De Wijk / Navo vindt kennis over weerstaan van guerrilla terug

Eerder dit jaar vond in de Afghaanse provincie Helmand de operatie Mountain Thrust plaats. Ruim 10.000 militairen vochten onder Amerikaanse leiding tegen de Taliban, die alleen al in juni en juli 1100 strijders zouden hebben verloren. In totaal zouden ruim 150 coalitiesoldaten zijn gesneuveld, onder wie veel Afghaanse.

Sinds afgelopen zaterdag vindt in het district Panjwaji in de belendende provincie Kandahar een soortgelijke actie plaats; dit keer onder de naam Operatie Mendusa. De strijd is nog vers, maar nu al zijn er berichten over 250 gedode Taliban. De coalitiemacht is nu kleiner, 2000 militairen, en het aantal slachtoffers aan coalitiezijde is nog gering.

Het feit dat er grote aantal slachtoffers onder de Taliban waren bij betrekkelijke geringe verliezen van de coalitie, is opmerkelijk. Toegegeven, 29 doden aan Britse zijde alleen al dit jaar is treurig, maar daaronder zitten ook slachtoffers door friendly fire en ongelukken.

Er zijn verschillende verklaringen voor de ’scheve’ verhouding in het aantal slachtoffers. Zo zijn offensieve acties altijd risicovoller dan defensieve acties. De Taliban-strijders lijken soms op kamikazepiloten die de aanval op goed verdedigde bases inzetten. Daardoor lijden zij wel, en de verdedigers geen grote verliezen. Zo’n aanval werd deze week op de Nederlanders uitgevoerd die tijdelijk de Canadese basis Martello in Kandahar bezetten.

De Taliban-strijders lijken wel erg gemotiveerd, maar niet al te competent. Ook in veldslagen delven zij regelmatig het onderspit. Een verklaring daarvan is dat de coalitietroepen nu eindelijk counter insurgency operaties tegen guerrillero’s en terroristen onder de knie krijgen. Dit is het type oorlogvoering waar landen als Nederland zich sinds de koloniale tijd verre van hebben gehouden. Het vereist de inzet van kleine groepen speciale eenheden die risicovolle search and destroy-operaties uitvoeren. Na het afstoten van de koloniën werd deze vorm van strijd afgedaan als ’onbeschaafd’, en ging de ervaring vrijwel verloren.

Door de inzet van krijgsmachten van Navo-landen op de Balkan, en later in Afghanistan en in Irak, hebben westerse krijgsmachten opnieuw veel ervaring opgedaan. Dit kan verklaren waarom de verliezen van de tegenstander zo hoog zijn en die van de coalitie relatief gering. Daarbij komt dat technologische doorbraken de effectiviteit van de krijgsmacht versterken. Speciale eenheden hebben bijvoorbeeld met hun onbemande vliegtuigen een superieur overzicht over het gevechtsveld, kunnen door geavanceerde communicatietechnologie elkaar ondersteunen en snel de hulp inroepen van gevechtshelikopters en jachtvliegtuigen. Dat bleek ook tijdens de aanval op kamp Martello, waar Apache-helikopters met hun sensoren en geavanceerde wapens snel ter plekke waren.

Maar wat zegt dit alles nu over het succes van de Navo? Het antwoord is simpel: niks. De crux van de strijd tegen guerrillero’s en terroristen is het winnen van de sympathie van de bevolking, de zogenoemde hearts and minds-campagne. Daardoor raken de strijders binnen de eigen bevolking geïsoleerd. Maar hoe meer geweld en hoe meer slachtoffers, hoe minder sympathie bij de bevolking. Die steun wordt verder ondermijnd doordat de Navo wordt vereenzelvigd met vernietiging van de papavervelden; de enige inkomstenbron van de lokale bevolking.

Als de bevolking voor de Taliban en tegen de Navo is, kan over een onuitputtelijk reservoir aan strijders worden beschikt. Daarom concludeerde de Senlis Council deze week in een rapport dat de door Amerika geleidde coalitie aan de verliezende hand is.

Deze conclusie is prematuur. Toen de Navo aan deze missie begon, voorspelden veel deskundigen dat de Taliban de Navo zouden gaan testen. Ze voorspelden ook dat als de Navo deze fase zonder te veel kleerscheuren doorkomt, de Taliban de strijd zal staken. Slappe knieën, vooral politiek, spelen daarom juist nu de strijders in de kaart.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden