Deel christenen blijft nog geloven in invloed Syrië

Syrië lijkt zich op te maken zijn troepen weg te halen uit Libanon. Niet alle Libanezen geloven al in een nieuwe situatie.

De sjiitische moslims, een van de grootste groepen in het Libanese mozaïek van religieuze en etnische minderheden, kijken de kat uit de boom, nu het erop lijkt dat Syrië serieus werk wil gaan maken van het terugtrekken van zijn troepen. Vertegenwoordigd door twee partijen, Amal en Hezbollah, kijken ze de ontwikkelingen nog even aan.

Het is vooral een deel van de maronitische christenen, in het noorden, onder leiding van Sleiman Franjieh, dat nog krampachtig vasthoudt aan de oude situatie. ,,Wij blijven de Syrische aanwezigheid altijd steunen'' zei Franjieh dit weekeind zelfs, alsof er de laatste weken niets is gebeurd.

Minister van binnenlandse zaken Franjieh staat niet bekend om zijn slimme opmerkingen. Een politiek lichtgewicht? ,,Je moet deze man niet onderschatten'', aldus Michael Young, politiek deskundige van het dagblad The Daily Star. ,,Het is geen intellectueel, maar hij weet zeer goed te manoevreren in zijn regio. Libanon heeft geen nationale politiek, het is allemaal cliëntèle-politiek. En Franjieh heeft goed gezorgd voor zijn eigen mensen. Hij heeft een sterke achterban in Zghorta.''

Zghorta is een provinciestadje in de bergen in het noorden. Op vrijwel alle muren hangt een poster van Franjieh. Al vroeg grijzend, was hij een van de jongste parlementsleden ooit. Net 40 en hij is al aan zijn derde ministerspost bezig.

,,Als je ziet wat hij heeft meegemaakt'', zegt Charbel Wehbe, ,,dan zou je ook grijs zijn''. Wehbe heeft vier portretten van Franjieh aan de muur in zijn broodjeszaak, en ook een van de Syrische president. Laat hij die hangen? ,,We zullen het berouwen'', meent hij. Hoe en waarom wil hij niet toelichten. ,,Let op mijn woorden. Wat weten jullie er nou van in Beiroet...''

Het is een simpel en hard bestaan daar in de bergen. De bevolking is achterdochtig jegens alles wat van buiten komt. De bewoners zijn eeuwen lang vervolgd geweest, door de moslims, door de Turken en door de druzen. Maar ook onder elkaar is het eeuwig ruzie. De geschiedenis van de christenen in het noorden is bloedig. Het is een constant gevecht tussen de invloedrijke families om de macht in de bergen.

De geschiedenis van de familie Franjieh illustreert dat. Als lid van een invloedrijke familie raakte opa Franjieh in 1958 betrokken bij een schietpartij -in een kerk nota bene- tussen rivaliserende families, en verloren 23 mensen het leven. Hij sloeg op de vlucht, en vond onderdak in Syrië bij ene familie Assad. Hij werd dikke vriendjes met de zoon des huizes, Hafez, die later president van Syrië werd. Hij keerde uiteindelijk terug naar Libanon en werd in 1970 zelf president.

Het was onder zijn bewind dat de Syriërs werden uitgenodigd. Zijn zoon Tony werd in 1978 door een rivaliserende partij in zijn huis, samen met vrouw, dochtertje en 31 aanhangers, vermoord. Tony's zoon Sleiman, toen 13, overleefde het omdat hij die nacht bij opa logeerde.

En het is deze Sleiman, die nu in de voetstappen van zijn opa wil treden. Hij heeft zeer goede banden met Basjaar al-Assad, en zijn positie is door de Syrische greep op Libanon de afgelopen jaren aanzienlijk verbeterd. Als minister van gezondheid heeft hij praktisch het hele noorden op kosten van de staat laten behandelen. Als minister van landbouw schoof hij veel fondsen richting de boeren van Zgortha en omgeving.

,,En nu op binnenlandse zaken zit hij helemaal in een riante positie om een weldoener te zijn'', meent Michael Young. ,,Christenen in het noorden hebben een hele andere kijk op de Syrische invloed. Ze leven tamelijk gesoleerd, als minderheid, ver weg van Beiroet, en hebben altijd volledige autonomie gekregen van de Syriërs. Ze zijn als het ware altijd beschermd geweest.''

Wat gebeurt er met Franjieh en de zijnen als de situatie echt verandert? Young: ,,Hij is pragmatisch genoeg om, zodra de Syriërs weg zijn, toch zijn rol te spelen in de Libanese politiek.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden