Deken van plastic bij Nova Zembla

milieu - Wetenschappers hebben in beeld gebracht hoeveel plastic er in de Noordelijke IJszee drijft. 'Dit is erger dan verwacht.'

In de Noordelijke IJszee bij Nova Zembla drijft een deken van plastic afval. De miljarden stukjes plastic komen vrijwel zeker rechtstreeks uit de dichtbevolkte gebieden van Europa en de Verenigde Staten. Het afval is op golfstromen uit de Noord-Atlantische Oceaan naar het Arctische gebied gedreven.


Dit blijkt uit een onderzoek van wetenschappers uit acht landen, die vijf maanden op expeditie waren in de Noordelijke IJszee. Ze hebben een poging gedaan de wereldwijde kaart van drijvend plastic afval compleet te maken. Al langer waren er aanwijzingen dat er ook in de noordelijke zeeën veel afval dreef.


"Het is erger dan ik had verwacht", zegt de Utrechtse natuurkundige Erik van Sebille, die aan de studie meewerkte, in Trouw. De resultaten zijn vandaag gepubliceerd op de wetenschappelijke website Science Advances.


Van Sebille bestudeert oceaanstromingen. Hij rekende voor het onderzoek uit hoe afval uit de VS en Europa via de golfstromen in de Atlantische Oceaan in twee tot drie jaar naar de Groenlandzee en de Barentszzee is gedreven. Het warmere water uit de Golf van Mexico, dat langs de oostkust van de VS, richting Noord-Amerika stroomt, zakt in de Noordelijke IJszee naar diepere lagen en vloeit uiteindelijk terug richting evenaar. Maar het plastic blijft achter. Vooral rond Nova Zembla hebben onderzoekers grote hoeveelheden plastic van Amerikaanse en Europese herkomst gevonden.


Volgens Van Sebille is het afval dat in de arctische zeeën drijft bedreigender voor het milieu dan de 'plastic soep', die elders in oceanen dobbert. Het dier- en plantenleven in arctische gebieden is kwetsbaarder dan in oceanen, zegt hij. "Bovendien zorgt de klimaatverandering op de Noordpool al voor hele grote problemen. Daar komt het plasticprobleem nog bij."


Verwijdering van het plastic is vrijwel onmogelijk. De fragmenten zijn erg klein. Onder invloed van golfslag en zon is het afval in snippers uiteen gevallen. Van Sebille: "De fragmenten zijn vaak ongeveer net zo groot als plankton of algen. Aan de snippers hechten zich ook algen vast. De enige oplossing om verdere vervuiling van dit unieke gebied te voorkomen, is zorgen dat er niet nog meer plastic in oceanen terecht komt. Het is een verantwoordelijkheid die bij overheden in de VS en Europa ligt."


Volgens hem is uitgesloten dat het plastic afkomstig is uit het Noordpoolgebied zelf of van visserij-activiteiten in die regio. "Het gebied is nauwelijks bewoond, uit analyse van de snippers blijkt dat het voor 90 procent consumentenplastic is, van de resterende 10 procent is een deel afkomstig van de visserij."


De Verdieping 10 Onze plastic soep wordt op de Noordpool geserveerd

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden