De wielerfan wil één ding: amusement

Volgers denken niet dat publiek anders naar sport kijkt na dopingbekentenissen

Benjo Maso wielerhistoricus
Doping is amper een heet hangijzer in de ogen van wielerliefhebbers, meent Benjo Maso. In hun oordeel over de renners speelt het een ondergeschikte rol. En zeker niet op wedstijddagen wanneer de hectiek, de spanning en de alcohol het overnemen van hun eerste verwondering. Dat zal vandaag bij de Omloop het Nieuwsblad niet anders zijn, voorspelt Maso. "Zij kijken echt niet met andere ogen naar de sport nu de ene affaire de andere volgt." Daarvoor is doping een substantieel onderdeel van de illusie. Dat was zo en dat zal zo blijven, stelt de schrijver van onder meer 'Het zweet der goden', waarin Maso een kijkje biedt in de ziel van ruim honderd jaar wielersport. "Wielrennen is nooit pure werkelijkheid. Bedrog is onderdeel van het spel. In de Tour van 1904 stayerden renners achter auto's of namen de trein. De sport is ooit opgetuigd om er geld mee te verdienen. Daarin zit het grote verschil met andere sporten."

Maso somt een lijst op met zogenaamde 'keerpunten' in het cyclisme. Na elke dopingaffaire zou de sport het anders gaan doen, klonk het steeds. "De dood van Tom Simpson in 1967, Michel Pollentier in 1978, de Festina-affaire in 1998, Michael Rasmussen in 2007. Hoe vaak hebben wij die belofte niet gehoord? De sport is nu misschien schoner, maar niet schoon. Fans hebben die illusie ook niet." Zij willen maar een ding: amusement. Verder heeft de wielersport voor hen de 'diepgang van een surfplank'.

Michiel Elijzen ploegleider Team Blanco
"Voor wielerliefhebbers is de winter de traditionele komkommertijd. Zij zijn allang blij dat er weer gereden wordt." Het enige verschil, merkt Michiel Elijzen op, is dat hun sport de voorbije maanden vaker dan anders de media haalde. Maar zelfs de grootste criticus, aldus Elijzen, is straks weer vergeten waarover hij kritisch was als hij mooie wielersport ziet. De oud-renner is tegenwoordig ploegleider bij Team Blanco, de voormalige Raboploeg waarvan de sponsor minder vergevingsgezind bleek dan de fans. Toch denkt hij dat het goed is om de sport met een scherpe blik te volgen. Al is het maar vanwege de "sociale druk om zo de omerta te doorbreken. Dat is iets anders dan je verdenking uitspreken. Die tendens is iets van de laatste tijd." Elijzen zette toen hij zelf nog reed weleens vraagtekens bij de prestaties van collega's. "Maar wat moet je ermee? Het gevaar bestaat dat je mensen beschadigt." Dat er wellicht fans hebben afgehaakt na een hectische komkommerperiode, noemt Elijzen een gegeven dat "wij zelf als sport over ons hebben afgeroepen. Voor anderen zijn wij junks op de fiets." Met regelmaat zag hij wildvreemden een spuitbeweging in de arm maken als de voormalige Raboploeg voorbijkwam. "Dat is in onze nieuwe outfit een stuk minder", lacht Elijzen. Hij schaart zich onder de grote groep optimisten die menen dat de sport op de goede weg is. Dat doping iets uit vervlogen tijden is waaraan de huidige generatie coureurs geen behoefte heeft. "Mijn hoop en geloof blijven."

Marc Van Den Bossche wielerfilosoof
"Ik kan niet voor iedereen spreken. Zelf zou ik niet anders kijken dan voorheen. Ik vermoed toch dat weinig wielerliefhebbers hun liefde nu als bekoeld zullen ervaren." Marc Van Den Bossche, hoofddocent filosofie aan de Vrije Universiteit Brussel, doet in zijn vrije tijd aan hardlopen en wielrennen. Hij schreef er enkele kostelijke boeken over. Zijn meest recente werk 'Sport als levenskunst', omschrijft hij zelf als een verhandeling over 'een bruisende geest in een bruisend lichaam'. "Overigens kijk ik zelf zelden of nooit nog naar wedstrijden. Sport is om te beoefenen, niet om stil bij te zitten." De wielersport noem hij al 'langer ziek'. Niets nieuws onder de zon, zegt hij. "Ik ben ervan overtuigd dat nagenoeg iedereen dat beseft. Doping of niet, de kermis draait. Mensen willen brood en spelen en denken daar verder liefst niet te veel over na. De vraag is of zij inderdaad het gevoel hebben voor de gek te worden gehouden. Vaak hoor ik reacties als 'Goed, Lance Armstrong mag dan wel een bedrieger zijn, maar hij was toch de beste'. Bedoeld wordt dan: ze slikken of spuiten allemaal. De beste blijft dus hoe dan ook winnen." Dat er na het Usada-rapport en de bekentenis van onder meer Armstrong lieden waren die verontwaardigd reageerden, gaat er bij de Vlaming niet in. "Dat is een gevolg van veel te laat inzicht. Mag ik je eerlijk zeggen dat ik dit stilaan een non-discussie vind. Wielrennen is bijzaak. Veel liever zou ik die verontwaardiging doorgetrokken zien naar andere sectoren binnen onze maatschappij."

Joris van den Berg wielerverslaggever
Wanneer noem je een prestatie mooi en wanneer verdacht? En tot waar mag je gaan? Joris van den Berg, wielercommentator voor 'Studio Sport', spreekt van een dilemma waarvoor niet alleen zijn redactie staat. Sommige wielerfans hebben nauwelijks nog remmingen om met de vinger te wijzen. "Als ik zie dat op wielerfora achter de uitslagen van enkele coureurs vraagtekens worden gezet, dan is dat heel jammer. Het gaat dan om coureurs die op geen enkele manier verdacht zijn." Van den Berg snapt hun frustratie wel. Wie garandeert dat er vandaag tijdens de Omloop schone sport wordt bedreven? Zelf kwam hij enkele keren bedrogen uit. "Dan heb je bijna vier weken hard meegewerkt aan de Tour van 2006 en dan blijkt dat je door Floyd Landis voor schut bent gezet. Een jaar later idem met Rasmussen." Voor de NOS was de biecht van Armstrong afgelopen herfst reden om hun aanpak te veranderen. "Meer journalistiek, minder entertainment", zegt Van den Berg. Het werd 'Studio Sport' aangerekend dat het programma weinig kritisch was, met name over Armstrong, en te weinig afstand nam tot de sport. Maar of de grote groep wielerliefhebbers nu ineens eenzelfde kritische houding aan de dag zal leggen? Van den Berg denkt van niet. Zeker niet in de ons omringende landen. "In België gelden andere normen. Dat zie je terug in de aandacht voor de dopingproblematiek. Die is veel minder dan hier."

Met welke ogen moet je naar dit nieuwe wielerjaar kijken? Is de wielerliefhebber meer dan voorheen kritischer over zijn helden? De semiklassieker Omloop Het Nieuwsblad is vandaag de eerste serieuze krachtmeting na een roerige winter waarin de ene dopingbekentenis de andere volgde. Trouw vroeg vier wielervolgers naar hun mening.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden