Debat over kinderpardon laait op door uitzetting Armeense moeder

Kinderen demonstreren op het Binnenhof tegen uitzetting van twee Armeense klasgenoten die dreigen uitgezet te worden. Beeld ANP

Dat de vrouw zonder haar kinderen op het vliegtuig is gezet, leidt tot discussies. Kan een gezin dat migratiediensten meed ook een verblijfsvergunning krijgen?

Staatssecretaris van veiligheid en justitie Klaas Dijkhoff verdedigt de uitzetting van de Armeense Armina. Zij is gisterochtend op het vliegtuig naar Armenië gezet zonder haar twee minderjarige kinderen. Zij wilde niet vertellen waar ze zijn ondergebracht.

Volgens Dijkhoff heeft de vrouw sinds 2009 alle procedures verloren. "Helaas heeft ze de afweging gemaakt niet samen met haar kinderen te vertrekken. Wij staan klaar om ervoor te zorgen dat ze zo snel mogelijk worden herenigd in Armenië."

De uitzetting leidde tot verontwaardiging. Kinderombudsman Margrite Kalverboer zei over de scheiding van het gezin dat 'een beschaafd land zoiets niet doet' en dat zij stappen overweegt. D66-leider Alexander Pechtold en ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers kunnen zich 'goed voorstellen dat heel veel mensen zich zorgen maken'. Beide partijen willen een versoepeling van het kinderpardon, maar vermijden harde uitspraken omdat dit een van de hete hangijzers is bij de formatie met VVD en CDA.

Pardonregeling

De pardonregeling is een compromis van VVD en PvdA uit het regeerakkoord van 2012. Onder een overgangsmaatregel kregen 1540 kinderen en hun ouders, vaak al lange tijd in Nederland, een verblijfsvergunning. Daarna kwam er een permanente regeling voor gewortelde minderjarige uitgeprocedeerde asielzoekers en hun directe familie.

Om via die regeling voor een verblijfsvergunning in aanmerking te komen, moeten de aanvragers aan strikte criteria voldoen. Dat is bewust gedaan. VVD, maar ook CDA en PVV, vrezen dat een permanente soepele regeling voor gezinnen die vijf jaar in Nederland zijn, uitgeprocedeerde asielzoekers aanmoedigt niet te vertrekken.

De pardonregeling geldt alleen als iemand 'zich niet langdurig aan het toezicht van de rijksoverheid heeft onttrokken', aldus het regeerakkoord. Iemand mag niet langer dan drie maanden uit beeld zijn bij het Coa, de Immigratie- en Naturalisatiedienst, of de Dienst Terugkeer & Vertrek.

Actieve houding verwacht

Dit criterium, waar Armina niet aan voldoet, leidde al snel tot discussie. Kinderen die wel in beeld waren bij de gemeente, omdat ze bijvoorbeeld op school zaten, maar niet bij de immigratiediensten, vallen buiten de boot. In 2015 gaf de Raad van State toenmalig staatssecretaris van veiligheid en justitie Fred Teeven gelijk dat hij geen genoegen neemt met gemeentelijk toezicht. Van vreemdelingen mag zelfs 'een actieve houding verwacht' worden om bij de rijksoverheid in beeld te blijven.

D66 en ChristenUnie willen dat gemeentetoezicht ook telt voor de pardonregeling. Maar VVD en CDA zijn niet happig op een versoepeling. Dan wordt het voor uitgeprocedeerde asielzoekers aantrekkelijker om instanties te mijden die over terugkeer gaan, in de hoop uiteindelijk onder een pardonregeling te vallen.

Kalverboer pleitte eerder dit jaar ook voor een soepelere pardonregeling, bijvoorbeeld door gemeentetoezicht voldoende te laten zijn. Dat zou meer recht doen aan het kinderrechtenverdrag van de Verenigde Naties. Daarin staat dat bij alle maatregelen over kinderen eerst naar hun belangen moet worden gekeken.

Volgens Heinrich Winter, die zich als hoogleraar bestuurskunde aan de Rijksuniversiteit Groningen met migratierecht bezighoudt, is het vooral een politieke keuze of de huidige pardonregeling voldoet aan het verdrag. "Op die vraag bestaat geen helder wetenschappelijk antwoord. De brede beginselverklaring over kinderrechten moet worden afgewogen tegen specifieke bevoegdheden uit het migratierecht om vreemdelingen uit te zetten. Waar je die grens tussen kinderrechten en migratierecht trekt, is vooral politiek. Rechters zijn terughoudend om de specifieke regels uit het migratierecht terzijde te schuiven voor de algemene bepaling uit het kinderrechtenverdrag."

Lees ook:

Dijkhoff: Uitgezette Armeense moeder wilde zelf alleen vertrekken

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden