De windstilte van de ziel

Tijdens een filosofisch weekeinde over religie komt Gerard Visser aan het woord. Wat gaat hij vertellen over ’gelatenheid’?

Wat is de waarde van ’gelatenheid’?

Gerard Visser: „Er zijn tegenwoordig zo veel keuzemogelijkheden dat je vaak bezig bent met dingen die niet essentieel voor je zijn. Om in de buurt van ’gelatenheid’ te komen, van die ’windstilte van de ziel’, waar Nietzsche van sprak, moet je, in de lijn van de mystieke traditie, alles zien los te laten wat niet wezenlijk voor je is. Het gaat er om nauwgezet te leren luisteren naar wat je gevoel je zegt. Alleen zo wordt het onderscheid duidelijk, tussen wat wel en niet wezenlijk voor je is.

Dat wat er voor jou toe doet, ligt niet voor het oprapen. Maar als er van alles voor zit, kan het zich ook niet melden. Er is feitelijk maar één toetssteen: het gevoel van vreugde. Niet het vluchtige plezier. Ook dat hoort bij het leven, maar daar gebruik je het woord vreugde niet voor.

’Het snelste dier dat je erheen rijdt’, zegt Meister Eckhart, ’is het lijden.’ Op de bodem van het lijden of van de angst wacht een wonderlijke vreugde. Heidegger zal hem dit in de twintigste eeuw nazeggen. Wel moet je met dit soort uitspraken erg oppassen. Voor je het weet bagatelliseer je de angst – er zijn mensen die daar nooit uitkomen. Bovendien zit je voor je het weet op het verkeerde spoor, dat van de illusie van de maakbaarheid.

Als je me de vraag stelt: ’hoe moet ik gelatenheid bereiken?’, is mijn antwoord: laat om te beginnen elke illusie varen dat je dit kunt bewerkstelligen. Je moet je overgeven aan het leven. Heel scherp en attent leren zijn op wat jouw leven van jou vraagt. Dat is eigenlijk het enige. Zoekt en gij zult niet vinden.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden