'De zaak stond blauw, dus toen wist ik: we hangen'

Klein rookcafé vreest voor omzet 'Verbod is alleen goed voor je kleren'

AMSTERDAM - "Ja, dat rookverbod. Vanaf juli volgend jaar, hè?" Marijke, mede-eigenaar van café Ruk en Pluk in Amsterdam-Oost, heeft het gehoord. Staatssecretaris Martin van Rijn (volksgezondheid) liet vlak voor het weekeinde weten dat het rookverbod nu ook echt gaat gelden in kleine cafés zonder personeel. "Maar het moet nog door de Kamer, hoor", zegt ze.

"Wij zijn al die tijd blijven doordampen, verbod of niet. Twee keer hebben we een boete van 300 euro gekregen. Komen er twee van die progressieve typetjes binnen, die lopen naar achteren en meteen weer naar buiten. Nou, de zaak stond blauw, dus toen wist ik het wel: we hangen. Wil je koffie?"

Marijke staat op om koffie te halen, stamgast Remco neemt het gesprek over. "Zelf rook ik niet. Maar ik heb er ook geen last van. Ik heb astma, en voor de zekerheid heb ik altijd zo'n pufje bij me. Maar die heb ik bijna nooit nodig. Het enige voordeel van het rookverbod is dat je kleren niet zo gaan stinken. Maar hiernaast zit een scootergarage. Nou, als ze daar een dot gas geven en je zit hier op het terras... Dan heb ik liever sigarettenrook."

"Alsjeblieft." Daar is Marijke, met koffie. "Dat rookverbod zal ons wel omzet kosten. Dus moeten we maar zo'n apart hokje voor rokers maken. Gaat iedereen waarschijnlijk daar zitten, want bij die rokers is het toch het gezelligst, hahaha. Maar moet ik me hier nog druk om maken? Ik ben 65, dit is mijn 48ste jaar in de horeca. Al die tijd doe ik niet anders dan in de rook staan. Het is toch belachelijk dat ze ons op onze leeftijd nog zulke regels opleggen?

"Ach ja, die regels. We zijn ook al gestraft omdat we na sluitingstijd nog een klant binnen hadden. Het is toch een soort sociaal werk dat je hier doet. Soms willen mensen over hun problemen praten. Wat moet je dan? Je kunt zo iemand er toch niet gewoon uit zetten?

"Zelf doe ik dat niet zo, praten over andermans problemen. Het is meer m'n compagnon die dat doet. Met sommige klanten heb ik wel iets. Gisteren nog ben ik naar de crematie van een klant geweest. Ome Henk. Normaal doe ik dat niet. Maar bij hem wel.

"Ik heb genoeg aan wat ik zelf meemaak. Vorig jaar een hartoperatie. Die dokter zei: u zou moeten stoppen met roken, neem dan gewoon twee wijntjes. Ik zeg: ik drink al jaren geen druppel, laat mij nou maar gewoon roken.

"Wij zijn horecadieren. De mensen, hè. Die maken het leuk. Zwaar is het wel. Moet je m'n benen zien, die spataderen. Vroeger deed ik alles op naaldhakken. Nou, die hakken zijn steeds lager geworden, haha. Maar stoppen? Nee.

"Protesteren tegen het rookverbod, dat hebben we wel gedaan, in 2008 op het Malieveld. Maar of dat zin had? We hebben die politici zelf gekozen, dus we moeten het ermee doen. Wil je een biertje trouwens? Echt niet?"

Het rookverbod in data: van verbod naar uitzondering naar verbod
1 jan 2004: iedere Nederlander krijgt recht op een rookvrije werkplek. Overheid en horeca spreken per convenant af dat dit geleidelijk ook voor personeel in cafés en restaurants - 50.000 werknemers - moet gelden.

1 juli 2008: omdat de horeca deze afspraken herhaaldelijk niet is nagekomen, gaat het rookverbod in. Roken mag alleen nog maar in aparte, afgesloten ruimtes.

2009: een kwart van de cafés blijkt zich niet te houden aan het rookverbod. De eerste boetes worden uitgedeeld. Een klein Gronings café dat protesteert, krijgt achtereenvolgens ongelijk (rechtbank), gelijk (hof) en een jaar later toch weer ongelijk (Hoge Raad).

eind 2010: minister Schippers maakt per direct een uitzondering voor het kleine café - tot 70 vierkante meter, zonder personeel. De uitstaande boetes voor deze cafés trekt ze in.

mei 2012: Clean Air Nederland verliest de rechtszaak tegen de staat waarbij de anti-rookorganisatie betoogde dat de uitzondering voor het kleine café in strijd was met de Tabakswet en met internationale afspraken. Kleine rookcafés zijn blij, ze vreesden anders failliet te gaan.

eind 2012: uit een rapport van de NVWA, de organisatie die de cafés controleert, blijkt dat in vier van de tien grotere cafés nog gewoon wordt gerookt, terwijl dat dus niet mag. Restaurants zijn in meerderheid rookvrij.

11 februari 2013: de zaak waarin Clean Air in hoger beroep alsnog een totaal rookverbod eist, begint.

12 februari 2013: de Tweede Kamer stemt over een motie die het kabinet oproept het rookverbod weer overal geldig te maken.

26 maart 2013: het gerechtshof in Den Haag heeft de uitzondering op het rookverbod voor kleine cafés zonder personeel onrechtmatig verklaard. De uitzondering is in strijd met een verdrag van de Wereldgezondheidsorganisatie dat Nederland heeft ondertekend.

3 mei 2013: staatssecretaris Van Rijn kondigt een totaal rookverbod voor de hele horeca aan per 1 juli 2014.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden