadige uitleg van de islam.

Maar Fifi zegt tegen persbureau Reuters dat hij de schoolboeken niet de schuld wil geven, omdat het onderwijsprogramma is ontwikkeld lang voordat de terreur opkwam.

Hij ziet als kwade genius vooral extreme websites op internet en ophitsende preken van radicale geestelijken.

Volgens Fifi moeten personen die wel duidelijke banden met terreurgroepen hebben, voor de rechter verschijnen.

Volgens buitenlandse critici komt het daar maar niet van doordat het Saoedische rechtssysteem niet berekend is op moeilijke strafprocessen. Het strafrecht wordt toegepast door geestelijken, die sjaria-rechtspraak bedrijven. Het oorspronkelijke recht van Saoedi-Arabië is vooral traditionele stammenrechtspraak, waarbij de clan van de dader schadevergoeding betaalt aan de clan van het slachtoffer.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden