Taal

De woordkeus van politici kan suggestief en kwetsend zijn

null Beeld anp
Beeld anp

Afgelopen woensdag greep parlementariër Tunahan Kuzu het plenaire Kamerdebat over de Europese top in Sofia aan om lucht te geven aan zijn visie op het recente grensconflict tussen Israël en Gaza. Daarbij gebruikte hij beladen termen. 

Zo zitten de inwoners van Gaza volgens hem 'opgesloten in een modern concentratiekamp'. Over Israël zei Kuzu dat het nederzettingen bouwt om 'lebensraum' te creëren en een 'homogene groep bevordert met de heim ins Reich-gedachte'.

Concentratiekamp en lebensraum zijn gangbare, zij het besmette woorden, omdat ze gemakkelijk geassocieerd worden met het alom verfoeide nazi-Duitsland. Het gebruik ervan voor de situatie in Gaza/Israël is suggestief en veel taalgebruikers zullen de aangehaalde formuleringen daarom onbetamelijk vinden. Daar kan de spreker echter gladjes tegen inbrengen dat deze woorden een bredere toepassing hebben en dat de associatie met nazi-Duitsland dus niet dwingend is: lebensraum was immers in de negentiende eeuw al een begrip en de Britten hadden rond 1900 in Zuid-Afrika al concentratiekampen.

Dat ligt anders met heim ins Reich. Die taalvorm kan niet anders worden opgevat dan als een nazikreet, waarmee - als hij in moderne teksten opduikt - vrijwel altijd verwezen wordt naar nazi-Duitsland. Door deze slogan te gebruiken ter typering van de Israëlische politiek, identificeert Kuzu Israël, dat zich staande moet zien te houden in een vijandige omgeving, met nazi-Duitsland, dat zoals bekend louter uit rassenhaat genocide op Joden pleegde. Het is alleszins begrijpelijk dat sommige twitteraars deze vergelijking ongepast en kwetsend vonden.

Heeft u een taalvraag? Mail deze naar tdb@taalbank.nl.

Grammaticale geschillen, etymologische enigma's en andere taaltwijfels, voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. Lees hier meer afleveringen van de taalrubriek.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden