Democratie gebaseerd op internet doet intrede

door Camiel Donicie

Met je muis stemmen wat er op de agenda komt. Op de site van de Internetpartij Nederland (IPNL) is het mogelijk. Zo ver gaan de gevestigde partijen niet, maar ook die laten kiezers vaker meepraten via internet.

Via peilingen en discussies kunnen bezoekers van de site van de internetpartij standpunten bepalen. Het is er nog rustig. De 461 geregistreerde gebruikers discussiëren er over de privatisering van Schiphol, verruiming van sluitingstijden en de aanpak van kleine criminaliteit. Ze blijken in meerderheid voor kernenergie, tegen de snelweg langs het Naardermeer en voor het harder straffen van kleine criminelen.

Met een muisklik mag je ook meebepalen wie de lijst IPNL, ingeschreven bij de Kiesraad, moet trekken. Peter R. de Vries is het gewildst. Maar ook de namen van opiniepeiler Maurice de Hond en presentatrices Daphne Bunskoek en Wendy van Dijk zingen rond. Of ze benaderd zijn laat de partij in het midden. IPNL bedient zich van het motto ’niet links, niet rechts, maar de stem van het volk’ en presenteert zich als alternatief voor de ’Haagse schijndemocratie’.

„Populistisch”, vindt Michael Juffermans, hoofd van het kenniscentrum van de PvdA. Maar ook zijn partij gebruikt het internet steeds meer voor achterbanraadpleging. De sociaal-democraten hebben sinds juni een online ’Ideeënfabriek’, waar bezoekers hun plannen lanceren en hun stem uitbrengen. Coalitiepartij CDA doet hetzelfde met debat.com. En ook op GroenLinks.nl kon je tot voor kort je mening geven over de koers van de partij.

Meedenken is leuk, maar hebben deelnemers aan zo’n internetdebat invloed op het verkiezingsprogramma? Op het PvdA-bureau hebben ze er weinig zicht op. „We zijn nog aan het evalueren”, zegt Juffermans. „Maar dierenwelzijn en het generaal pardon voor asielzoekers hebben een prominentere plek gekregen.” Het CDA noemt een paar concrete plannen die het verkiezingsprogramma hebben gehaald, waaronder de invoering van een consumentenautoriteit en een keuzevak om ondernemerschap onder scholieren te stimuleren. GroenLinks-voorlichter Gerard Brinkman beschouwt het forum op de site van zijn partij vooral als politieke barometer. „Als veel van onze leden willen dat een milieu-onderwerp hoger op de agenda komt, is de fractie geneigd om daar in mee te gaan.”

Jochum de Graaf, projectleider StemWijzer bij het Instituut voor Publiek en Politiek (IPP), vindt dat de partijen internet nog niet serieus genoeg nemen. „Als partijen de mening van hun achterban vragen, moeten ze ook laten zien wat ze er mee doen.” Daarnaast maken partijen volgens De Graaf nog te weinig gebruik van nieuwe media. „In de aanloop naar de verkiezingen zie je dat partijen steeds actiever worden op internet, maar daarna wordt het weer stil. In de Verenigde Staten wordt internet structureler ingezet om fondsen te werven en via blogs met de kiezer te communiceren. In Nederland is de SP de partij die de mogelijkheden van nieuwe media het meest benut.”

De PvdA beraadt zich nog over de toekomst van zijn Ideeënfabriek. „Het is wellicht iets om vaker in te zetten bij verkiezingen, maar misschien krijgt het forum wel een permanente plek.” Juffermans voorziet dat partijen steeds meer gebruik zullen maken polls en fora om inspiratie op te doen. De Internetpartij zal snel doodbloeden, voorspelt Jochum de Graaf. „Een partij die zich uitsluitend op internetpeilingen baseert, lijkt me volstrekt onbetrouwbaar.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden