Opinie

De zaak Herfkens is verre van afgedaan

Dat Eveline Herfkens erkent dat zij ten onrechte huursubsidie heeft gekregen, is winst. Nu de rest nog.

De leercurve is niet spectaculair maar het aanbod van Eveline Herfkens om voor 1 dollar een jaar te werken voor het UNDP impliceert dat zij erkent dat zij ten onrechte huursubsidie heeft gekregen. Een paar maanden geleden was het nog ’onvoorstelbaar provinciaal’ om hierover te zeuren. Daar denkt zij nu kennelijk anders over.

Dat is winst. Minder mooi is dat minister Verhagen en het CDA en de PVDA nu menen dat de zaak is afgehandeld. Dat is helaas niet het geval.

Zo blijft Herfkens bij haar stelling dat zij niet op de hoogte was van het feit dat het in ontvangst nemen van de vergoedingen in strijd was met VN-regelgeving. Hoewel zij in dit oordeel tegenwoordig gesteund wordt door het UNDP, die de zaak zelfs als afgedaan beschouwt, blijft dit een uiterst zwak verweer.

Ten eerste ontvangt iedere net benoemde VN-ambtenaar een aanstellingsbrief waarin standaard wordt verwezen naar de VN-gedragsregels waarin het aannemen van betalingen van derden wordt verboden. Iedereen wordt geacht de interne gedragsregels serieus te nemen alvorens de standaard VN-eed af te leggen bij aanvang van mijn werkzaamheden. Daarnaast is het moeilijk voorstelbaar dat een voormalig bewindvoerder van de Wereldbank, met zijn strikte anti-corruptiebeleid, niet op de hoogte zou zijn van de anti-corruptieregels van de VN.

Ten derde, is het irrelevant dat Verhagen nu bericht dat het UNDP nu de mening is toegedaan dat Herfkens niet op de hoogte was dat het aannemen van de huursubsidie in strijd was met de VN regels. Ook al zou dat waar zijn, hetgeen uiterst onaannemelijk is voor een voormalig bewindvoerder van de Wereldbank, dan nog had zij de huursubsidie niet mogen aannemen. Het UNDP-rapport van voor het zomerreces bevestigde dan ook wat voor iedere ingewijde allang vaststond, namelijk dat Herfkens had kunnen en moeten weten dat de huursuppletie van 280.000 dollar in strijd was met de regels van de voor haar geldende VN-gedragscode.

Dat het UNDP deze redenering nu niet meer huldigt, doet daar niets aan af. Het strafrecht staat immers ook niet aan een overtreder toe om zich op onwetendheid van de bepalingen van het Wetboek van Strafrecht te beroepen na een vergrijp. Het kan niet zo zijn dat men een gedragscode ontvangt en door het niet lezen ervan te goeder trouw zonder sanctie een overtreding kan plegen. Verhagen heeft dus wel degelijk een kans om een rechtszaak te winnen.

Een andere reden waarom de zaak Herfkens niet als afgedaan kan worden beschouwd is het feit dat haar aanbod om 1 jaar voor het UNDP te werken te mager is. Herfkens verdiende 120.000 dollar per jaar voor vier dagen werk. Welnu, indien zij nu 1 jaar werkt voor 1 dollar, geeft zij 120.000 min 1 dollar aan het UNDP terwijl zij 280.000 dollar onterecht ontvangen heeft. Daar zit een verschil in van 160.000 dollar maar dan rekenen wij nog niet eens het belastingvoordeel dat zij genoten heeft over de huursubsidie mee.

Relevanter nog, de Nederlandse belastingbetaler die onterecht 280.000 dollar heeft opgehoest schiet er natuurlijk niets mee op als Herfkens voor niets bedrag gaat werken voor de VN, een organisatie die, als minister Verhagen de Kamer juist inlicht, tegenwoordig de zaak als afgedaan beschouwt.

Daar zitten wij dan. In de woorden van Verhagen: „Wij hadden het niet mogen geven, zij had het niet aan mogen aannemen en de VN had zich aan de eigen regels moeten houden.”

Als een rechtszaak geen soelaas biedt is er eigenlijk nog maar één weg om de belangen van de Nederlandse belastingbetaler te behartigen. Bij de aanstaande begrotingsbehandeling wordt Buitenlandse Zaken met 280.000 dollar gekort ten laste van de Nederlandse bijdrage aan het UNDP, aangezien Herfkens daar toch om niet gaat werken. Mocht men de mening zijn toegedaan dat op deze manier de armen der aarde het gelag betalen dan kan dit als een krachtige aansporing voor Herfkens worden beschouwd om alsnog het ten onrechte ontvangen bedrag terug te betalen aan Buitenlandse Zaken. Er is eigenlijk niets dat Herfkens ervan zou hoeven te weerhouden om alles terug te betalen tenzij zij de mening is toegedaan dat goed bestuur slechts aan Afrikanen hoeft te worden opgelegd.

Mocht ook deze overweging Herfkens niet overtuigen dan vrees ik dat de PVDA weinig anders rest dan aan iemand met de statuur van Van der Stoel te vragen of hij zijn partijgenote op andere gedachte kan krijgen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden