Defensie stroomt sneller leeg dan geraamd

Mariniers op de Van Ghentkazerne. Onlangs werd bekend dat de kazerne dicht moet. Beeld anp
Mariniers op de Van Ghentkazerne. Onlangs werd bekend dat de kazerne dicht moet.Beeld anp

Defensie zoekt 3.000 nieuwe collega's. Dat was vorig jaar april de boodschap. Op 21 stations in Nederland deelden ruim 150 militairen een wervingskrant uit. De toenmalige Commandant der Strijdkrachten generaal Peter van Uhm en de commandanten van de krijgsmachtdelen stonden zij aan zij met hun manschappen de gratis Spits uit te delen. Het resultaat van die actie? Nauwelijks een succes.

Tenminste als je kijkt naar de personeelscijfers die tijdens Prinsjesdag naar buiten zijn gebracht. Zesduizend militairen en burgerpersoneel zouden op basis van de eerste ronde bezuinigingen onder minister Hans Hillen het veld gedwongen moeten ruimen. En plots dook op dat het er maar 1750 zouden zijn. Daar komen wel nog 700 tot 900 gedwongen ontslagen bij op basis van de bezuinigingen die nu onder Hillens opvolgster Jeanine Hennis worden doorgevoerd. In die ronde is het verlies aan banen bij defensie 2400 boven op de 12.000 functies die onder Hillen al sneuvelden.

Matige aantrekkelijkheid
De snelle daling van het aantal gedwongen ontslagen is opmerkelijk, maar laat zich wel verklaren. Volgens een woordvoerder van defensie hebben de vertrekregelingen, zoals het behouden van salarisniveau bij het vinden van een andere baan, meer opgebracht dan aanvankelijk verwacht. De bereidheid te vertrekken was groter dan gedacht en de absorptie van militairen in de burgermaatschappij bleek ook aanzienlijk groter dan geraamd.

Een tweede verklaring is de matige aantrekkelijkheid van defensie, met 60.000 personeelsleden toch na de politie de op een na grootste werkgever van Nederland. In 2011 was de instroom al heel laag. In 2012, toen het debat over het schrappen van banen bij de krijgsmacht naar een hoogtepunt groeide, was dat niet anders. De boodschap waarmee de 150 manschappen op de stations stonden, was dan ook slecht uit te leggen: zesduizend personeelsleden moeten weg en we zoeken drieduizend nieuwe collega's. Volgens de defensiewoordvoerder is pas de laatste maanden de werving weer een beetje op een normaal niveau aan het komen.

Politieke overweging
Dat het aantal overtolligen lager uitvalt, heeft ook een derde oorzaak. De doorstroming middels bevordering is vertraagd, volgens de defensiewoordvoerder. En dat past bij een organisatie die ongeveer een op de drie plekken schrapt bij het hoger kader en een op de zes bij de laagste rangen, waar nog wel veel personeel nodig is.

Maar daarmee is die opvallend hoge zesduizend nog niet geheel verklaard. Volgens ingewijden bij defensie is er ook sprake van een politiek strategische overweging geweest om hoog in te zetten. Defensie moest laten zien dat het hard geraakt werd en volgens de ingewijden was dat om nieuwe aanslagen op het budget af te wenden.

De kans is groot dat de uitstroom nog eens extra wordt vertraagd. Binnen de krijgsmacht wordt nagedacht over hoe tijd te winnen en de reorganisatie over een langere periode uit te smeren. Dat heeft als voordeel dat natuurlijk verloop meer kans krijgt boven gedwongen vertrek, dat over het algemeen veel duurder is dan op basis van vrijwilligheid.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden