De Wijk / Door de afkalvende steun van publiek en politiek gaat Amerika ook deze oorlog verliezen.

In 1968 negeerden de Vietcong en Noord-Vietnamese troepen een wapenstilstand tijdens de nationale feestdag. Dit Tet-offensief stelde militair niet veel voor, ook al werden vijf grote steden en 36 kleinere provinciehoofdsteden veroverd. Want na enkele dagen dreven de Amerikanen de vijand terug. Toch was het Tet-offensief het keerpunt in de Vietnam-oorlog. Generaal Westmoreland verloor zijn geloofwaardigheid en president Johnson verloor zijn populariteit. De steun voor de oorlog verkruimelde. De oorlog werd politiek, niet militair, verloren omdat volk en politiek er geen trek meer in hadden.

President Bush trok onlangs een parallel tussen dit Tet-offensief en het verloop van de strijd in Irak. Zijn spindoctors haastten zich te meldden dat de president doelde op de pogingen van de Noord-Vietnamezen de Amerikanen in diskrediet te brengen. Ook al zou de president het zo bedoeld hebben, de parallellen zijn groot.

De Washington Post omschreef oktober terecht als omslagpunt. Bush’ populariteit is mede door de voortdurende strijd in Irak gedaald. Reeds maanden keurt ongeveer 60 procent van de bevolking zijn beleid af. John Warner, Republikeins voorzitter van Senaatscomité voor de Strijdkrachten, stelde begin oktober na zijn bezoek aan Bagdad dat als de situatie niet binnen 60 tot 90 dagen aanzienlijk verbetert, de regering nieuwe wegen moet in slaan. Richard Perle, havik, verdediger van de oorlog en voormalig voorzitter van de Defense Policy Board van het Pentagon, heeft geen idee wat momenteel de beste aanpak is. William Cadwell IV, een van Bush’ generaals in Irak, constateerde dat operatie Gezamenlijk Voorwaarts niet heeft geleid tot meer veiligheid en stabiliteit in de hoofdstad. En oktober werd voor het Amerikaanse leger een van de bloedigste maanden in deze oorlog met meer dan 100 doden.

Het verdampen van de politieke steun thuis valt samen met steeds groter wordende militaire problemen in Irak. De situatie in Sadr City, een sjiitische wijk in Bagdad, is ronduit rampzalig. De sjiieten hebben hun vertrouwen in de Amerikanen en de eigen regering verloren en richten zich tot het Mahdi-leger voor bescherming tegen soennitische groepen. Premier Maliki, zelf sjiiet, koos partij voor de milities en veroordeelde de strijd van de Amerikanen tegen de sjiitische doodseskaders. Burgers protesteerden op grote schaal tegen het Amerikaanse beleg en een toenemende aantal parlementariërs en tribale leiders eiste hun vertrek. Ook Maliki’s krachtmeting met Bush is een teken aan de wand. Hij verweet de Amerikaanse president zich te veel met interne Iraakse zaken te bemoeien. En afgelopen dinsdag verordenende Maliki de Amerikanen een einde te maken aan de blokkade van Sadr City, nadat hij op zijn beurt daartoe door de al-Sadr, de leider van het Mahdi-leger was gedwongen. Ook in andere steden wakkert de strijd tussen soennieten en sjiieten aan.

Het verlies van politieke steun thuis en in Irak versterken elkaar. Op 26 oktober verscheen de nieuwe Iraq Index. Hierin constateerde het Amerikaanse Brookings Instituut dat ruim 80 procent van de bevolking tegenstander is van de coalitietroepen. Een meerderheid van 67 procent voelt zich onveiliger met, dan zonder deze troepen. En bijna de helft van de bevolking steunt de aanvallen op de coalitietroepen. De coalitie, de Amerikanen voorop, verliest in Iraakse ogen haar legitimiteit.

De vergelijking met Vietnam gaat daarom wel degelijk op. Militair konden de Amerikanen het in Vietnam nog wel even uitzingen. Als de oorlog politiek en publiek zou zijn gesteund, was de nederlaag niet onafwendbaar geweest. Deze geschiedenis lijkt zich nu te herhalen. Afkalvende steun thuis en in Irak, speelt de opstandelingen in de kaart. En afkalvende steun leidt vrijwel zeker tot de ondergang, ook al zijn de militaire opties nog lang niet uitgepunt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden