Demonstraties tegen 'islamisering' groeien

Club van 'patriottische Europeanen' trekt duizenden Duitsers tegen komst vluchtelingen

SANDER BECKER

In krap twee maanden tijd is in Duitsland een volksbeweging op gang gekomen die de strijd tegen de 'islamisering' als speerpunt heeft gekozen. Tijdens demonstaties, die elke week groter worden, waarschuwen de aanhangers voor de toestroom van islamitische vluchtelingen. Deze 'tsunami' zou een gevaar vormen voor de westerse beschaving.

Het gaat hard. Maandagavond bracht de beweging in Dresden al 15.000 aanhangers op de been. Een week eerder waren het er 10.000, en daarvoor hooguit enkele honderden. Pegida heet de club. Dat staat voor 'Patriotische Europäer gegen die Islamisierung des Abendlandes', ofwel Patriottische Europeanen tegen de Islamisering van het Avondland (het Westen).

Het politieke establishment is overrompeld door de snelle opkomst van de xenofobe beweging. De sociaal-democratische minister van justitie Heiko Maas noemde de groep 'een schande' voor het land. En bondskanselier Angela Merkel liet weten dat er in Duitsland geen plaats is voor islamofobie en racisme. Verder benadrukte ze dat Duitsland - gezien zijn lage geboortecijfer - de vluchtelingen in demografisch opzicht hard nodig heeft.

Hoewel de meeste politici Pegida veroordelen, is er ook begrip, bijvoorbeeld bij de opkomende populistische partij Alternative für Deutschland (AfD). "Hun meeste eisen zijn legitiem", verklaarde AfD-leider Bernd Lucke, wiens omstreden partij de euro afwijst en fel gekant is tegen immigratie.

De voedingsbodem voor Pegida is het grote aantal vluchtelingen dat Duitsland vergeleken met andere Europese landen opneemt. Dit jaar worden het er waarschijnlijk 200.000, veel meer dan de 120.000 van vorig jaar. De opvang verloopt problematisch, waardoor het draagvlak bij de bevolking afneemt.

Toen de overheid in oktober veertien extra opvangcentra in Dresden wilde bouwen voor tweeduizend vluchtelingen, was de maat vol voor Lutz Bachmann. De 41-jarige Duitser, die twee jaar in de gevangenis heeft gezeten voor inbraak, rijden onder invloed en drugshandel, richtte Pegida op. Via wekelijkse marsen moest de beweging druk op de regering uitoefenen om het asielbeleid aan te scherpen.

Het bleek een gouden greep. Sympathisanten stroomden toe en lopen sindsdien massaal mee op straat, niet alleen in Dresden, maar ook in diverse andere Duitse steden. Op 15 januari komen enkele aanhangers wellicht ook naar Nederland. Hun populairste leus is 'Wij zijn het volk', de historische woorden die in 1989 werden gescandeerd door demonstrerende DDR-burgers in de weken voor de val van de Muur.

De meeste Pegida-aanhangers zijn geen neonazi of racist, zeggen ze. Ze zien zichzelf als gewone mensen die bezorgd zijn over de 'islamisering' en over het misbruik dat immigranten zouden maken van de sociale voorzieningen.

Maar bij de beweging sluiten zich wel degelijk ook extreem-rechtse elementen aan. Zo lopen de rechts-nationalistische NPD en de neonazi-partij Die Rechte mee in de demonstraties, waarbij ze nieuwe leden proberen te werven. Merkel heeft haar landgenoten gewaarschuwd zich vooral niet door extreem-rechts te laten gebruiken.

De opkomende xenofobie in Duitsland beperkt zich niet tot optochten en woorden. Volgens de politie neemt ook het rechts-extremistische geweld aanzienlijk toe. Een week geleden werden er vlakbij Neurenberg 's nachts nog drie lege gebouwen in brand gestoken die bestemd waren voor de opvang van asielzoekers. De muren werden beklad met racistische leuzen en hakenkruizen.

undefined

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden