Klein verslag

De zenuw van het populisme siddert de hele wereld door

Lega Nord-aanhangers protesteren tegen de aanplant van palmen op het Domplein in Milaan, want die palmen zouden uitdrukking zijn van de ‘Afrikanisering’ van de stad.Beeld AFP

Misschien zijn er die vinden dat er te veel over Trump geschreven wordt, maar zo iemand ben ik niet. Trump heeft met zijn presidentschap een zenuw geraakt, die de hele wereld doorsiddert, een zenuw die in sommige landen blootligt, ook in Europa. De zenuw van het populisme.

Populistisch correct heeft politiek correct vervangen, schreef commentator Tom-Jan Meeus in NRC, en hij citeerde daarmee instemmend een columnist uit The Guardian. Ruim baan voor alternatieve feiten, ruim baan voor vreemdelingenangst, ruim baan voor het nationalisme. Wie tegenspartelt, hoort tot de vermaledijde elite. De macht is aan het volk, de populus.

Alleen het volk zelf weet dat nog niet. Dat loopt massaal te hoop tegen zijn president, in plaats van hem toe te juichen.

Maar goed, dit is het ‘Klein Verslag’, en ik heb ‘ja’ geantwoord toen me onlangs gevraagd werd of ik ook zo verslaafd was aan Trump, verslaafd aan het nieuws over hem, want die zenuw zeurt ook in mij door, de zenuw van het ongehoorde, het onbehoorlijke, dat tegelijkertijd aanvoelt als een koude bries door een verstoft, lang gesloten huis.

In het hoofd van Trump

De neiging hier, in deze kolommen, is in het hoofd van de president te kruipen, zoals columnist Maureen Dowd deed maandag in The New York Times, die een kaart met schedelinhoud schetste zoals gebruikt in de ouderwetse, afgedankte frenologie, met allerlei velden voor gevoelens, herinneringen, voor- en afkeuren en talenten. Bij Trump zag ze een schedel vol humeuren: onzekerheid, slachtofferschap, paranoia, spotzucht, zelfbedrog, wantrouwen, berekening, wraakzucht, roekeloosheid, pestneigingen, nu ja geen vrolijke verzameling. Ze citeerde ook graag een passage van Trumps biograaf Michael D’Antonio waarin verteld wordt hoe Trump als jongetje vlak voor een balspel demonstratief in een sinaasappel hapte alsof hij een appel was en de hap met bittere schil en al doorslikte, alleen maar om de tegenstander te intimideren.

Ik beken dat ik als Trumpverslaafde zulke passages graag lees, maar of ze helpen bij het begrijpen van de grote populistische bewegingen van deze wereld betwijfel ik.

De wereld ja.

Hongarije

De verkiezingen in Nederland, toch ook internationaal in de aandacht, komen me bijna futiel voor, met die kleine Wilders, op wie zoals Meeus opmerkte, tachtig procent van de mensen níet gaat stemmen.

Mijn neiging is veel meer over de grenzen te kijken, die zenuw achterna, en dan te blijven haken op een bericht in de Süddeutsche Zeitung over protesten van Lega Nord-aanhangers tegen de aanplant van palmen op het Domplein in Milaan, want die palmen zijn uitdrukking van de ‘Afrikanisering’ van de stad. Ik gniffel niet. Drie van de 42 palmen werden al aangestoken.

In diezelfde krant een interview met een Hongaars-Duitse cultuurwetenschapper, Magdalena Marsovszky, die schetst hoe Hongarije onder Victor Orbán is uitgegroeid tot het lievelingsland voor populisten uit de hele wereld. ‘Duitsers, Fransen, Nederlanders, ze emigreren naar Hongarije uit angst voor vluchtelingen.’ Orbán intussen ijvert voor een Groot-Hongarije voor het volk van de Magyaren.

De grote, blote zenuw.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden