MinaretEildert Mulder

De wrede logica van IS

Hoed je voor de wraak van mensen aan wie je een weldaad hebt bewezen, zo wil een Arabisch spreekwoord. Het klinkt dreigender dan het Nederlandse ‘ondank is ’s werelds loon’ en past perfect op IS. Vijfentwintig sikhs betaalden vorige week in de Afghaanse hoofdstad Kaboel met hun leven voor het ‘wangedrag’ van Indiase geloofsgenoten, die afgelopen februari het brutale lef hadden om moslims uit de klauwen van de dood te redden. Wie zoiets doet, verdient de zwaarste straf. Je zou eerder aan een beloning denken, maar de logica van IS is anders.

Als je de feitelijke ‘daders’ niet kunt grijpen dan mag je ook willekeurige groepsgenoten vermoorden, zo dicteert het tribale denken. Het is daarom heel gewoon dat je Afghaanse sikhs doodschiet voor wat Indiase sikhs hebben ‘misdreven’. De schutter in de gurdwara (sikhtempel) in Kaboel was een Indiase moslim, zo liet IS weten. De Indiase veiligheidsdienst bevestigde dat. De man zocht volgens IS wraak voor wat India moslims in de deelstaat Kashmir aandoet. Zelf legde IS geen link met de onvergeeflijke menslievendheid van de Indiase sikhs. Maar die is er wel.

Een wraakneming, maar anders

De verwijzing naar Kashmir is zwak. Wat daar ­gebeurt, is het werk van de fanatiek hindoeïstische ­Indiase regering en niet van sikhs. De kwestie Kashmir speelt al heel lang. Er was geen specifieke reden om juist nu daaraan een bloedbad te wijden. Een ander scenario is waarschijnlijker. Daarin is de schietpartij in Kaboel wel een wraakneming, maar anders, gericht tegen weldoeners, zoals in dat spreekwoord. Daarvoor pleiten tijdstip en doelwit.

Want juist sikhs, die in hun religie hindoeïstische en islamitische elementen combineren, deden alles om moslims te redden, bij een pogrom in de Indiase hoofdstad Delhi ruim een maand geleden. In hun gurdwaras beschermden ze hen tegen amok makende hindoes. Ook toen al maakten haarklovers onder de moslims ­bezwaar tegen een levensreddend verblijf in een ‘onreine tempel’. Dat de massamoordenaar in Kaboel een gurdwara uitkoos, is veelzeggend.

De redding van moslims in Delhi kwam IS slecht uit. Want hoe meer bloed bij zo’n pogrom, hoe groter de propagandawaarde. Maar de ergernis zit ook dieper. IS haat barmhartige samaritanen van een ander geloof. De barmhartige God moge verhoeden dat moslims in de verzoeking komen ook zelf barmhartig te worden. De weg van IS naar het paradijs is geplaveid met bedorven bedoelingen. Die tuin van lusten is uitsluitend voor IS toegankelijk. Zelfs een ‘gutmensch’ als God is er niet welkom. Te soft. Laat staan goedwillende moslims. Ook die gaan naar de hel.

Eén opperduivel

De moordpartij in Kaboel moest een wig drijven tussen sikhs en moslims en ook duidelijk maken dat er nog steeds maar één opperduivel is: IS en niet corona. In dat schema is er ook maar één god, het zwarte gat van totaal nihilisme. Zijn naam is Niets. De sfeer binnen zijn ‘schaduw op aarde’, IS, is waarschijnlijk optimistischer dan je zou hopen na de smadelijke afgang in Irak en Syrië.

Want de wereld is groter dan die twee landen alleen en de strijders kunnen moed putten uit de levensloop van Mohammed. Ook hij leed een zure nederlaag, tegen zijn Mekkaanse vijanden bij de berg Uhud. Enige jaren later trok hij zegevierend Mekka binnen. Het echec van IS in Syrië en Irak was een hedendaags ‘Uhud’. Wie twijfelt er nog aan dat ook nu, veertien eeuwen later, de eindoverwinning nabij is? Er gloort hoop, zeker na de klinkende triomf in Kaboel. ‘Niets’ geeft nooit op.

In de rubriek ‘In de schaduw van de minaret’ leest u bespiegelingen over de islamitische wereld van Eildert Mulder, arabist en oud-redacteur van Trouw.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden