Deense ouders die scheiden mogen alles afspreken

Zolang vader en moeder het eens zijn over de kinderen, geeft de wet ze alle vrijheid

Twee jaar geleden schrapte Denemarken de woorden 'gelijk ouderschap' uit de echtscheidingswet van 2007. De wet, die leek op die in Nederland, leidde tot een toename van bijna zeventig procent aan (gerechtelijke en administratieve) procedures. Door deze aanpassing is het voor de Deense rechter gemakkelijker om de zorg voor het kind na de scheiding weer toe te wijzen aan één ouder.

Ook in Nederland zorgen de woorden 'gelijkwaardig ouderschap' in de Wet bevordering voortgezet ouderschap en zorgvuldige scheiding (uit 2009) voor een toename van het aantal vechtscheidingen. Dat bleek uit onderzoek van Inge van der Valk en Ed Spruijt van de Universiteit van Utrecht waarover Trouw gisteren berichtte.

De onderzoekers evalueerden voor het ministerie van veiligheid en justitie het verplichte ouderschapsplan dat zaterdag vijf jaar bestaat en waarin scheidende ouders afspraken vast moeten leggen over de zorg voor, de omgang met en de opvoeding van hun kinderen. Sinds het plan bestaat, zijn er meer vechtscheidingen. "Er is maar één ding erger dan ruziënde ouders: ouders die na de scheiding gewoon verder gaan met kissebissen", aldus Spruijt.

Daarnaast blijkt dat de band van het kind met de vader na de scheiding vaak slechter is en dat de problemen bij de kinderen groter zijn. Volgens Spruijt komt dat doordat de wet zegt dat elk kind na de scheiding 'recht heeft op gelijkwaardig ouderschap'.

"Gelijkwaardig ouderschap is niet de goede norm', zegt ook Christina Jeppesen de Boer, universitair docent en verbonden aan het Utrecht Centre for European Research into Family Law (UCERF). "Hoe meer je gelijke rechten van ouders benadrukt, hoe meer dat conflicten bevordert. Want als ouder wil je dat recht persé gaan benutten. Ook al was de situatie voor de scheiding niet gelijk, veel ouders eisen daarna allebei de helft van de opvoeding op."

Volgens de universitair docente zorgt de verplichting van gelijkwaardig ouderschap tot langdurige problemen. Het idee dat de ruzies snel na de scheiding verminderen, verwerpt ze. "Het conflictniveau blijft constant na de scheiding, dat is in Denemarken goed onderzocht."

Jeppesen de Boer vergeleek de Deense scheidingswet met de Nederlandse en bestudeerde de wetswijzigingen die Denemarken doorvoerde na de evaluatie in 2011. Haar onderzoek wordt binnenkort gepubliceerd.

Denemarken heeft, vergeleken met Nederland, al langer een hoog aantal scheidingen. Er is meer ervaring met omgangsrecht en de Denen hebben veel aandacht voor de problemen van kinderen na de scheiding.

Jeppesen de Boer: "Ook in Denemarken ligt het grootste deel van de zorg voor de kinderen bij de moeder. Bij de nieuwe Deense wet in 2007 wilde men, net als hier, gelijkheid van opvoeding stimuleren. Dat heette '7-7' (7 dagen bij vader, 7 dagen bij moeder)." Met hevig protest, een stijging van het aantal procedures en dus een snelle aanpassing van de wet tot gevolg.

Jeppesen de Boer zegt dat, net als in Nederland, het perspectief van het kind centraler is komen te staan. "Scheidende ouders moeten ook in Denemarken verplicht onderhandelen over de toekomst van hun minderjarige kinderen en bepalen hoe ze de zorg en opvoeding gaan doen. Maar niet zo gedetailleerd. Anders dan in Nederland moedigen de Denen de autonomie van ouders aan: zij mogen alles afspreken, als ze het maar eens zijn."

Jeppesen de Boert pleit daarom voor het afschaffen van de huidige Nederlandse wet. "De meeste ouders willen er graag samen uitkomen, daar heb je geen wet voor nodig."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden