Defect in gen maakt drager mogelijk immuun voor aids-virus

Van onze wetenschapsredactie AMSTERDAM - Internationale onderzoeksgroepen hebben een gendefect ontdekt dat beschermt tegen infectie met HIV, het aids-virus. Eén van de groepen beschrijft de vondst, die enkele belangrijke vragen in het aids-onderzoek lijkt te gaan beantwoorden, deze week in vaktijdschrift Cell.

Een andere groep zal over enkele weken in het concurrerende Nature rapporteren dat het defect opvallend vaak voorkomt: bij een vijfde van alle blanke Europeanen is een van de twee exemplaren van het gen defect, bij één op de honderd zijn beide exemplaren beschadigd. Die laatste groep bezit wellicht absolute bescherming tegen het aids-virus.

Dat zulke mensen er zijn, was al langer bekend maar werd tot dusverre niet begrepen. In Cell beschrijven de onderzoekers van het Aaron Diamond aids-onderzoekscentrum in New York twee voorbeelden: twee homoseksuele Amerikanen die in hun omgeving inmiddels veertig tot vijftig personen aan aids zagen overlijden, maar zelf, ondanks onveilig vrij-gedrag, niet besmet raakten.

Het gen in kwestie, CCR5, werd dit voorjaar ontdekt en in juni in Nature gemeld. Het gen regelt de aanmaak van een zogeheten receptor, een aanlegplaats voor HIV op de buitenkant van de T-cellen, de cellen van de afweer waarop het virus het heeft gemunt. Als beide exemplaren van het gen defect zijn, worden alleen gemankeerde ankerplaatsen aangemaakt en kan het aids-virus niet naar binnen.

Is slechts één van beide genen defect, dan is nog maar de helft van de ankerplaatsen in orde. HIV maakt dan wel een kans, maar de uitholling van de afweer door het binnendringen en vernietigen van steeds meer T-cellen zal langzamer verlopen. Deze redenatie, die nog wel moet worden hard gemaakt, zou de vraag beantwoorden wat de zogeheten longterm survivors, HIV-geïnfecteerden die maar niet ziek worden, beschermt.

Onderzoekers van de Universiteit van Brussel berichten in Nature dat ze het defect niet gevonden hebben bij groepen mensen uit Afrika en Japan. Ook onder die groepen is echter volledige immuniteit gesignaleerd. Daar spelen waarschijnlijk andere gendefecten, die mogelijk ook zicht zullen bieden op de ontwikkeling van nieuwe medicijnen, een rol.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden