Column

De zwarte man is permanent verdachte

Charles Kinsey doet in het ziekenhuis voor hoe hij zijn handen in de lucht hield terwijl hij werd neergeschoten Beeld ap
Charles Kinsey doet in het ziekenhuis voor hoe hij zijn handen in de lucht hield terwijl hij werd neergeschotenBeeld ap

Hij is in zijn volwassen leven zeker een keer of vijftig aangehouden door de politie. De vriend zei het zonder drama. Meer als feit; een zwarte man met een mooie auto, dat is nu eenmaal verdacht in Nederland.

Zijn opleidingsniveau of maatschappelijke status zouden er niet toe moeten doen. Ook al zijn het simpele verklaringen voor die auto. Bijna alle zwarte mannen die ik ken, economisch geslaagd of niet, zijn wel eens zonder aanleiding aangesproken, staande gehouden, gefouilleerd, of zelfs een nacht in de cel gezet door de politie. Ik weet dit, maar deze kennis went nooit. De berusting over zijn permanente status als verdachte en de grapjes die de vriend erover poogde te maken waren bijna nog pijnlijker.

Het onderwerp kwam zo'n twee maanden geleden terloops ter sprake. Nog voor het nieuws dat rapper Typhoon was aangehouden omdat iemand met zijn kleur en leeftijd - hij is bijna 32 - volgens de Zwolse politie geen Mitsubishi Outlander hoort te bezitten. Een gangster in een hybride; hoe verzin je het? In de verklaring van de immer opgewekte Typhoon over zijn aanhouding klonk nu dezelfde mistroostige berusting door als die van de vriend. Het was "de zoveelste keer".

Daarna maakten ook andere bekende zwarte mannen hun onevenredig frequente aanhoudingen openbaar: Feyenoord-keeper Kenneth Vermeer en nu rapper Mr Probz. Hij was zijn wekelijkse ondervragingen vanwege zijn Audi RS7 zo zat dat het deze keer tot een discussie kwam met de agenten. En zo belandde een Nederlandse ster met hits over de gehele wereld in een arrestantencomplex in Amsterdam Zuid-Oost.

Rapper Typhoon Beeld anp
Rapper TyphoonBeeld anp

'Niet structureel'
Maar 'etnisch profileren' is volgens zowel de politie als de minister van veiligheid en justitie "niet structureel". Vertel dat maar aan de gemiddelde zwarte man, die constant moet denken voor zichzelf en voor degene hem bij voorbaat vreest. En dus verdenkt.

Drummer Questlove van rapgroep The Roots gaf een aantal jaren geleden een hartverscheurend inkijkje in hoe hij zich er als grote, zwarte man altijd bewust van is dat mensen hem bedreigend vinden. Hij deed zijn verhaal vanwege de in 2012 doodgeschoten, ongewapende tiener Trayvon Martin uit Florida. Questlove schreef dat hij zich jarenlang, zelfs nog als beroemdheid, niet in chique etablissementen begaf "om anderen geen ongemakkelijk gevoel te geven".

Wat een pijn het hem doet als hij merkt dat witte vrouwen het eng vinden om met hem in de lift te stappen. Altijd rekening moeten houden met degene die jou vreest; wat een bestaan.

Toen een reisgenoot me eens smeekte om bij mij op de hotelkamer te mogen slapen omdat zijn kamergenote - telg uit een invloedrijk geslacht - zich aan hem opdrong, voelde ik daar aanvankelijk helemaal niks voor. Totdat ik merkte hoe angstig hij was. Snapte ik dan niet dat als hij die rijke, witte vrouw zou afwijzen, zij zou kunnen zeggen dat juist hij de agressor was? En wie zouden ze dan geloven? Het was beter haar helemaal uit de weg te gaan.

Te gast
Het schijnt in Amerikaanse zwarte gezinnen nog altijd traditie te zijn om het 'hoe gedraag je je als zwarte man in het openbaar?'-praatje met zonen te houden. En eigenlijk hielden mijn ouders, politiek vluchtelingen uit Ethiopië, ons ook altijd voor extra voorkomend te zijn in het openbaar. Wij waren immers 'te gast'.

Daar moet ook de zwarte Amerikaan Charles Kinsey (47) aan gedacht hebben toen hij eergisteren ongewapend op een weg lag in Noord-Miami en er drie keer op hem werd geschoten door de politie terwijl hij zijn handen onbewogen in de lucht had. "Wat er ook gebeurt, ik moet ze laten weten dat ik niet bedreigend ben" moet er als een mantra door zijn hoofd zijn gegaan terwijl kogels zijn benen doorboorden.

Zijn misdaad? Kinsey, een therapeut op een instelling, probeerde zijn weggelopen autistische cliënt, een zwarte jongen, buiten te kalmeren en weer mee terug te nemen. De jongen had een speelgoedvrachtwagen in zijn handen, maar omwonenden zagen een wapen en belden de politie. Zelfs nadat hij bloedend op de grond lag kreeg Kinsey nog boeien om. Toen hij de agent vroeg waarom hij hem neergeschoten had, zei deze: "Ik weet het niet". Je angst op iemand loslaten terwijl je zelf niet eens snapt waarom. Wat een bestaan.

Nu blijkt dat het korps in Noord-Miami oefent met schietschijven met daarop foto's van zwarte mannen die ooit gearresteerd waren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden