De wetenschap was duidelijk: kinderen lopen schade op als procedure lang duurt

Lili en Howick, die afgelopen jaar uitgezet dreigden te worden naar Armenië. In september besloot staatssecretaris Harbers dat de zus en broer, die bijna heel hun leven in Nederland wonen, toch mochten blijven. Beeld ANP

Minderjarige asielzoekers die na jaren procederen alsnog worden uitgezet lopen meer schade op dan Nederland in de wettelijke bescherming van zijn eigen kinderen aanvaardbaar acht.

Dat is de strekking van de nota die een maand geleden werd geschreven door hoogleraren van de Vrije Universiteit en de Rijksuniversiteit Groningen. De nota, ondertekend door tal van hoogleraren en door de beroepsverenigingen van psychologen, pedagogen en jeugdartsen, gaf voeding aan het nu opgelaaide debat over verruiming van het kinderpardon en opschorting van de uitzettingen.

Het uitzetten van kinderen die al lang in Nederland verblijven is naar de huidige wetenschappelijke inzichten onverantwoord, concludeert de nota. Twaalf jaar geleden al heeft Margrite Kalverboer, nu kinderombudsvrouw maar destijds verbonden aan de Rijksuniversiteit Groningen, de risicofactoren in kaart gebracht voor kinderen die met uitzetting worden bedreigd. En sindsdien is er een behoorlijke hoeveelheid wetenschappelijke literatuur bijgekomen, in binnen- en buitenland.

Cortisol

Kinderen die met hun ouders hun thuisland zijn ontvlucht komen hier doorgaans aan met problemen op het gebied van geestelijke gezondheid, zoals depressie, angst en stressklachten. En het is precies bekend wat een verhoogd niveau van het stresshormoon cortisol doet met jonge hersenen die nog volop in ontwikkeling zijn. Dat zorgt vooral voor schade in de hersenstructuren die essentieel zijn voor het beteugelen van negatieve emoties en impulsief gedrag, en voor de ontwikkeling van cognitieve vermogens en empathie.

Die schade wordt verergerd doordat de ouders vaak niet optimaal voor de kinderen kunnen zorgen, door aanhoudende onzekerheid over de toekomst en door regelmatige, gedwongen verhuizingen. Onder die omstandigheden zijn de gevolgen na een periode van vijf jaar onaanvaardbaar hoog, schrijven de wetenschappers. 

De belastende factoren zijn vergelijkbaar met die voor kinderen die uit huis moeten worden geplaatst. En in de kinderbescherming geldt een jaar als de kritische grens; duurt de onzekerheid veel langer, dan schaadt die het kind ernstig. Als kinderen na een langere periode terug moeten naar het land van herkomst, waar de omstandigheden slechter zijn, is de kans dat ze van die schade herstellen en zich nog kunnen aanpassen bijzonder klein, leert de wetenschappelijke literatuur.

Lees ook:

Harbers: Voorlopig geen uitzetstop voor uitgeprocedeerde asielgezinnen

Of er een uitzetstop komt voor gezinnen van afgewezen asielzoekers, blijft onzeker. Een oplossing binnen de coalitie is nog niet in zicht. Staatssecretaris Mark Harbers van justitie wil voorlopig geen veranderingen doorvoeren in het uitzetbeleid, zei hij dinsdag in het vragenuur van de Tweede Kamer. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden