Den Bosch eert zijn 'duivelskunstenaar' met grootse overzichtstentoonstelling

'Duivelskunstenaar' wordt hij wel genoemd. Of in Middelnederlands: den duvelmakere. Die bijnaam dankt Jheronimus Bosch (Den Bosch, ca. 1450-1516) aan de duivelse figuren en monsterlijke gedrochten die zijn schilderijen bevolken. Daarnaast kon hij ook nog eens verduiveld goed schilderen.

Komend jaar is het 500 jaar geleden dat de belangrijkste middeleeuwse kunstenaar van Nederland stierf. Reden voor Den Bosch om uit te pakken met tal van manifestaties. Klapstuk: de grootste overzichtstentoonstelling van Bosch ooit.

Het Noordbrabants Museum laat twintig schilderijen (panelen en triptieken) en negentien tekeningen zien. Ze komen uit topmusea uit de hele wereld. Onder de bruiklenen bevinden zich werken als de 'Keisnijding' en 'Verzoeking van de heilige Antonius' (uit het Prado Museum, Madrid), 'Narrenschip' (Louvre, Parijs), 'Dood van een vrek' (National Gallery, Washington) en het 'Heremieten-drieluik' (Gallerie dell'Academia, Venetië).

Als voorbereiding op deze expositie heeft een team van internationale deskundigen de afgelopen zes jaar voor het eerst vrijwel het hele oeuvre van Bosch doorgespit en gedocumenteerd. Tegelijkertijd is een groot aantal schilderijen gerestaureerd. Al heel lang wordt er gespeculeerd over de raadselachtige beeldtaal van Bosch. Dat sommige van zijn schilderijen zijn ontleend aan de Bijbel en andere een moralistische boodschap hebben, is wel duidelijk. Maar dan nog is de vraag: waar haalt hij het allemaal vandaan? Al die bizarre taferelen, monsters, vliegende vissen en demonen.

Er is wel verondersteld dat hij krankzinnig was, gedrogeerd of op een ziekelijke manier geobsedeerd door zonde en schuld. In de zeventiende eeuw werd de kunstenaar ook van ketterij beschuldigd vanwege zijn 'duvelriën'. We moeten nog even wachten op wat de deskundigen allemaal hebben ontdekt. Met die kennis begrijpen we straks misschien toch iets meer van de visioenen van deze duivelskunstenaar. (13 feb t/m 8 mei 2016).

Overige tips:

William Turner - Museum de Fundatie in Zwolle en Rijksmuseum Twenthe brengen een dubbeltentoonstelling over William Turner (1775-1851), de 'Rembrandt' van Groot-Brittannië. In Zwolle staan zijn zeegezichten centraal, in Enschede ligt de nadruk op het landschap. (5 sept t/m 3 jan)

Het Van Gogh Museum laat de parallellen zien tussen twee titanen van de westerse schilderkunst: Edvard Munch (1863-1944) en Vincent van Gogh (1853-1890). (25 sept t/m 17 jan)

Kunsthal - Kunst is er voor iedereen, vond Keith Haring (1958-1990). Daarom is de laagdrempelige Kunsthal in Rotterdam misschien wel de beste plek voor een expositie over het leven en werk van deze Amerikaanse kunstenaar en activist. (20 sept t/m 7 feb)

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden