'De wereld vergaat niet, maar wordt wel een stuk gekker' - de reacties

Een zoenende Poetin en Trump op een muur in de Litouwse hoofdstad Vilnius van de Litouwse kunstenaar Mindaugas Bonanu.Beeld epa

De overwinning van Donald Trump zorgt voor een schokgolf op het politieke wereldtoneel. Hoe wordt er internationaal gereageerd op de Amerikaanse verkiezingsuitslag?

Voor Hillary Clinton moet het voelen als een klap in het gezicht. De door de wol geverfde politica is verslagen door een nieuwkomer en ziet haar hoop om de eerste vrouwelijke president van Amerika te worden in rook opgaan. Ze wilde gisteravond geen toespraak houden in het campagnehoofdkwartier van haar partij in New York, maar heeft Trump wel via de telefoon gefeliciteerd.

Ook president Obama heeft Trump zijn gelukwensen overgebracht. Volgens Trumps campagnemanager hadden de twee een 'heel prettig gesprek', en zullen ze elkaar donderdag ontmoeten in het Witte Huis.

Rusland
Dat het Kremlin liever zaken doet met Trump dan met Clinton, was al duidelijk. Tijdens zijn campagne flirtte Trump openlijk met Poetin door te beloven als eerste een staatsbezoek te brengen aan Moskou. De Russische president feliciteerde Trump dan ook van harte met zijn overwinning. In een telegram schreef hij dat hij samen hoopt te werken aan de relatie tussen beide landen. "De dialoog tussen Moskou en Washington moet in het belang van beide landen zijn", aldus Poetin.

Ook Vladimir Zjirinovski, leider van de extreem-rechtse LDPR-partij, verwelkomt Trump met open armen. "Met genoegen zien we dat de betere kandidaat heeft gewonnen", zei hij volgens het Russische persbureau Interfax. Zjirinovski hoopt dat de overwinning van Trump betekent dat de huidige ambassadeur van de Verenigde Staten zijn koffers pakt. "Hij haat Rusland."

Nederland

Premier Mark Rutte wenst Trump 'van harte geluk'. Hij gaat ervan uit dat de nieuwe Amerikaanse regering 'op basis van de gedeelde waarden en uitgangspunten de samenwerking met Nederland en de rest van de wereld zal voortzetten, in lijn met de sterke Amerikaanse traditie', zo laat hij in een eerste reactie weten.

D66-leider Alexander Pechtold voelt zich 'echt beroerd', meldt hij op Twitter. Deze zege van Trump gaat hem niet in de koude kleren zitten. Toch schrijft hij: "tegelijk voel ik me meer gemotiveerd om haat en verdeeldheid niet ook ons land te laten vergifitigen." Zoals Pechtold reageert, zo is de algemene stemming in de Tweede Kamer. De meeste politici reageren teleurgesteld op het nieuws uit de Verenigde Staten.

"Het is zoals het is", zegt Gert-Jan Segers van de ChristenUnie gelaten. "Trumps grootste opgave zal zijn de door hemzelf gecreëerde tegenstellingen te overbruggen." Ook Jesse Klaver van GroenLinks vreest verdeeldheid. "Laten we zorgen dat zijn gedachtegoed van haat en verdeeldheid in Nederland niet wint", zegt hij. Tweede-Kamerlid Mei Li Vos van de PvdA noemt de uitslag een 'nachtmerrie'.

Maar bij de PVV is de uitslag reden voor een feestje. Uitbundig zegt Geert Wilders "ook wij Nederlanders zullen ons land terugveroveren!" op Twitter, waar hij de uitslag 'een revolutie!' noemde. Meteen richtte hij zich tot Trump persoonlijk. 'Uw overwinning is belangrijk voor ons allemaal!'. De PVV-leider ziet overeenkomsten tussen zichzelf en Trump. Beide danken ze hun populariteit aan ontevreden kiezers die zich niet vertegenwoordigd voelen. Ook de PVV-fractievoorzitter in de Eerste Kamer, Marjolein Faber, was dolgelukkig. "Wat een geweldig nieuws! Het volk heeft gesproken!"

Canada

Canada heeft nog niet officieel gereageerd op de overwinning van Trump, maar één ding is duidelijk: het land kan de komende tijd veel Amerikanen verwachten. Na zijn aantreden als presidentskandidaat was de zoekterm 'how to move to Canada?' al trending in Google, maar na Trumps overwinning hebben zoveel Amerikanen Canada's Citizenship & Immigration website bezocht, dat die is gecrasht. De eerste keer dat de site crashte was vannacht rond 4.30 uur Nederlandse tijd: precies op het moment waarop belangrijke swing states Florida, Michigan en Ohio naar Trump gingen.

(Tekst loopt door onder afbeelding.)

Beeld epa

Turkije

Turkije feliciteerde Trump met zijn overwinning, en vroeg hem meteen om de geestelijke Fethullah Gülen uit te leveren. Die wordt gezien als het brein achter de mislukte Turkse staatsgreep van 15 juli.

Turkse politici reageerden vanochtend vrij neutraal op de Amerikaanse verkiezingsuitslag. De Turkse minister van buitenlandse zaken, Mevlut Cavusoglu, feliciteerde de nieuwe president via Twitter. Ankara zal de vertrouwensband en samenwerking met de Verenigde Staten versterken, zei hij. Volgens de Turkse minister van justitie, Bekiz Bozdag, zal een nieuwe president weinig verschil maken in de 'diepgewortelde' relatie tussen beide landen. "Onze relaties zijn in de eerste plaats relaties tussen twee landen", zei hij tegen het Turkse staatspersbureau Anadolu. "We hopen dat de Turks-Amerikaanse relatie in deze nieuwe termijn zal verbeteren."

Duitsland

Op diplomatieke wijze verpakte Angela Merkel haar zorgen in een hartelijke boodschap. De Duitse bondskanselier biedt Trump haar nauwe samenwerking aan op basis van 'gedeelde waarden als respect voor menselijke waardigheid ongeacht afkomst, geslacht of religie'.

Andere politici gaven met meer temperament blijk van hun gemengde gevoelens. De Duitse minister van justitie, Heiko Maas, schreef op Twitter dat de wereld weliswaar 'niet vergaat, maar wel een stuk gekker zal worden'. De Duitse minister van Defensie noemde de overwinning een 'grote schok' en de verkiezingsuitslag 'een stem tegen Washington, tegen de gevestigde orde'.

Frankrijk

Marine Le Pen van het nationalistische Front National wist niet hoe snel ze Trump moest feliciteren. "Felicitaties aan de nieuwe president en het Amerikaanse volk!" twitterde ze nog voor de officiële uitslag bekend was.

Jean-Marc Ayrault, de Franse minister van buitenlandse zaken, is een stuk minder enthousiast. Trump betekent volgens hem meer onzekerheid voor de Franse politiek. Zijn overwinning noemde hij 'een waarschuwing voor Europa'. Europese politici moeten volgens hem meer aandacht besteden aan de boodschap van Trump-stemmers. "Een deel van de kiezers voelt zich in de steek gelaten", zei hij vanochtend op de Franse televisie. "Europa kan niet treuzelen na de Brexit, en na de verkiezing van Trump en alle vragen die dat met zich meebrengt. Europa moet de handen meer ineen slaan, actiever zijn en offensiever, al is het alleen maar om zichzelf te verdedigen."

Groot-Brittannië

Voordat Theresa May deze zomer aantrad als premier, bekritiseerde ze Trump vanwege zijn plan om moslims uit de Verenigde Staten te weren. 'Verdelend, onbehulpzaam en fout', vond May. Zijn opmerking dat sommige delen van Londen zó geradicaliseerd zijn dat de politie er niet meer durft te komen, deed ze af als 'onzin'. "Het laat zien dat hij niet begrijpt wat er in Groot-Brittannië gebeurt."

Maar nu de Britten op het punt staan de Europese Unie de rug toe te keren, slaat May een opvallend mildere toon aan. Vandaag liet ze weten dat haar land en de VS 'sterke parners blijven in handel, veiligheid en defensie'. "Groot-Brittannië en de Verenigde staten hebben een solide en speciale relatie gebaseerd op vrijheid, democratie en ondernemerschap. Ik kijk uit naar de samenwerking met Donald Trump om de veiligheid en welvaart van onze landen te waarborgen."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden