Defensie verzweeg dat chroom-6 ziekmakend is

Onderhoud aan voertuigen die zijn teruggekeerd uit Afghanistan­­.Beeld Hollandse Hoogte / Luuk van der Lee Fotografie

Het ministerie van defensie is aansprakelijk voor gezondheidsklachten van medewerkers die met chroom-6 werkten.

Het ministerie van defensie wist dat het anti-roestmiddel chroom-6 onder meer longkanker, astma en andere longaandoeningen kan veroorzaken. Toch werd er niet gezorgd voor afdoende beschermingsmaatregelen. Defensie is daarom aansprakelijk is voor de gezondheidsklachten die medewerkers hebben opgelopen.

Dat concludeert het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) in een rapport dat in handen is van de NOS. Een woordvoerder van de commissie die het onderzoek begeleidde, bevestigt de berichtgeving.

Navo-depots

Het onderzoek naar chroom-6 begon in 2014. Toen bleek dat honderden oud-medewerkers van defensie zich bij het ministerie hadden gemeld met ernstige gezondheidsklachten. Zij werkten sinds eind jaren tachtig op vijf onderhoudsdepots van de Navo, waar zij Amerikaans materieel moesten onderhouden en repareren. Het materieel was voorzien van lak en verf met het giftige chroom-6.

Uit het RIVM-onderzoek, dat maandag officieel wordt gepresenteerd, blijkt dat in ieder geval sinds 1973 bij de luchtmacht bekend was dat er in nieuwe verf schadelijke stoffen zaten. Dat betekent dat, toen in 1984 het eerste onderhoudsdepot werd geopend in Brunssum, bekend was dat chroom-6 gezondheidsrisico’s met zich meebrengt. De andere vier depots stonden in Eygelshoven, Vriezenveen, Coevorden en Ter Apel.

Kosten drukken

De onderzoekscommissie vond nog zeker vijf interne documenten die in de jaren daarna zijn opgesteld en waarin staat dat chroom-6 schadelijke effecten heeft, aldus de NOS. Die kennis werd niet gedeeld met medewerkers of bedrijfs­artsen.

Daarbij werden, om de kosten te drukken en de Amerikanen te vriend te houden, volgens het rapport ‘de grenzen opgezocht van de arbo-regelgeving’. De werkruimtes werden niet goed geventileerd of afgeschermd en er waren toen de werkplaatsen net waren geopend te weinig maskers en mondkapjes. Ziek geworden medewerkers zeiden in 2014 dat ze nagenoeg zonder bescherming in de werkruimtes rondliepen.

Nu duidelijk is dat Defensie aansprakelijk is voor gezondheidsklachten, zijn er met de militaire vakbonden al afspraken gemaakt over een definitieve schadevergoeding. Hoe die er uitziet, wordt maandag duidelijk. De vakbonden willen daar nog niets over zeggen en melden het jammer te vinden dat de conclusies van het onderzoek voor de officiële presentatie naar buiten zijn gekomen.

De afgelopen jaren heeft Defensie al voorlopige financiële tegemoetkomingen uitgekeerd aan oud-medewerkers met gezondheidsklachten. Afhankelijk van de ernst van klachten of ziekte konden zij alvast maximaal 15.000 euro krijgen.

Het onderzoek van het RIVM gaat enkel over de vijf Navo-depots waar Amerikaans materieel werd opgeslagen en onderhouden, de zogeheten POMS-locaties. Maar, bleek later, Defensie-medewerkers zijn op meer plekken blootgesteld aan chroom-6. Naar die locaties doet het RIVM nog onderzoek. Verder loopt er onderzoek naar het gebruik van de stof in werkplaatsen van de Nederlandse Spoorwegen.

Van bloedneuzen tot kanker

Advocaat Rob Bedaux is blij met de uitkomsten van het onderzoek van het RIVM. Het helpt volgens hem ‘enorm’ in de rechtszaak die hij namens ongeveer 125 mensen voert tegen de Staat. Al zijn cliënten werkten op een van de vijf POMS-locaties met chroom-6 of in de buurt van de stof. Hun klachten variëren van vele bloedneuzen tot ernstige vormen van kanker. 

Lees ook het opiniestuk 'Laat bedrijven investeren in schone lucht op werkplekken'

Blootstelling aan gevaarlijke stoffen op het werk eist talloze levens. Werkgevers, pak deze stille ramp aan, vragen Kitty Jong en Wim van Veelen van de FNV.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden