Verkiezingskoorts

De wraak van de mormonen: president McMullin?

Evan McMullin kondigde in augustus zijn campagne aan in Salt Lake City. Beeld afp

Wie de verkiezingen ook wint, een meerderheid van de Amerikanen zal er treurig om zijn. Volgens het laatste overzicht van RealClear Politics ziet immers 59 procent van de Amerikaanse kiezers Donald Trump liever niet als president, terwijl 52 procent bezwaren heeft tegen Hillary Clinton.

Al die kiezers hebben pech, zou je zeggen: Trump of Clinton moet het worden. Of toch niet? Volgens de statistische nieuwssite Fivethirtyeight.com is het nog mogelijk dat een ander president wordt. Die onverwachte winnaar heet niet Gary Johnson en ook niet Jill Stein. Die alternatieve kandidaten, van de Libertaire en de Groene partijen, halen maar een paar procent in de peilingen. Nee, de derde kanshebber op het presidentschap is Evan McMullin.

McMullin stelde zich pas afgelopen augustus kandidaat, als Republikeins alternatief voor de door hem (en vele andere Republikeinen) verafschuwde Donald Trump. Hij werkte eerder voor Congresleden, en bij de CIA. Omdat hij er zo laat bij was, staat hij maar in 11 staten op het stembiljet. In nog eens 23 staten mogen kiezers die dat willen, zelf zijn naam op het biljet schrijven.

In die situatie lijkt het onmogelijk dat hij de de winnaar wordt van de verkiezingen. En toch kan het, becijferde Fivethirtyeight. Want: Utah. McMullin is namelijk afkomstig uit die staat, en net als vele inwoners mormoon. Normaal gesproken is Utah een staat waar de Republikeinen het extreem gemakkelijk hebben. In 2008 haalde John McCain er 62 procent van de stemmen. In 2012 Mitt Romney zelfs 73 procent. Maar Romney was dan ook een uit Utah afkomstige mormoon.

Bij deze verkiezingen heeft Romney zich ontpopt als een van de meest felle en consequente critici van Donald Trump. Veel andere Republikeinse politici gaven Trump schoorvoetend hun steun toen hij eenmaal de nominatie had. Velen hielden dat zelfs vol na het bekend worden van diens opschepperij over handtastelijkheden met vrouwen, en het opduiken van vrouwen die dat overkwam. Maar was vanaf het begin tegen.

Matigheid en kuisheid
Het is niet zo vreemd dat Trump juist onder mormonen zoveel weerstand ontmoet. Het mormoonse geloof schrijft matigheid en kuisheid voor, het past wat dat betreft bij andere conservatieve christelijke groeperingen in Amerika. Bovendien werden de mormonen in Amerika vroeger vervolgd - hun eerste leider en profeet Joseph Smith werd zelfs vermoord. Ze kunnen zich daardoor goed indenken hoe het voelt als Trump bijvoorbeeld belooft, moslims uit het land te weren en Amerikaanse moslims goed in de gaten te zullen houden.

Dankzij die geschiedenis is Utah rijp om te oogsten voor iemand als McMullin: een redelijke Republikein uit eigen kring, aanhanger van het geloof van 62 procent van de inwoners. In tenminste één recente peiling staat hij - rekening houdend met de foutmarge - gelijk met Trump en Clinton: 22 voor hem, tegen 26 voor de beide officiële partijkandidaten.

Maar in het kiescollege dat officieel de president kiest, heeft de winnaar in Utah maar 6 van de 538 kiesmannen. Wat kun je daarmee? Veel, als verder de sterren precies goed staan. De weg van McMullin naar het Witte Huis loopt via deze etappes: eerst moet Donald Trump het - in weerwil van de huidige peilingen - behoorlijk goed doen, net zo goed als Hillary Clinton, gerekend in het aantal kiesmannen in het stemcollege. Ten tweede moet dan McMullin Utah winnen. Ten derde moet het dan met de andere staten zo uitpakken dat Clinton en Trump met precies evenveel stemmen blijven zitten: 266. Dan staken de stemmen in het kiescollege, en kan het geen president kiezen.

Een sprankje hoop
Die taak wordt dan volgens de Grondwet overgedragen aan het Huis van Afgevaardigden, in de nieuwe samenstelling. Dat mag alleen iemand kiezen uit de top drie van kandidaten in de stemming van het kiescollege. Daar is McMullin dus bij, dankzij zijn winst in Utah. In het nieuwe Huis zullen, zo wordt verwacht, de Republikeinen de meerderheid hebben. Maar die zullen niet allemaal zin hebben om Donald Trump als president te kiezen, na de chaos waarin hij de partij heeft gestort. Clinton willen ze natuurlijk ook niet. En dan is er Republikeins alternatief dat een meerderheid van Republikeinen, eventueel aangevuld met wat Democraten, zou kunnen krijgen: McMullin.

De kernactiviteit van Fivethirtyeight is het berekenen van kansen op allerlei terreinen, waaronder de politiek. De site schat de kans op winst van Hillary Clinton op een kleine 85 procent. De kans dat de stemmen in het kiescollege zullen staken, is voorlopig 0,4 procent. Maar als McMullin voor komt te staan in de peilingen in Utah, gaat dat omhoog naar 1,7 procent. Nog steeds klein, maar toch niet verwaarlozen. Een sprankje hoop voor wie zowel Clinton als Trump niet wil. En voor wie de mormonen van Utah een historische genoegdoening gunt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden