Demonstranten: Schiphol is groot genoeg

SCHIPHOL - 'Vliegangst? Houen zo', 'Tsjernobyl was ook goed voor het milieu', 'Slaap lekker directeur Smits, nu wij nog', 'De otter terug op Schiphol' en 'Vliegveld Lelystad? Ondergronds!' strijden zondagmiddag om de prijs voor de origineelste spandoektekst tijdens de landelijke demonstratie 'Schiphol is groot genoeg'.

Zo'n tienduizend mensen zijn, vooral per trein, naar Schiphol gereisd voor de protestmanifestatie, georganiseerd door de vereniging Milieudefensie, in samenwerking met Greenpeace, Natuur en Milieu, Platform leefmilieu regio Schiphol en de Milieufederatie Noord-Holland.

In de trein naar de luchthaven zijn de demonstranten meteen te herkennen. Gezond ogende, fris gewassen en sportief geklede ouderen en jongeren, al dan niet met de slogan 'Schiphol Stop!' van de Socialistische Parij op rugzak of (spijker)jack geplakt.

Op het Jan Dellaertplein vóór de aankomsthal staan om half twee al duizenden mensen in de zon voor het podium, waar zangeres Mathilde Santing een 'soundcheck' doet. Voorzitter Bram van Ojik van Milieudefensie herinnert een half uur later nog eens aan de discussie over de plek waar de demonstratie plaats moest vinden.

“Schiphol wilde ons naar het parkeerterrein hebben, want daar hadden we zo'n mooi uitzicht op de vertrekkende vliegtuigen. Ik wist niet dat ze hier zoveel gevoel voor humor hadden.” Van Ojik kondigt het begin van de demonstratie over de luchthaven aan. “Tegen de tijd dat de kop van de stoet terug is, staat de staart waarschijnlijk nog hier. Zo ontzettend veel mensen zijn er.”

Het rondje lopen, dat normaal in een minuut of tien te doen is, duurt inderdaad een half uur. Tot ongenoegen van luchtreizigers die zich er met hun bagagekarretje doorheen moeten wurmen. Een yuppie-achtige jongen wijst op de demonstranten. “Het zijn gewoon een stelletje sukkels.”

De demonstratie verloopt zo rustig dat een meisje verzucht: “Bij de vierdaagse wordt nog meer gezongen”, om meteen met haar vriendinnen uit te barsten in 'Schiphol is al groot genoeg, tra la la la la”. 'Niet lachen, boos zijn', roept ze tegen iemand die gniffelt om de tekst. Verderop klinkt het spreekkoor 'Schiphol stop, Smits (Schiphol-directeur, red.) hou er toch mee op'.

Aan de overkant van het Dellaertplein hangen intussen zes milieu-activisten angstig hoog aan de dwarsbalk van een reusachtige hoogwerker teneinde tegen half drie een spandoek met 'Schiphol groot genoeg' naar beneden te laten zakken. Vanaf het podium wordt aan de mensen in de hoogwerker gevraagd 'of het een moeilijke actie was'. 'Nee hoor', klinkt het laconiek via een mobilofoon.

- Vervolg op pagina 3

Protestlied klinkt vierstemmig 'Jammer dat als Ajax wint er tien maal zoveel mensen zijn' VERVOLG VAN PAGINA 1

“Ik sta hier met boter op mijn hoofd”, begint cabaretier Freek de Jonge zijn optreden op Schiphol. “Ik moet bekennen dat ik niet meer zo onschuldig aan het demonstreren ben als in 1978 (toen hij met Bram Vermeulen het protest tegen de Nederlandse deelname aan het WK Voetbal in Argentinië aanvoerde, red.). De generaals zijn daar niet beter van geworden. Ik wel.”

“Wat fantastisch dat hier vandaag zoveel mensen zijn, maar wat sneu dat het er woensdag, als Ajax wint, tien maal zoveel zullen zijn. Er is in Nederland geen oppositie meer, daarom sluit ik me graag bij u aan.” Waarna De Jonge even stopt om het applaus in ontvangst te nemen.

Michel van Hulten, lid van de programcommissie van D66, laakt het feit dat “Schiphol privileges geniet die we andere industrieën niet verlenen”, doelend op de, vergeleken met andere landen, lage luchthavenbelasting, het niet heffen van BTW op tickets en van accijns of milieuheffingen op kerosine. “Schiphol krijgt zijn kapitaal voor een prikje.” Zangeres Mathilde Santing wordt aangekondigd als “de dochter van een piloot die met haar vader veel naar Schiphol-Oost ging. Wat haar betreft had het bij Schiphol-Oost kunnen blijven”.

Ineke Ebbers, omwonende van Schiphol en al jarenlang actievoerster tegen de luchthaven, valt daarna milieuminister De Boer aan. “Toen zij gedeputeerde van de provincie Noord-Holland was, was zij tegen de uitbreiding van Schiphol. Nu beweert zij wel dat 'de woonomgeving haar beweegt omdat die een grote rol speelt in het welbevinden van mensen', zoals zij onlangs in Trouw zei, maar is zij vóór.”

“Dat Schiphol met die uitbreiding een van de grootste luchtvervuilers van Nederland en Europa wordt, vindt zij prima. Schiphol mag zelfs méér CO 2 uitstoten dan ieder ander, waardoor er voor zo'n 50 000 omwonenden weinig van het welbevinden overblijft.”

Milieu-goeroe Lucas Reijnders van Natuur en Milieu gooit het op de werkgelegenheid. “Schiphol is niet het beste, maar in milieuopzicht het slechtste en bovendien het duurste banenplan: 33 miljard gulden voor 20 000 banen.”

Op de melodie van Beethovens 'Alle Menschen werden Brüder' studeert dirigent Geert van Tijn daarna het 'Schiphol is groot genoeg'-lied in, op tekst van Ivo de Wijs. Even later zingt het publiek, omgevormd tot Groot Milieu Koor, vierstemmig, zinnen als: 'Nog meer stank en nog meer herrie. Hou maar op: we zijn het beu', terwijl bij het podium kinderen elkaar bestoken met tot vliegtuigjes gevouwen pamfletten.

D66 en premier Kok moeten het ontgelden bij voorzitter Paul Rosenmöller van de GoenLinks-Kamerfractie. “De Schiphol-lobby wordt aangevoerd door snurkende D66-ers als werkgeversvoorzitter Rinnooy Kan en Schiphol-directeur Smits. Het wordt tijd dat andere D66-ers wakker worden. Ik daag Wim Kok uit nu eens af te stappen van ouderwetse ideeën waarin het milieu een lastig bijverschijnsel is. Ik vraag Kok: is die 33 miljard niet erg veel voor veel vervuiling, weinig banen en totaal dichtgeslibde wegen?”

“Deze demonstratie van dik 12 000 mensen is een extra argument voor Kamer en kabinet om op z'n minst minder milieuschadelijke alternatieven te onderzoeken. De aanwezigen hier weten dat er een prima alternatief is: de trein.” Het Kamerlid pleit er, evenal Lucas Reijnders, voor van Schiphol een railluchthaven te maken met verkeer binnen Europa per trein en intercontinentaal verkeer door de lucht. Volgens hem levert dat evenveel werk op als het huidige uitbreidingsplan van Schiphol.

“De stemming wordt steeds beter als dat nog mogelijk is”, roept voorzitter Van Ojik van Milieudefensie, terwijl een KLM-boeing laag overvliegt. Wijnand Duyvendak (ook Milieudefensie) kondigt aan dat de acties tegen de uitbreiding van Schiphol door zullen gaan. “Pas in 1999 kan de eerste spa de grond in voor de vijfde baan. Als we de aanleg door middel van het Bulderbos niet nog veel langer kunnen rekken. Politici en Schipholdirectie: we hebben een lange adem en krijgen er zin in. Wij zullen alles doen om de uitbreiding van Schihol te dwarsbomen.”

Als rond half vijf de geluidshinder van popgroep Tröckener Kecks losbarst, houden vooral ouderen hun dagje demonstreren voor gezien. Ondanks het vastzittende verkeer voor de aankomsthal, heeft volgens Schiphol het vliegverkeer door de demonstratie geen vertraging opgelopen. De trein naar Amsterdam vertrekt wel te laat.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden