'Demmink-verhoren rechtsstaat onwaardig'

Oud-rechercheur Langendoen legt toch belastende verklaring af

De getuigenverhoren van stichting De Roestige Spijker over mogelijke ontucht van oud-topambtenaar Joris Demmink staan gelijk aan een 'openbare terechtstelling'.

Deze kritiek uitte gisteren de als getuige opgeroepen ex-rechercheur Klaas Langendoen in zijn verhoor. In de rechtbank in Utrecht noemde hij de verhoren een 'briljante vondst' van advocaat Matthijs Kaaks van de stichting. "Het had echter op de weg van de overheid moeten liggen om dit onderzoek te doen", zei hij. "Deze getuigenverhoren horen niet thuis in onze rechtsstaat."

Langendoen noemde het 'ongelooflijk dat een zakenman met zijn miljoenen dit zomaar kan veroorzaken'. Hij doelde hiermee op ondernemer Jan Poot, die de stichting financiert en die miljoenen euro's heeft uitgegeven aan onderzoek, advertenties, rapporten, boeken en andere kosten inzake Demmink.

Poot ziet in de voormalige secretaris-generaal van het ministerie van veiligheid en justitie de hoofdschuldige in zijn conflict met de overheid over dure grond bij Schiphol. Demmink zou volgens Poot rechters hebben gemanipuleerd, waardoor zijn bedrijf Chipshol voor honderden miljoenen euro's zou zijn benadeeld.

Hoewel getuige Langendoen kritiek uitte en zich 'niet gemakkelijk' voelde bij zijn verhoor, legde hij voor Demmink belastende verklaringen af. Hij zei over een 'gigantisch dossier' te beschikken, waarin de naam van de vroegere hoogste ambtenaar van het ministerie veelvuldig voorkomt. Aanvankelijk veronderstelde Langendoen dat de verhalen over hem onzin waren. "Het leek me flauwekul en ongeloofwaardig, maar uiteindelijk heb ik die flauwekulstelling niet kunnen afbreken".

Langendoen is ervan overtuigd dat in deze affaire Turkije de top van de Nederlandse justitie heeft gechanteerd. Op initiatief van de Turkse overheid zou de Koerdische zakenman en activist Hüseyin Baybasin, die in Nederland terecht stond voor onder meer afpersing en drugshandel, levenslang hebben gekregen.

Turkije kon volgens Langendoen Nederland chanteren met de belastende informatie over Demmink,. Demmink zou in de jaren negentig tijdens bezoeken aan Turkije ontucht hebben gepleegd met twee, toen minderjarige jongens en de Turkse veiligheidsdiensten raakten hiervan op de hoogte. De veroordeelde Baybasin stelt al langer dat hij slachtoffer is van een complot. De Hoge Raad beslist vermoedelijk medio juni over een herzieningsverzoek van hem.

Raadsvrouw van Baybasin is Adèle van der Plas. Zij vertegenwoordigt ook de twee Turkse mannen die als jongens zouden zijn verkracht door Demmink. Op verzoek van Van der Plas reisde Langendoen in 2008 naar Turkije om daar contact te leggen met de beide mannen. Dat lukte en inmiddels loopt een strafrechtelijk onderzoek tegen Demmink.

Volgens Langendoen herkenden de twee de topambtenaar uit ongeveer acht foto's die hij hen liet zien. Bij die foto's waren portretten van andere kopstukken van Justitie, onder wie oud-minister Hirsch Ballin en huidig staatssecretaris Teeven. Het Landelijke Expertise Centrum Zedendelicten kraakte de fotoconfrontatie en Langendoens privéverhoren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden