De zonnebril

Op 26 december 1866 staat het woord zonnebril voor het eerst in de krant. Het is in een fraaie advertentie van een Deventer uitgever in de Opregte Haarlemsche Courant, die het nieuwe nummer van het tijdschrift Huis Bibliotheek, ('lektuur voor den beschaafden stand') aanprijst door een opsomming van de inhoud: "Onderzeesche telegraafkabels - Vroegere en latere geleerden - Regen van vallende sterren - Verbeterde brandkasten - Montgruel's stelsel van carburatie van Gas - Zenuwaandoeningen - Vooruitgang van Australië - Zonnebril - Het ramtorenschip Prins Hendrik - Het tiendeelig stelsel van maten en gewigten in Engeland", afgewisseld met echte lectuur over 'Een nacht op de Ortler-spits' en 'Wie zij was'.

Het is een mooie dwarsdoorsnede van de vooruitgang in 1866, inclusief de verbeterde brandkasten en het ramtorenschip.

Eerst was er de bril. Toen kwam de zonnebril: een bril met gekleurde glazen. Het was de blauwe zonnebril, halverwege de achttiende eeuw. Later kwam de amberkleurige zonnebril, speciaal voor syfilislijders. Maar de eerste echte zonnebril, die de schittering van het licht kon filteren, werd uitgevonden door de Amerikaan Edwin Land. In 1929 vroeg deze twintigjarige jongen patent aan voor zijn polarisatiefilter. Later vond hij de polaroidcamera uit.

De moderne zonnebril werd meteen gedragen door filmsterren, die op straat misschien niet herkend wilden worden, maar die vooral probeerden hun ogen te beschermen tegen het zonlicht, omdat die al rood waren van de felle booglampen op de filmset.

Het werd een stijlicoon, zoals de hoogblonde Heino met donkere zonnebril, de koning van de Schlager - kent u deze nog: Bist du einsam heut' Nacht en deze: Ay, ay, ay, Paloma - maar hij begon ermee om een uitpuilend oog te verbergen. En zie de zonnebrillen van Brigitte Bardot, Audrey Hepburn, Jacky Kennedy, Anna Wintour. En Lolita: een rood montuur met hartvormige glazen. En de couturier Karl Lagerfeld, van wie wordt gezegd dat hij zijn zonnebril ook onder de douche draagt.

Maar de eerste dragers van de zonnebril hadden het niet altijd even gemakkelijk. Een triest bericht - over de botsing tussen vooruitgang en traditie - verscheen in de nazomer van 1886 in de Java Bode, over de stoomboot Coredo die handel drijft met de kustplaatsen van Nieuw-Guinea. De boot was half juli in de stad Biak aangekomen 'en de Kapitein, Holland geheeten, had reeds eenige malen lieden van de bevolking aan boord ontvangen'.

"Op zekeren dag lust gevoelende om zelf eens aan wal te gaan, ontmoette de kapitein aldaar een papoeëesche vrouw die onder groot geschreeuw de vlucht voor hem nam, blijkbaar verschrikt van de blauwe zonnebril, waarmede de kapitein zijn oogen voor het scherpe zonnelicht beschermd had. Onmiddellijk kwam een inboorling met een lans gewapend op hem af, doch op de vraag van kapitein Holland wat hij wilde, liet hij de lans zakken."

"Alles bleef verder rustig tot de 12e dag, wanneer zich des morgens eenige prauwen naar de Coredo begaven en inboorlingen aan boord kwamen. De kapitein werd aangegrepen door een der inboorlingen die hem om den hals sloeg, terwijl twee anderen zijn beide armen vasthielden en een vierde hem een lans in de zijde stiet met zoo veel kracht dat die aan den anderen kant uitkwam. Kapitein H. was binnen 20 minuten een lijk."

Van het moderne leven konden onze grootouders alleen maar dromen. Deze rubriek belicht de slimme vindingen die onze zomers hebben verrijkt.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden