De wielerhelden van weleer zijn nu de zwijgende analisten op het tv-podium

Het was zo'n (pardon) aardig idee geweest. Drie oud-renners, Nederlanders, bekend maar toch een beetje in de kantlijn verdwenen, net niet in het zwarte gat terechtgekomen, ieder met een eigen verhaal...

MART SMEETS

In mijn zoektocht naar aflevering naar aflevering II (na Toon Manders van afgelopen week) had ik een aantal kandidaten op het oog en toen ontplofte de Tour de France. Er werd een grote doping-deken over de koers gelegd en hoewel Jean-Marie Leblanc en de zijnen er werkelijk alles aan deden de koers in al zijn grootheid door te laten gaan, werd afgelopen week niet de Tour, maar ook de wielersport een tik toebedeeld die ongekend is. Onherstelbaar zeiden sommigen, ''t Viel allemaal wel mee' zeiden de meer-insiders. Een aangehouden soigneur meer of minder, een de waarheid verdraaiende ploegleider of een doos met 800 ampullen drog...we zaten erbij en keken ernaar.

Wacht even. Waar zit ik? In de Tour de France dus, al jaar en dag en vaak heb ik gedacht dat ik in dat dwaze, nooit te voorspellen sportspektakel een weliswaar druk, maar heel vast ankerpunt in mijn werk had gevonden. Ik zat dus, letterlijk, in die verrotte Tour en met zitten bedoel ik mijn plaats op het podium. In een slecht, waarschijnlijk goedkoop tuinstoeltje, achter een klein, waarschijnlijk al lang afgeschreven monitortje, met schriftjes en naslagwerken binnen bereik. Links en rechts collega's, andere talen, dezelfde namen, soms ietwat anders uitgesproken, dezelfde analyses, waarschijnlijk ook redelijk dezelfde passie, misschien wel liefde voor dat vreemde evenement dat La Grande Boucle heet.

Als ik rond me kijk zie ik collega's, ove het algemeen half-afgetobde mannen van rond de vijftig die op hele warme dagen in potsierlijke korte broeken lopen en 's avonds een ster-restaurant uit de Michelin frequenteren. En ook zie ik mannen, veelal dertigers, sommigen ouder, die, om welke reden dan ook, een microfoon in de hand hebben gekregen en die de kijker-luisteraars van inside-commentaar voorzien. Analisten heten die mensen tegenwoordig. Rechts van me zit Bernard Thévenet bij de Fransen. Oud-winnaar. Vertelde ooit dat hij flink gedrogeerd de Tour van '77 wist te winnen. Niemand keek daar gek van op. Naast me zit de (zeer aardige) Duitse ex-sprinter Jürgen Kraft. De man kan schrikbarende verhalen vertellen over het rijden in de Course de Paix, Warschau-Berlijn-Praag dus. Over het (lettterlijk) vergiftigen van renners en het politieke manipuleren in de wedstrijd. Naast mij, voor de NOS, zit Steven Rooks. Hij weet nog steeds heel veel vanuit de 'inner circle' van de wielersport. Vol trots zegt hij wel eens dat hij 'nooit gepakt' is. Vervolgens zit daar Davide Cassani, de bekende Italiaanse 'gregario', de helper, de alleskunner van de koers van weleer. Hij belt de hele dag. Niemand weet met wie. Naast hem zit Michel Dernies, zo'n beetje de enige ex-renner uit Wallonië die de Tour gereden heeft. Hij zegt iedere dag 'bonjour' en lacht dan vriendelijk.

Naast hem zat eerst de wereldberoemde Dirk Dewolf, een man die de apotheek niet schuwde, zo zei men vroeger en nu neemt Johan de Muynck plaats op de stoel van de BRT. Hij won ooit de Giro d'Italia. “In een geheel andere tijd,” zegt hij er vaak bij. Vervolgens zit de bedaagde ex-bloemenverkoper Roger Pingeon te vertellen voor de Franse Zwitsers en Jean-Claude Leclercq voor de Duitse Helveten. De eerste won ooit de Tour de France, de tweede stapte zes maal op en één maal af. Weer iets verder zit Laurent Fignon, naast hem Tony Rominger, naast hem, vaak in een opvallend rode broek, Stephan Roche, daarnaast Paul Scherwen en daar weer naast Jean-Paul van Poppel. Winnaars, knechten, sprinters ... alles op één podium en verder daarnaast weer Pedro Delgado en Marino Lejarreta. Ik kijk rond, luister naar hun verhalen, zie hun onderlinge lachpartijen en besef dat dit peleton veel meer weet dan het ooit kan en wil vertellen. Zij weten hoe zwaar de Tour de France is, zij weten wat ze gebruikten, van wie ze spullen kregen, welke doctoren ze konden vertrouwen en welke soigneurs weer niet. Zij kennen de geheimen van de hotelkamers van de Tour de France, geheimen die nu, langzaam stinkend en heel zeker ontsluierd worden.

De Tour bleef het grote heroïeke sportsymbool waar jongens van droomden en grote mannen kapitalen voor over hadden en hebben om in rond te lopen. De de-mystificatie van dit grote sportspektakel raakt deze groep renners van weleer nauwelijks. In hun commentaren zwijgen ze als het graf, omdat ze dat, in het openbaar, altijd zo gedaan hebben. Ze knikken elkaar toe en lachen wat, vertellen een grap uit het verleden en flirten met het jonge meisje van Coca Cola dat niet weet wie al deze meneren bij elkaar wel zijn. Zij weet ook niet wat zij in de Tour de France ooit gedaan hebben, welke middeltjes ze toegediend kregen om te overleven, om te kunnen winnen, om Parijs te halen, om held te zijn in wielerland, om mee te tellen in die idiote wielerwereld die Tour de France heet. Het is maar goed ook dat dat meisje het niet weet. Ze zou niet weten wat ze met al die kennis zou moeten doen.

Zoals wij, anderen, het niet begrijpen en weten. Stel je voor: al die helden die we over de cols zagen rijden, al de Hinaults, Lemonds en Zoetemelken. Al die sprinters en waterdragers, al die eenvoudige jongens die vroeger hun moeder via de radio gedag zeiden en die tegenwoordig uit de koers met hun GSM-metje bellen, al die durfals, dalers, klimgeiten en rouleurs, al die rotzakken, zwijgers en super-knechten.

Stel je voor... Vanaf Van Est tot en met Knaven, via Janssen en de Kneet tot Boogerd. Stel je voor, Breunink en Winnen, Vorting en Post, De Rooy en. . .stel je voor: iedereen.

Ik zit in de Tour en kijk op het podium rond me en zie al die ex-renners. Ze zien er allen goed uit, ze zijn geslaagd in hun leven. Ze hebben het gemaakt, ze doen de Tour voor de tv. En wat zeggen ze?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden