Denen vertrouwen vooral elkaar

Al voor de aanslagen in Kopenhagen werden buitenlanders vaak met argwaan bejegend

De sfeer is wat vreemd in Kopenhagen, na de aanslagen van afgelopen weekend. "Nooit eerder hebben we zo veel omhelzingen en zoenen gekregen. Het is bijna een beetje eng", vertelde een politieagent aan de Deense krant Information. Toen hij op wacht stond bij de herdenking op de plek van de aanslag, het cultureel centrum Krudttønden, kocht een voorbijganger acht hotdogs. "Voor mij en mijn collega's."

Maar tegelijkertijd klinken er in Denemarken ook kritische geluiden. Dat moslims kunnen 'oprotten' als ze het niet bevalt in Denemarken - 'toch een van de beste landen ter wereld'. Sommige Denen zeggen dat er de laatste jaren te veel een sfeer van 'wij' en 'zij' is geweest. Anderen zeggen dat Denemarken wat betreft integratie 'veel te naïef is'.

Op sommige punten is Denemarken inderdaad naïef. In Kopenhagen bijvoorbeeld staan alleen bij de Amerikaanse ambassade bemande bewakingscontainers. Na de recente aanslagen zal dit vermoedelijk veranderen. Gevangenissen zijn niet streng beveiligd. Pers staat bij plechtigheden op centimeters afstand van de royals.

Denen staan bekend om een groot vertrouwen in elkaar. Deense wetenschappers stellen dat dit grote vertrouwen samenhangt met de hoge score van de Denen op de happiness-index. Eén wetenschapper verzamelt waargebeurde verhalen (uit eerste hand) die dat hoge onderlinge vertrouwen staven.

Een studente had haar Apple-laptop bij haar ouders laten liggen na een weekend familiebezoek in de provinciestad Skanderborg. Op weg terug naar Kopenhagen regelde ze dat haar vader de laptop zou meegeven aan een reiziger in de volgende trein naar Kopenhagen (drie uur verderop). Zijn dochter kon de laptop even later in ontvangst nemen. Een typisch Deense oplossing.

Denen mopperen er zelf vaak over dat dit vertrouwen aan het verdwijnen is. Bij verjaardagen komt het gesprek dan op de verdwijnende groentestalletjes langs de weg bij boerderijen. Zelf geld in het potje doen is volgens veel Denen hét voorbeeld van onderling vertrouwen. Maar steeds vaker is tegenwoordig het geld verdwenen.

Volgens onderzoek hebben Denen beduidend minder vertrouwen in immigranten dan in elkaar. Al voor de aanslagen klonk regelmatig het geluid dat 'buitenlanders niet te vertrouwen zijn'. Wie niet accentloos Deens spreekt, wordt al snel met enige argwaan bejegend. De Denen hechten aan het vertrouwde, en koesteren de sfeer van het platteland waar iedereen voor elkaar zorgt en elkaar vertrouwt. Zelfs de post wordt in afgelegen dorpen nog ouderwets geregeld: wie een brief wil posten, laat die half uit de eigen brievenbus steken. De postbode regelt het verder. Zelfs als er te weinig porto op zit.

Er was gewaarschuwd

Personeel van de gevangenis waar de dader van de aanslagen in Kopenhagen verbleef, waarschuwde voor zijn radicalisering. Dat heeft de Deense inlichtingendienst (PET) bevestigd. De dader stond in een rapport over gevangenen met kans op radicalisering, dat de gevangenis afgelopen september naar de PET stuurde. De inlichtingendienst 'had geen reden om aan te nemen dat hij aanslagen zou plegen'. Deense politici van de oppositie willen een onderzoek om te bekijken of de politie en de inlichtingendienst meer hadden kunnen doen om de aanslagen te voorkomen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden