Deense voet tussen de Hollandse deur

Na elf jaar haalt nieuwkomer Arla het zuivelmerk Melkunie weer van stal

In de Nederlandse zuivel is FrieslandCampina dominant. De Deense cooperatie Arla Foods probeert een voet tussen de deur te krijgen, maar dat is lastig. Het kost veel geld en duurt jaren. Het bedrijf heeft de afgelopen jaren miljoenen uitgegeven aan marketing; door die hoge kosten is in Nederland tot nu toe alleen maar verlies geleden. Maar Arla heeft nog iets achter de hand: na elf jaar heeft het bedrijf vorige week het oude merk Melkunie, waarvan ze al langer eigenaar is, van stal gehaald, en daarmee hoopt het extra zuivel te verkopen en in de zwarte cijfers te komen.

Arla zit sinds 2009 in Nederland. Een jaar eerder fuseerden Friesland Foods en Campina tot het zuivelconcern Friesland Campina, maar de nieuwe combinatie moest op last van Brussel een zuivelfabriek verkopen, om te voorkomen dat de concurrentie te veel beperkt zou worden. Arla kocht die vestiging, in Nijkerk, waar al melk, yoghurt en vla werd gemaakt onder de naam Friesche Vlag. Arla verkocht op dat moment al producten in Nederland, zoals blauwschimmelkaas van Castello, en ging in Nijkerk ook zelf produceren. De Denen willen in Noordwest-Europa in alle landen de grootste of nummer twee worden en dus was het volgens marketing-directeur Louis Rippen noodzakelijk in Nederland een bruggenhoofd te vestigen.

Bij de overname van de fabriek in Nijkerk kreeg Arla het merk Friesche Vlag van FrieslandCampina in bruikleen. Het bedrijf kon onder die naam melk en yoghurt op de markt brengen. Curieus is dat FrieslandCampina zelf ook nog de naam Friesche Vlag gebruikt, voor onder meer koffiemelk.

De naam Friesche Vlag mag Arla maar tien jaar gebruiken. Daarom heeft het bedrijf ook zuivel op de markt gebracht onder de eigen naam. Om van niks een marktaandeel op te bouwen kost miljoenen, erkent Rippen. Productinnovatie, verpakkingen en reclame kostten vorig jaar meer dan er aan inkomsten binnenkwam. "Wij investeren in uitbreiding van onze marktpositie. Er moet zo snel mogelijk winst worden gemaakt, maar wij zijn hier om te bouwen."

Om van betekenis te zijn in Nederland moet het bedrijf volgens Rippen zeker twee merken hebben. Daarom wordt sinds een week ook onder meer melk en yoghurt verkocht onder de naam Melkunie. Het merk kwam mee met de aankoop van de fabriek in Nijkerk. Friesland Foods verkocht onder de naam Melkunie en na de fusie met Campina bleef er maar één merk over: Campina.

Arla denkt met Melkunie een flinke slag te slaan. "De naam is elf jaar niet meer in de winkel geweest. Toch heeft het merk een enorme bekendheid. Uit ons onderzoek blijkt dat 47 procent van de Nederlanders dacht het merk nog steeds bestond. Wij denken dat het een succes wordt. In deze onzekere tijden grijpen Nederlanders graag terug op oude waarden." Arla is voor wat het bedrijf noemt 'natuurlijke' zuivel, zonder kunstmatige toevoegingen. Gewone melk en yoghurt verkoopt het bedrijf onder de naam Melkunie.

Een nieuwe hobbel die Arla moet nemen, is de aanvoer van melk. Bij de aankoop van de zuivelfabriek in Nijkerk werd afgesproken dat FrieslandCampina melk levert. Biologische melk komt van EkoHolland en wordt uit Denemarken gehaald omdat er in Nederland een tekort is. FrieslandCampina levert bijna alle gewone melk. Of dat in de toekomst zo blijft, wordt bestudeerd, zegt Rippen. Zonder melk zijn er geen producten om te verkopen.

"Wij kijken naar diverse scenario's", zegt Rippen. Verdergaan met de huidige leveranciers, alle melk uit Denemarken of Duitsland laten komen, melk kopen bij kleinere bedrijven dan FrieslandCampina of zelf in Nederland leden - boeren - werven die melk willen leveren aan Arla. "De manier waarop boeren werken, de koe in de wei bijvoorbeeld, vinden wij heel belangrijk. Nu zijn wij afhankelijk van wat leveranciers doen. Wij willen graag onze eigen eisen kunnen stellen."

Nummer 2, maar ver achter FrieslandCampina
Arla is een Deens/Zweedse zuivelcoöperatie met een omzet van ruim 7 miljard euro in 2011. De onderneming is daarmee wereldwijd iets kleiner dan het Nederlandse FrieslandCampina (omzet 9,6 miljard).

In mei sloten het Duitse bedrijf Milchunion Hocheifel (MUH) en het Britse Milk Link zich aan bij Arla. Daarmee komt de coöperatie op een omzet van bijna 9 miljard euro. Eerder werd in Duitsland ook de cooperatie Hansa Milch overgenomen. Naar eigen zeggen is Arla in Nederland nummer 2 (250 miljoen liter melk), ver achter FrieslandCampina (8.800 miljoen liter melk).

Nederland heeft ook een aantal kleinere zuivelfabrieken zoals CONO (Beemsterkaas) en DOC Kaas. Een internationaal concern dat de markt wil veroveren is Fonterra. Samen met het voedingsbedrijf A-Ware in Lopik willen deze Nieuwzeelanders kaas gaan maken.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden