'De wereld  verbeteren  is puur  business'

interview | Grote bedrijven moeten het voortouw nemen tot een scherper klimaatbeleid, vinden acht Nederlandse multinationals. De tijd dringt.

JOOP BOUMA

Acht Nederlandse multinationals, verenigd in de Dutch Sustainable Growth Coalition, dringen vandaag in een publieke verklaring aan op een effectief wereldwijd beleid om de CO2-uitstoot te verminderen. Ze willen dat er haast wordt gemaakt.

De acht bedrijven omarmen in de verklaring de jongste rapporten van het VN-klimaatbureau. Volgens dit IPCC zijn de effecten van klimaatverandering niet alleen nu al zichtbaar, sommige ernstige toekomstscenario's zijn inmiddels ook onafwendbaar. Veel koraalriffen zullen eind deze eeuw zijn verdwenen. Hittegolven en zware orkanen zullen onvermijdelijk zijn, aldus de VN.

Eén van de initiatiefnemers van de Dutch Sustainable Growth Coalition is Paul Polman (57), topman van Unilever, een van de grootste producenten van consumentenproducten. Polman, al jaren stabiel op nummer 2 in de Duurzame 100 van Trouw, richtte in 2012 de coalitie van multinationals op.

Unilever geldt als voorloper in duurzaam ondernemen. In 2010 lanceerde Polman zijn blauwdruk voor economische groei, het Unilever Sustainable Living Plan. Daarin legde het bedrijf onder meer vast dat in 2020 de impact van broeikasgassen op de producten moet zijn gehalveerd en dat alle landbouwgrondstoffen uit duurzame bronnen afkomstig moeten zijn.

De Dutch Sustainable Growth Coalition wordt gevormd door de CEO's van Shell, Heineken, AkzoNobel, KLM, FrieslandCampina, Philips, Unilever en DSM. Ook werkgeversclub VNO-NCW doet er aan mee. Onder leiding van voormalig minister-president Jan Peter Balkenende, nu partner bij Ernst & Young, werken de bedrijven samen aan het ontwikkelen van duurzame bedrijfsmodellen.

Volgens de verklaring van de coalitie moeten grote bedrijven verantwoordelijkheid nemen en zelf tot handelen overgaan om andere, kleinere bedrijven te stimuleren tot actie. "De private sector moet een beslissende rol spelen in de aanpak van klimaatverandering, door innovatie en duurzame bedrijfsvoering", aldus de verklaring. "Echte verandering vereist sterk leiderschap bij overheden wereldwijd."

Is deze verklaring van de Dutch Sustainable Growth Coalition niet een tikkeltje laat? De rapportages van het VN-klimaatbureau komen niet uit de lucht vallen. Al jaren waarschuwt het IPCC voor de gevolgen van klimaatverandering.

Polman: "Het is nooit te laat. We staan aan de vooravond van enkele belangrijke VN-conferenties. Dit is het moment om iets in gang te zetten. Bedrijven moeten daarbij het voortouw nemen. Dit is niet enkel meer een taak voor minderheden die tot nu toe luid hebben geroepen dat we simpelweg niet op dezelfde voet door kunnen gaan. Ook het bedrijfsleven moet verantwoordelijkheid nemen voor dit onderwerp."

De sleutel voor een effectieve aanpak van het CO2-probleem ligt bij een effectief, wereldwijd prijsbeleid op de uitstoot, zeggen jullie.

"Ja, het prijsmechanisme is bepalend. Nu kost uitstoot van CO2 het bedrijfsleven nog vrijwel niets, terwijl de aanpak cruciaal is om een rampzalige klimaatverandering tegen te gaan. We zien wereldwijd de gevolgen al: overheden én bedrijfsleven kampen met enorme kosten door natuurrampen die het gevolg zijn van veranderingen in het klimaat. We zien gelukkig ook dat meer en meer landen groene initiatieven van de industrie belonen met lagere lasten. Het omslagpunt hangt in de lucht. Bedrijven die gevoelig zijn voor de prijzen in de kolensector, hebben hun waarde al flink zien dalen. Wij zeggen: we kunnen het probleem van de temperatuurstijging aan als we wereldwijd de prijzen op uitstoot van CO2 echt serieus aanpakken."

Thuisland Nederland loopt ook niet voorop als het gaat om klimaatbeleid.

"Ook de Nederlandse regering ziet de urgentie. Den Haag ontdekt dat bijvoorbeeld in de energietransitie landen als Denemarken en Duitsland veel sneller gaan, en die voorsprong levert die landen grote voordelen op. Er is voor Nederland alle reden tot versnelling."

Ook Shell doet mee in de coalitie en ondertekende de verklaring. Intussen investeert Shell in schaliegaswinning en in olieboringen op de Noordpool. Hoe duurzaam is dat?

"Het is aan Shell om die vraag te beantwoorden. Ik kan alleen zeggen dat Shell volledig achter deze verklaring staat. Ook bij Shell geldt: doe wat je belooft. Ik zie dat Shell zich op veel manieren sterk maakt voor duurzame groei."

Unilever loopt voorop in duurzame bedrijfsvoering. Gaan jullie de doelen van jullie eigen Sustainable Living Plan in 2020 halen?

"Vooroplopen alleen helpt niet zo veel. We staan inderdaad in allerlei ranglijsten altijd op nummer één of twee. Maar bij Unilever houden we ons meer bezig met de vraag hoe we onze twee miljard klanten in 190 landen kunnen bereiken met goede, duurzaam geproduceerde producten. En hoe we kunnen bijdragen aan de verbetering van de positie van vrouwen, hoe we ontbossing kunnen tegengaan, hoe we de voedselveiligheid kunnen verbeteren. Bedrijven moeten veel meer het voorbeeld geven. Unilever is op het gebied van gebruik van duurzame grondstoffen voor onze productie in drie jaar van 14 procent duurzaamheid naar 48 procent gegroeid. Dat kunnen niet veel bedrijven zeggen. We hebben twee miljoen banen gecreeerd voor kleine boeren in Afrika en intussen is voor onze aandeelhouders het rendement op het aandeel verdubbeld. Dus die hebben niet te klagen. Maar onze eerste opdracht is niet de aandeelhouders rijker te maken. Onze opdracht is het beter maken van de samenleving, want als een economie floreert, dan gaat het bedrijven ook voor de wind."

Het is natuurlijk ook wel fijn voor het imago van de firma.

"Dit heeft niets met imago te maken. Het is puur business. De kosten van niets doen tegen klimaatverandering zijn veel hoger dan de kosten van het aanpakken van dit probleem. We zien grote armoede en honger wereldwijd en aan de andere kant van de wereld grootschalige verkwisting van voedsel. De uitdagingen waar we vandaag voor staan, zijn veel te groot voor één bedrijf om aan te pakken. Als in een land de samenleving niet goed functioneert, dan is een onderneming ook nergens. Bedrijven merken de negatieve effecten als eerste. Daarom moeten zij gezamenlijk bijdragen aan oplossingen. Het gaat hier ook niet om de schuldvraag, het gaat om samenwerken."

undefined

Duurzaamheid volgens Unilever

Unilever lanceerde in 2010 het Sustainable Living Plan, dat tot 2020 een route uitstippelt voor duurzame groei. Bij de presentatie van de tussenbalans, vorig jaar, zei CEO Paul Polman: "We leven in een wereld waar temperaturen stijgen, water schaars is, energie duur, voedselvoorziening onzeker en de kloof tussen arm en rijk steeds groter wordt. We kunnen onze ogen niet sluiten voor de problemen waar de wereld voor staat. Bij Unilever zijn wij van mening dat bedrijven een deel van de oplossing moeten zijn. Maar om dit te kunnen, zullen zij moeten veranderen. Duurzame, rechtvaardige groei is het enig aanvaardbare bedrijfsmodel."

Unilever verkoopt producten voor persoonlijke verzorging, voedingsmiddelen, snacks, snoep, frisdranken en onderhoudsmiddelen in 190 landen. Veertien merken hebben een omzet van meer dan een miljard euro per jaar. Het bedrijf haalde vorig jaar een omzet van 50 miljard euro. Wereldwijd werken er 174.000 mensen.

Het Unilever Sustainable Living Plan wil de gezondheid en het welzijn van minimaal een miljard klanten verbeteren en in 2020 de milieulast van productie én gebruik van de producten halveren. Tegelijk moet de omzet verdubbelen. In dezelfde periode moet de levensstandaard van miljoenen personen toenemen. ffen.

Volgens het bedrijf lag in 2013 de CO2-uitstoot uit energie van de fabrieken van Unilever ruim 30 procent onder het niveau van 2008. De onttrekking van water uit het milieu daalde met 29 procent en de hoeveelheid afgevoerd afval was 66 procent minder. Maar: de totale ecologische voetafdruk van broeikasgas van de producten van Unilever, het gebruik door consumenten meegerekend, steeg sinds 2010 met 5 procent en het watergebruik in huishoudens nam met 15 procent toe. Eind 2013 was bijna de helft van de landbouwgrondstoffen die Unilever verwerkt, afkomstig uit duurzame bron.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden