Delgado - Poulidor van Spanje Indurain maakte van Perico ietwat tragische figuur

AMSTERDAM - Greg LeMond sloop de afgelopen zomer stilletjes weg uit de Tour de France. Sean Kelly verpieterde in zijn laatste jaar mét de broers Madiot in een marginaal Frans ploegje vol goedwillende maar kwaliteitsarme neoprofs. Maar voor de laatste koers van Pedro Delgado Robledo (34) liep zondag half Segovia uit.

Dezelfde straten in de geboorteplaats van Perico die in 1988 uitpuilden vanwege zijn eindoverwinning in de Tour de France, raakten eergisteren ook weer verstopt. Vijftienduizend mensen waren op de been om afscheid te nemen van Delgado, en gezien de beginletters op de nummerplaten, waren ze uit heel Spanje afkomstig. Op het bordes van het stadhuis benoemde burgemeester Ramon Escobar de wielerheld tot ereburger van de stad. Delgado was getuige van een uniek moment. Ofschoon het besluit al genomen was, kwam de gemeenteraad voor het eerst in een openlucht vergadering bijeen om het voorstel formeel te bekrachtigen.

Bij een afscheid passen mooie woorden. In een redactioneel commentaar schaarde de Madrileense krant El Pais Delgado gisteren bij de grote drie van het Spaanse wielrennen, naast de vroegere 'Adelaar van Toledo', Frederico Bahamontes, en Miguelon, het koosnaampje van Miguel Indurain. De krant leek er zelf een beetje verlegen mee. Delgado heeft wel een kwalitatief goede, maar verder geen overdreven sterke erelijst: 38 overwinningen, een serie die alleen in drie pretwedstrijden op de Canarische eilanen nog voor verbetering vatbaar is. In zowel de Ronde van Catalonië in september, als onlangs de klimkoers van Montjuic probeerde Delgado nog met allure afscheid te nemen. In de Catalaanse ronde zat een beduidend beter tijdrijdende Chiappucci hem de laatste dag dwars, op de Montjuic kende Rominger geen mededogen.

Delgado gaat daarom, ondanks zijn Tourzege in 1988 en twee eindoverwinningen in de Vuelta a España (1985 en '89) de geschiedenis in als de Poulidor van Spanje, als de eeuwige tweede. Had Poupou in Frankrijk Jacques Anquetil voor zich, sinds 1990 moest Delgado genoegen nemen met een plaatsje in de schaduw van zijn ploeggenoot Indurain. Hij werd zodoende een wat tragische figuur, die daarom door El Pais om heel andere redenen dan puur sportieve tot één van de drie groten uit de nationale wielerhistorie wordt gerekend. “Hij is de grootste van zijn tijd omdat hij niet alleen een fantastisch coureur was, maar boven alles het wielrennen in Spanje belichaamde.” Waarmee de krant fijntjes aangaf dat de weinig charismatische Indurain vooral als een vertegenwoordiger van het Baskische fietsen en volk moet worden beschouwd.

Met de inmiddels allang van het toneel verdwenen Angel Arroyo introduceerde Delgado bij zijn profdebuut in 1982 een nieuw soort wielrennen in zijn land. Perico werd daarbij geholpen door de omstandigheden. In zijn eerste jaar als beroepsrenner werden in Spanje de wereldkampioenschappen voetbal gehouden. In Barcelona werd als gevolg daarvan een ultra-modern laboratorium geopend, dat krachtens de normen van het IOC in staat was allerlei doping geduide middelen op te sporen. Ook de in Spaanse koersen verzamelde urinestalen vonden hun weg naar dat 'lab'. De vermeende, maar altijd slim weggemoffelde dopinggevallen die het wielrennen op het Iberisch schiereiland een ongeloofwaardige reputatie bezorgden, maakten een nieuwe start noodzakelijk. Delgado, die in die jaren opviel door een kamikaze-achtige manier van afdalen en 'ongedrogeerd' enkele mooie wedstrijden won, groef in wezen een tunnel door de Pyreneëen om het Spaanse wielrennen met de rest van Europa te verbinden.

Compleet

In 1986 was Delgado ook één van de eerste Spanjaarden, die zich in een geheel andere cultuur verder trachtte te ontwikkelen. In het boek 'Pedaalridders' van de Belgische journalist Noël Truyers kijkt hij met genoegen terug op die periode: “Ergens mag ik van geluk spreken dat ik toen twee seizoenen bij PDM heb gefietst. Ik vind dat ik in Nederland pas een compleet renner ben geworden. Alles wat ik miste, werd mij daar geleerd: ik reed veel op het vlakke, meer eendagswedstrijden ook, ik kreeg lessen in ploegtactiek, de ploegleider (Gisbers - red) had een andere psychologische aanpak, mijn karakter werd sterker gevormd, en ga zomaar door.” Bij de scholing hoorde ook het tijdrijden. “PDM had een speciale tijdritfiets voor me laten bouwen. Ik heb er veel op getraind, ik raakte gewend aan de specifieke houding en vind nog altijd dat ik daarmee de basis heb gelegd voor mijn Tourzege.”

Delgado leverde dat kunstje overigens weer in Spaanse dienst, bij Reynolds, de voorloper van het huidige Banesto. Bij de ploeg Gisbers werd Delgado geroemd om zijn betrokkenheid en collegialiteit, maar echt veel overwinningen heeft de duur betaalde Spanjaard zijn sponsor niet geschonken: vier, in 1986 een Pyreneeënrit in de Tour, het jaar erop de Alpenetappe naar Villard de Lans en nog twee criteriums. In '86 verliet hij de Tour vroegtijdig door het plotselinge overlijden van zijn mioeder, in '87 kwam hij achter Stephen Roche als tweede in Parijs aan. De laatste tijdrit nekte hem.

Pedro Delgado was toen, eind juli 1987, al druk doende zijn terugkeer naar het vaderland voor te bereiden. Viel er op de samenwerking met Gisbers niets aan te merken, manager Manfred Krikke van PDM vond de Spanjaard zijn salaris van zeven ton niet waard. “Zeker een ton te veel”, sprak de zakelijk directeur op de rustdag in de Tour. “Zijn probleem”, reageerde Delgado, die bij eventuele rondewinst in Spanje 1,2 miljoen kon verdienen. Perico die naar buitenuit deed voorkomen het liefst in een Spaanse ploeg de Ronde van Frankrijk te willen winnen, was niet meer te houden.

De Tourwinst kwam er, maar kende een vies bijsmaakje. Delgado werd betrapt op het gebruik van het maskeringsmiddel probenecide. Volgens de normen van het IOC zou de Spanjaard dubbel gedrogeerd zijn, naar de wetten van de internationale wielrenunie (UCI) mocht hij de ene dope nog gewetensvol met de andere bestrijden. “Het bedorven feest”, schreef de organiserende krant L'Equipe daags na de huldiging op de Champs-Elysées. De Spaanse voorzitter van de UCI, Luis Puig, trok in dezelfde krant fel van leer tegen de 'wereldwijde' lastercampagne. Woedend reageerde hij op de opmerking dat Delgado met probenecide de sporen van anabole steroïden wilde verwijderen: “En U, U kunt dat bewijzen? Als U die stelling aanhangt, is dat pure laster.” Intussen was er in de straten van Segovia geen doorkomen meer aan. “Natuurlijk was Pedro gedrogeerd”, lalde de feestende menigte, “met cordero asado (gegrild lamsvlees, een streekgerecht, waarvoor Delgado zich midden in de nacht laat wakker maken - red)”. Het beste restaurant van de stad paste prompt de menukaart aan en serveerde stiereballen à la Perico in een gele saus aan de fijnproevers.

De ontmythologisering van Delgado begon een jaar later al gestalte te krijgen. Hij won wel de Vuelta, op een eerlijker manier dan in '85 toen bij een lekke band van de kansrijke Robert Millar in de slotkilometers een genante Spaanse combine werd gesmeed, maar verloor de Tour reeds tijdens de proloog. In Luxemburg meldde hij zich 2,40 minuten te laat voor de mini-tijdrit en kon het meteen schudden.

In 1990 verscheen zijn kroonprins Miguel Indurain Larraya aan het front. In '91 boekte die zijn eerste van voorlopig vier Tourzeges en verplichtte Delgado tot knechtenwerk. Die knapte dat ongaarne maar voorbeeldig op, reden waarom Indurain Perico hovaardig toestond de vedette uit te hangen in koersen die hij minder interessant vond, de Ronde van Spanje voorop. De introverte, viervoudige Tourwinnaar - in vrijwel alle opzichten de tegenpool van de veelzijdig ontwikkelde, immer vrolijke Delgado - verspeelde door die boycot veel sympathie in zijn vaderland. El Pais verwoordde het gisteren treffend: “Miguelon is een berekenende verzamelaar van sportieve heldendaden, Perico is het Spaanse wielrennen.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden