'Deel Fransen is zwakzinnig'

Aanvallen op justitieminister Christiane Taubira verdelen Frankrijk

PARIJS - De Franse minister van justitie Christiane Taubira wordt met een aap vergeleken, kinderen zwaaiden naar haar met een bananenschil. Gaan alle remmen los in Frankrijk?

Assez! (Genoeg!) zo kopte dagblad Libération donderdag. "Wij hebben genoeg van de racistische ontsporingen die de publieke ruimte vervuilen", zo staat er in het commentaar.

De krant doelt vooral op de aanvallen op justitieminister Taubira, die drie keer in korte tijd onversneden racistisch werd bejegend. Het extreem-rechtse weekblad Minute drukte haar deze week af op de cover met de tekst: "Zo vlug als een aapje, heeft Taubira haar banaan (wat ook glimlach kan betekenen in het Frans, red.) teruggevonden".

Schokkend. Maar wat zeggen de incidenten precies over de verhouding tussen zwart en wit in Frankrijk? Is er een klimaat ontstaan waarin de 'politiek correcte' dijken zijn gesprongen en opeens alles mag worden gezegd, zoals onder anderen Taubira zelf vaststelt?

Volgens de geliefde Frans-Antilliaanse tv- en radiojournalist Harry Roselmack ligt plotseling de 'bodem van racisme' in de Franse samenleving bloot. Een bodem die zich uitstrekt, weet hij, tot buiten de kring van de aanhang van het Front National en de lezers van het kleine Minute.

"Oude stereotypen hebben zich vastgehecht in het collectieve onderbewustzijn", schreef Roselmack op de opiniepagina van Le Monde. Hij wijst op de oude affiches waarop een stereotype neger in gebrekkig Frans het merk Banania (een ontbijtdrank met banaan en cacao) aanprijst. Bevriende restaurateurs moest hij vertellen dat dit geen onschuldige nostalgische plaatjes zijn die je ter decoratie kunt ophangen. Daarbij noemt Roselmack 'de strips uit onze jeugd die sporen in ons achterlaten'.

Maar het gaat te ver om in de incidenten rond Taubira meer te zien dan de domheid van een kleine minderheid, vindt schrijver en journalist Hervé Algalarrondo: "Elk zinnig mens is verontwaardigd over wat Taubira overkomt. Maar je kunt dit niet extrapoleren. Het blad Minute bijvoorbeeld leeft op voet van oorlog met Marine Le Pen, ze vinden haar veel te slap. Ook binnen de aanhang van het Front National gaat het om een kleine groep".

Taubira, de eerste zwarte minister in Frankrijk, is bij veel Fransen niet populair. "Maar dat is omdat men haar in het algemeen te soft vindt. Men verdenkt haar ervan dat zij de poorten van de gevangenis het liefst wijd open zou open gooien", zegt Algalarrondo die een boek schreef over hoe links kiezers verloor aan Le Pen. "Onder die critici bevindt zich een aantal zwakzinnigen die onsmakelijke grappen maakt over haar huidskleur."

Als Fransen wordt gevraagd wie hun favoriete landgenoot is, noemen ze al jaren ex-tennisser en succesvolle zanger Yannick Noah, benadrukt Algalarrondo: "Noah wordt in die peilingen altijd op de voet gevolgd door Zinedine Zidane. De basketballer Tony Parker is een nationale held, vooral sinds hij Frankrijk Europees kampioen heeft gemaakt. In Frankrijk hoor je overigens ook nooit oerwoudgeluiden in stadions. Ik kan me het tenminste niet herinneren."

Er is in de storm die opstak rond Taubira veel door elkaar gaan lopen, constateert Algarrondo. Zo zou een peiling, die aangeeft dat een meerderheid van de Fransen vindt dat er te veel immigranten zijn, bewijzen dat Frankrijk steeds racistischer wordt. "Dat is alleen maar een aanwijzing dat er een breed gevoel van onbehagen bestaat over reële problemen. Men heeft het idee dat de immigratie niet goed wordt beheerst en dat veel immigranten niet integreren. Politici doen er goed aan die klacht serieus te nemen."

VN ook gealarmeerd
Het rumoer rond de Franse justitieminister Taubira trekt ook de aandacht van VN-commissaris voor de Mensenrechten Navi Pillay. Racisme, xenofobie en intolerantie nemen, net als in andere Europese landen toe in Frankrijk, aldus een woordvoerder van Pillay gisteren in Genève. In juli hekelde de VN-commissaris soortgelijke uitlatingen aan het adres van de Italiaanse minister van integratie, Cécile Kyenge.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden