Framing

De witte leugen van Halbe Zijlstra was helemaal niet zo onschuldig

Halbe Zijlstra maakt zijn aftreden bekend. Beeld Maarten Hartman

Halbe Zijlstra is afgetreden; hij was toch niet in Poetins datsja. Rutte en Zijlstra veronderstelden dat het verhaal over de datsja geen probleem was. Hoe konden zij zo’n inschattingsfout maken?

De Engelse taal kent het frame van de ‘witte leugen’.

“Wat vind je van mijn nieuwe outfit?”

“Prachtig”, zeg je, terwijl je die outfit spuuglelijk vindt.

Het is een witte leugen: je vertelt een onwaarheid om de gevoelens van een ander te ontzien en doet er niemand kwaad mee. Je zou Zijlstra’s verhaal over de datsja als een witte leugen kunnen framen - om twee redenen.

Een. Hij moet zijn bron, Jeroen van der Veer, beschermen. Twee. Zijlstra is er diep van overtuigd dat Rusland een bedreiging is voor de internationale vrede. Als je ergens diep van overtuigd bent, voel je je eerder gerechtvaardigd om een wit leugentje te vertellen.

Maar met de witte leugen is wat bijzonders aan de hand. Als ze uitkomt, is ze veel minder onschuldig. Als ik hoor dat jij mijn outfit eigenlijk spuuglelijk vindt, kan dat zeer onaangenaam zijn. De vraag is ook wie de witte leugen vertelt. Als dat de verkoper is in een peperdure zaak, kan ik me bedrogen voelen.

En daar gaat het hier mis - de witte leugen komt van iemand die inmiddels minister van buitenlandse zaken is. En als deze witte leugen uitkomt, kan een minister niet meer functioneren - is ze niet meer onschuldig.

Hans de Bruijn Is bestuurskundige en debatspecialist. Wekelijks analyseert hij de sturende taal van politici is bestuurskundige en debatspecialist. Lees alle stukken terug in ons dossier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden