Definitief afscheid van Queen Mum

LONDEN - Met zes luide slagen markeerde St Pauls Cathedral gisterochtend de laatste mogelijkheid van het publiek om afscheid te nemen van de Queen Mother in Westminster Hall. In de nagalm rende taxichauffeur Ray Walsh als allerlaatste burger het middeleeuwse parlementsgebouw binnen, om de koningin-moeder een persoonlijk vaarwel te wensen. Het was hem gelukt de overweldigende drukte te ontwijken.

Bijna 200000 mensen passeerden sinds afgelopen vrijdag de katafalk waarop de overledene rustte. Het dubbele aantal maakte gisteren zijn opwachting tijdens de finale fase van tien dagen nationale rouw; de begrafenisceremonie in Westminster Abbey. Winkels hielden in de ochtend hun deuren gesloten. Vliegveld Heathrow, de effectenbeurs, radiostations en scholen namen twee minuten stilte in acht bij aanvang van de bijzondere kerkdienst, die namens Nederland werd bijgewoond door koningin Beatrix.

De aartsbischop van Canterbury noemde kracht, waardigheid en gelach de drie gaven waarvoor Elizabeth eer verdient. ,,Deze begrafenis is niet alleen een rouwplechtigheid, maar bovenal de dankzegging, de viering van een buitengewoon leven'', stelde hij en refereerde aan een gedicht van George Eliot; ,,Als de zon, baadde zij ons in haar warme gloed. Nu de zon is ondergegaan en de kilte van de avond is gekomen, zweeft een deel van de warmte die wij absorbeerden naar haar terug.''

Zijn woorden emotioneerden de mensenmassa, die buiten via luidsprekers kon meeluisteren. Een doodse stilte tekende de genegenheid van de Britse en buitenlandse bezoekers die speciaal voor de Queen Mum naar Londen waren getogen en hun opwachting hadden gemaakt tijdens de koude nacht. Zoals de Amerikaanse studente die de ceremonie bijwoonde als ambassadrice van haar moeder, een groot fan van het Britse koningshuis. Zoals de Chelsea-veteraan die, evenals de voorgaande avond tijdens de erewake van Elizabeths vier kleinzonen, de hand tegen zijn slaap drukte voor een laatste saluut. Zoals de huismoeder uit Norwich die als klein kind met Britains favoriete granny had gesproken en nu haar hoofd begroef in dikke wollen wanten. Samen met duizenden andere stemmen baden ze het Onze Vader en zongen ze het Britse volkslied.

Muziek van Johann Sebastian Bach domineerde de in- en uitleiding van de dienst. Bach was de favoriete componist van Koning George VI, Elizabeths echtgenoot die in 1952 overleed. De uitvaart van de Queen Mum was een haast feilloze kopie van zijn begrafenis. Slechts kranten in kleur en mobiele telefoons vormden bewijsstukken van het heden.

Elizabeth legde haar wensen rondom de begrafenis vast in 1969. Een speciale code bracht alle koninklijke, kerkelijke en militaire disciplines die met haar uitvaart gemoeid waren in paraatheid: Tay Bridge. Voor jonge soldaten een favoriete grap om kameraden die vakantie vierden op de kast te jagen, door deze code bij de hotelreceptie achter te laten. De enige concessie aan het Tay Bridge protocol, was de langere openstelling van Westminster Hall; van 10 naar 23 uren per dag, omdat de stroom bezoekers anders niet de gelegenheid had gekregen de laatste eer te betuigen.

Vooral prins Charles oogde tijdens de begrafenisdienst ontroostbaar. Van zijn moeder had hij toestemming gekregen om de ceremoniële lunch na de kerkdienst, die werd bezocht door ambassadeurs, politici en koninklijke hoogheden uit zestien verschillende landen, over te slaan. Liever bleef hij bij zijn oma en volgde haar kist naar Windsor. Via Clarence House, waar ze sinds 1952 had gewoond, langs Buckingham Palace en de Royal Albert Hall, door de Queen Mothers Gates van Hyde Park, de A4 op. Een buitenweg, want de koningin-moeder reisde nooit over de snelweg. ,,Ik haat snelwegen'', sprak ze ooit. ,,Ik zal de M4 niet opgaan. Zelfs niet tijdens mijn laatste reis.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden